A-B-C woordverklaring

A

Aandachtstekortstoornis stoornissen van de aandacht en concentratie 

Aderverkalking verharding van de vaatwand met vetachtige plaques
 
Afasie Het gebruik van de taal is verstoord door hersenletsel. Moeite met normaal spreken, schrijven en lezen en begrijpen wat er gezegd wordt.
Afasie (amnestisch) Mensen met een amnestische afasie hebben woordvindingsproblemen. Zij weten wat ze willen zeggen, maar kunnen niet op het woord komen. Het woord amnestisch is afgeleid van amnesie; geheugenverlies.
 
Afasie: Broca Mensen met deze afasie spreken en schrijven vaak de inhoudswoorden van de zinnen. De zinnen hebben een telegramstijl en er kunnen woordvindingsproblemen voorkomen.
 
Afasie: globaal Met een globale afasie is lezen en schrijven nauwelijks mogelijk. Vaak is er één zin of woord dat herhaaldelijk uitgesproken wordt: "Die, die, die", "Het is me wat", "Ja, ja".
 
Afasie: Wernicke Bij deze aandoening wordt vaak vlot en vloeiend, maar lang gesproken zonder rekening te houden met de gesprekspartner. Dit laatste heet spraakdwang. Beluister een geluidsfragment over spraakdwang . Vaak zijn er wook woordvindingsproblemen. Tips hier:

 

Agressie: bij dementie Oorzaken en tips bij agressie bij dementie, soms door lichamelijk ongemak of angst of door het ziekteproces zelf.

Alcohol  Over alcoholisme en drinken om een kater te voorkomen.

 

 

ALS  a Amyotrofe laterale sclerose (ziekte van Charcot, Lou Gehrig's dissease)

ALS  b Amyotrofe laterale sclerose (ziekte van Charcot, Lou Gehrig's dissease)

Alzheimer Een vorm van dementie. 

 

Anatomie van de hersenen

Aneurysma abnomale uitstulping van de slagader bloedvatwand- gevaar voor 'knappen'.

Aneurysmata meervoud van aneurysma: Verwijding in een deel van het vaatstelsel ader of slagader; Na het scheuren van een dergelijk aneurysma treden vaak duidelijke klachten op, zoals uitvalsverschijnselen en heftige hoofdpijn.

Anterograde amnesie  betekent dat je vanaf het moment dat je ziek wordt niks meer in je geheugen kunt opslaan.

Anoxie zuurstofgebrek van weefsels. Zie ook onze pagina over zuurstoftekort

Amnesie geheugenverlies door hersenletsel of hersenziekte

Amnestisch syndroom

 
Apraxie ontbreken van coördinatie om doelbewuste handeling uit te voeren of om samengestelde bewegingen uit te voeren.
 
Arachnoïda = Spinnenwebvlies, middelste van drie hersenvliezen. Zie subarachnoïdale bloeding (SAB) een bloeding tussen het spinnenwebvlies en het zachte hersenvlies.
 
Ataxie Een stoornis van het bewegen. De balans en de coördinatie van het bewegen zijn aangedaan. Iemand met ataxie beweegt zijn armen, benen en romp schokkerig en ongecontroleerd. Daardoor maakt hij een onhandige indruk. Ook de spraak kan aangedaan zijn. De patiënt kan moeiten hebben met het duidelijk uitspreken van woorden. Iemand kan trillen. Deze verschijnselen lijken op de symptomen van dronkenschap.
 

Ataxie van Friedreich Een zeldzame, erfelijke aandoening die het zenuwstelsel beschadigt. Coördinatiestoornis, spierzwakte , tremoren, gevoel- en gezichtsproblemen, slikstoornissen en meer kunnen voorkomen.

 

Athetose Voortdurende, ook vaak tijdens de slaap niet onderbroken, onwillekeurige langzame kronkelende bewegingen van vingers en tenen, vnl. bij kinderen t.g.v. stoornissen in de hersenen door cerebrale kinderverlamming, bij volwassenen door tumoren en verweking. Zie cerebrale parese.

Athetose (filmpje)

 
Atriumfibrilleren zie boezemfibrilleren van het hart
 
AVM's,  Arterioveneuze malformatie (misvorming van arteriën =slagaders en venen= aders), vaak afgekort tot AVM is een bloedvatafwijking waarbijslagaders direct overgaan in aders (venen), zonder tussenliggend bed van haarvaten. Gevaar van bloeding is groot.

B

Basiscognitie  De basis activiteiten van de hersenen, waardoor iemand kan waarnemen, onthouden, nadenken en handelen. Basiscognitie omvat aandacht , leren , geheugen , waarneming , denken en taal.

