Warmte intolerantie

onwelwordnnietfunctioneren-4.jpg

Klachten hebben of ziek zijn op warme dagen

Hoewel veel mensen genieten als de zon flink gaat schijnen en de temperaturen oplopen, zijn er mensen met hersenletsel en andere neurologische aandoeningen die juist deze dagen vrezen. Zij kunnen beperkende problemen ervaren in hitte of op warmere dagen of letterlijk ziek worden.

 

Wie hebben last van de warmte?

Zowel mensen met een dwarslaesie hoger dan T5 (vijfde borstwervel) als mensen met hersenletsel kunnen onwel worden bij warme dagen. Dat kan overigens ook bij een saunabezoek of tijdens een warm bad. Ook bij oudere mensen die minder goed kunnen transpireren of kinderen bij wie het lichaam de warmte nog niet goed kan kwijtraken, kunnen ziek worden van warm weer. Mensen die gebruik maken van bepaalde medicijnen als bloeddrukmedicatie, of schilkliermedicatie kunnen minder tolerant worden voor warmte. Mensen met overgewicht, waarbij de bloedsomloop al belast is, gebruiken meer energie en hebben het eerder warm.

 

Hypothalamus 

De hypothalamus is verantwoordelijk is voor het regelen van de lichaamstemperatuur. Het regelt de juiste temperatuur in warme of koude omstandigheden. De hypothalamus stuurt signalen naar het lichaam om te gaan zweten als het te warm wordt, of kippenvel laten ontstaan om warmte vast te houden of rillen als het koud wordt. 

Bij warme temperaturen kunnen de zenuwvezels minder goed signalen van en naar de hersenen doorgeven. Dit is met name een bekend fenomeen bij MS, Multiple Sclerose.

 

Een zenuwvezel is een draadachtige uitbreiding van een zenuwcel en bestaat uit een axon en bij de dikkere zenuwbanen, een myelineschede. Zowel in het centrale zenuwstelsel als in het perifere zenuwstelsel zitten zenuwvezels. In elke zenuw lopen bloedvaatjes. 

 

Het bloed kan wat indikken bij warmte en daardoor minder makkelijk het lichaam doorbloeden en kan de prikkelgeleiding doen afnemen. De nog dunnere vezels, de ongemyeliniseerde vezels geven als informatie door de warmte perceptie. Ook zijn deze vezels van belang bij het sturen van de functies van bijvoorbeeld hart en bloedvaten, zweetklieren en de darmwerking.

gfhh1.jpg

 

Hersenstam

De hersenstam controleert en reguleert het autonome zenuwstelsel; ademhaling, hartslag, bloeddruk en bloedsomloop, reflexen van het zien en horen (schrikreactie) zweten, spijsvertering, lichaamstemperatuur, pupilgrootte. Met name bij warm weer zijn juist de zweetfunctie, de bloedsomloop, de lichaamstemperatuur zo belangrijk. Schade in de hersenstam heeft dus veel restgevolgen. Temperatuur disregulatie is daar één van maar niet bij alle hersenstamletsels.

Klachten bij neurologische aandoeningen

Klachten kúnnen zijn:

  • zwakte
  • vermoeidheid
    • klachten van vermoeidheid of uitputting kunnen versterkt worden
  • problemen in de cognitie (denken, concentratie en aandacht, plannen, overzicht houden)
    • overprikkeling kan toenemen
  • emotionele verandering
  • problemen met het evenwicht 
  • problemen met het gezichtsvermogen
    • wazig zien tot tijdelijk gezichtsverlies

  • klachten als bij een zonnesteek - zie alinea hieronder
  • onwel worden, bewusteloosheid

 

'Zonnesteek'

Met name uitdroging van het lichaam leidt tot een 'zonnesteek', denk aan transpiratie of te weinig drinken.  De term zonnesteek is dubieus en verwarrend voor de verschillende stadia van hitte bevangen zijn. Een hitteberoerte, het laatste stadium, kan fataal zijn.

Stadia:

  • hittekramp; buikpijn spierkrampen
  • warmtestuwing; hoofdpijn, misselijk, rood hoofd
  • hitte beroerte/ warmte uitputting; verwardheid, bewusteloosheid, braken, grauwe klamme huid, insulten(toevallen), spierkrampen, lichaamstemperatuur van 40 °C of hoger, versnelde hartslag, snelle ademhaling, shock, hartdood

Als u tekenen hebt of bij een ander ziet van hitte/warmte-uitputting of hitteberoerte, moet u meteen koelen en spoedeisende medische hulp inroepen. 

  • verwardheid

  • bewustzijnsverlies

  • braken

  • spierkrampen

  • lichaamstemperatuur van 40 °C of hoger

  • versnelde hartslag

  • snelle ademhaling

 

Algemene maatregelen

  • draag lichtgewicht katoenen kleding zodat de huid kan afkoelen

  • vermijd zon op het hoofd en lichaam
  • zoek een koele en rustige schaduwplek op
  • drink voldoende, bij ouderen en zieken is wellicht een OBLI een oplossing om te helpen herinneren aan het innemen van drinken. Zie ook onze review pagina
  • koel met ventilator, airco, natte doeken, koelvesten Hyperkwl e.a. koelproducten
  • stop met activiteiten die inspannend zijn
  • bij hitte bevangenheid zónder bewusteloosheid: veel drinken; zoutoplossingen of sportdrank, vermijd koude dranken! Koude dranken zorgen dat de huidvaten vernauwen waardoor warmte niet meer weg kan
  • bij hitte bevangenheid mèt bewusteloosheid: niet drinken maar koelen! Bel een arts.
  • Maak een noodplan vooraf, wat te doen bij warmte mensen met hersenletsel kunnen minder goed denken en handelen bij warmte. Wees voorbereid. Houd de telefoon paraat met de ICE nummers.

  

Teken of fenomeen van Uthoff 

Een stijging in de lichaamstemperatuur versterkt de vervorming van de zenuwsignalen van het lichaam bij mensen met o.a. MS. Dit wordt het teken of fenomeen van Uhthoff genoemd, naar Wilhelm Uhthoff die het verband ontdekte tussen hitte en problemen met het gezichtsvermogen, als wazig zien tot tijdelijk gezichtsverlies.

De symptomen worden slechts tijdelijk erger en verdwijnen wanneer het lichaam afkoelt. Het fenomeen kan zich voordoen bij elke neurologische afwijking die demyelinisatie veroorzaakt zoals MLD / leukodystrofie, acute gedissemineerde encephalomyelitis, TSP, maar ook bij normale veroudering. 

 

Andere aandoeningen met warmte intolerantie

Bronnen: Kim M, Ladenson P. Thyroid. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:chap 233.

Winkenwerder W Jr., Sawka MN. Disorders due to heat and cold. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:chap 109.

http://www.brainandspine.org.uk/heat-sensitivity-and-hot-temperatures

prof. dr. Jan M. KeppelHesselink; http://www.neuropathie.nu/diagnose/zenuwfunctie-enzenuwvezeldikte.html , http://www.ad.nl/ad/nl/4560/Gezond/article/detail/2321514/2006/07/25/Letterlijk-ziek-van-de-hitte.dhtml

http://www.merckmanual.nl/mmhenl/sec06/ch092/ch092c.html