Basale ganglia

De basale ganglia omvat een groep van structuren die het evenwicht, de houding, de oogbewegingen en de aanzet tot bewegingen regelt. Ze zijn sterk verbonden met andere motorische gebieden in de hersenen en verbinden de thalamus de motorische schors (motorische cortex).

Het is de plek in de hersenen waar automatismen in bewegingen georganiseerd worden, zoals autorijden, fietsen, breien, rechtop staan (balans houden), lopen. Houdingsreflexen zijn hier opgeslagen bij volwassenen.  

De basale ganglia zijn verder betrokken bij het stimuleren bij het leren van simpele processen.

 

De basale ganglia zijn betrokken bij cognitie en emotie en spelen een belangrijke rol in 'beloning en bekrachtiging' van gedrag, 'respons op een stimulus', verslavend gedrag en gewoontevorming.

 

De combinatie van houdingsproblemen bij letsel in de basale ganglia wordt parkinsonisme genoemd, omdat ze doen denken aan de ziekte van Parkinson.

  • veranderd bewegingspatroon, vertraagde beweging 
  • moeite met praten, woordvindingsproblemen
  • moeite met de houding en bewegingen
  • tremoren; schudden en trillen
  • onvrijwillige bewegingen, spasmes
  • verhoogde spierspanning, spierstijfheid
  • abnormale lichaamshouding
  • moeite met evenwicht en moeite met lopen
  • moeite met zien door niet kunnen sturen van de oogbeweging
  • moeite met het aanvangen van een beweging, in gang blijven en het weer stoppen van een beweging
  • ongecontroleerde herhaalde bewegingen zoals in tics, ook in het uiten van kreten

 

De basale ganglia is een gebied dat vrij centraal (een beetje onder) in de hersenen ligt. Er zijn meerdere en verwarrende namen voor de onderdelen van de basale ganglia.

 

Het bestaat uit:

  • de nucleus caudatus; heeft de functie om allerlei informatie van andere gebieden van de cortex door te geven door de putamen en de globus pallidus naar de thalamus, waarna het uiteindelijk in de frontale hersenschors (corticale gebieden) terecht komt.
  • het putamen; onder meer betrokken bij de regulatie van de motoriek
  • de globus pallidus,
  • de substantia nigra  voorziet de basale ganglia van dopamine. .
  • de nucleus subthalamicus.

De pre-motorcortex geeft het signaal ‘ready’ en de basale ganglia-thalamus geven het signaal ‘go’ aan de motorische schors (motorische cortex).

 

 

bg3.jpg

Bij de volgende aandoeningen en omstandigheden zijn de basale ganglia betrokken:

 

Bij de erfelijke Ziekte van Huntington, gaan er cellen in de basale ganglia dood in een snel tempo. Dat gaat gepaard met onvrijwillige bewegingen (overbewegelijkheid).

 

Bij de Ziekte van Parkinson krijgt de basale ganglia geen dopamine meer van de substantia nigra, waardoor de patiënt steeds minder goed kan bewegen.

Lijst is mogelijk niet volledig

 

 

 

 

 

bronnen:

  • Jaarboek integrale geneeskunde , 2007. M. Mulder
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001069.htm
  • http://www.stritch.luc.edu/lumen/MedEd/neurology/Disorders%20of%20the%20Basal%20Ganglia.pdf
  • Aantekeningen hoorcollege.
  • Jankovic J. Movement disorders. In: Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J, Mazziotta JC, eds.Bradley's Neurology in Clinical Practice. 6th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2012:hoofdstuk 71.

    Lang AE. Parkinsonism. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:hoofdstuk 416.

    Lang AE. Other movement disorders. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:hoofdstuk 417.