 

Behandeling van hersenbloeding Bron: Stimulansz

  • Bij een bloeding tussen de hersenvliezen probeert de arts de scheur of het aneurysma te opereren.
  • Tegen de zware hoofdpijn krijgt u eerst pijnstillers (opioïden). U krijgt geen aspirine omdat aspirine uw bloed verdunt.
  • De arts kan een drain plaatsen, een slangetje dat vocht afvoert. Dit verlaagt de hersendruk. Daarna repareert ze de zwakke ader of het aneurysma. Dit kan met een soort klem om het aneurysma of met een Stent.  Download de BEROERTE folder 

 

Behandeling van herseninfarct Bron: Stimulansz

Is het nog geen drie uur geleden dat het herseninfarct begon? Dan kunt u misschien een infuus krijgen met een middel dat stolsels oplost. Het bloed kan dan weer beter doorstromen. Deze behandeling heet trombolyse. Sommige mensen kunnen ook na drie uur nog zo'n behandeling krijgen in een speciaal centrum. Zij krijgen het middel dan in een slagader.
De meeste herseninfarcten duren hooguit een paar uur en verergeren daarna niet meer. Maar het kan zich ook nog een paar dagen uitbreiden. Daarbij sterven steeds meer hersencellen af. Om dit te stoppen kan de arts antistollingsmiddelen voorschrijven. Of deze echt helpen is nog niet bewezen.
Het is belangrijk dat de arts weet hoe het herseninfarct ontstaan is. Kwam het door een hartritmestoornis? Is er iets mis met het bloed? Was een infectie de oorzaak? Pas als de arts weet waardoor u een herseninfarct hebt gekregen, kan zij iets doen aan de oorzaak. De meeste mensen krijgen medicijnen. Een operatie heeft geen zin omdat het hersenweefsel na een infarct al te erg beschadigd is.

 

Beïnvloedbare risicofactoren ter voorkoming van Beroerte CVA

Beroerte 

Bij een beroerte gaat er iets mis met de bloedvaten in de hersenen. Er kunnen twee dingen misgaan:

  • Er raakt een bloedvat verstopt door een bloedprop. Daardoor kan er geen bloed meer naar de hersenen. Dit heet een Herseninfarct.
  • Er barst een bloedvat open. Ook dan krijgt een deel van de hersenen geen of te weinig bloed. Hersencellen beschadigen of sterven af. Dit heet een Hersenbloeding.

 

Beroerte de onzichtbare gevolgen 

  • Gevolgen op het gebied van cognitie.
  • Gevolgen op het gebied van emoties en gedrag.
  • Moeheid.

Het is niet zo dat iedereen deze gevolgen na een beroerte in dezelfde mate heeft. Dit kan per persoon erg verschillen. De onzichtbare gevolgen kunnen overigens ook als gevolg van ander niet aangeboren hersenletsel (NAH) optreden.

 

Bloedstolsel; bloedpropje

Bloed kan stollen (hard worden). Denk maar aan een korstje op een wondje. Maar ook in de bloedvaten kan het bloed stollen. Er komen dan bloedpropjes in de bloedvaten. Dit heet trombose.
Zonder behandeling kan trombose twee soorten problemen geven:

  •  Het bloedpropje wordt zo groot dat het bloedvat verstopt raakt. Er kan dan geen bloed meer door de ader -> infarct
  • Het bloedpropje raakt los en schiet door naar de longen, het hart of de hersenen. Dit heet embolie.

 

Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren) van het hart, een hartritmestoornis waarbij de boezems (atria) van het hart niet meer zoals normaal samentrekken. De kans op het ontstaan van stolsels is groot. Schiet het stolsel uit het hart de bloedsomloop in, dan kan dat bijvoorbeeld een beroerte veroorzaken.

 

Brughoektumor a (acusticus neurinoom of vestibulair schwannoom) Is een langzaam groeiend goedaardig gezwel dat uitgaat van de gehoor- en evenwichtszenuw.

Brughoektumor b

 

BSE 'gekke koeienziekte'

Excuses voor de reclame. Zo houden we deze site betaalbaar 

C

Caverneuze malformatie vaatmisvorming die bestaat uit een kluwen van vooral aderen in de hersenen en het ruggenmerg, niet zichtbaar op foto's met contrastvloeistof.

 

Cavernoom  is geen hersentumor, maar door lekkage van bloed via de abnormale dunne vaatwand, kan soms geleidelijke volume toename met verkalkingen voorkomen. Sporadisch kunnen cavernomen een forse omvang krijgen. Soms treedt een grote bloeding op.

 

 
Cerebellaire ataxie Een stoornis van het bewegen. De balans en de coördinatie van het bewegen zijn aangedaan. Iemand met ataxie beweegt zijn armen, benen en romp schokkerig en ongecontroleerd. Daardoor maakt hij een onhandige indruk. Ook de spraak kan aangedaan zijn. De patiënt kan moeiten hebben met het duidelijk uitspreken van woorden. Deze verschijnselen lijken op de symptomen van dronkenschap. Ook kan iemand met ataxie moeite met slikken hebben. Er kan sprake zijn van onwillekeurige trillingen (tremoren). Als iemand met deze tremor iets wil oppakken, begint zijn hand te trillen. Hoe dichter hij zijn doel nadert met de hand, hoe sterker de trilling.
 
Cerebrale visusstoornis Als de hersenen de beelden die ze binnen krijgen niet goed verwerken of anders interpreteren noemt men dat CVI. Bij deze visuele handicap ligt het dus niet aan de ogen.

Cognitieve functies De mentale activiteiten die zorgen voor bewustzijn, begrip, intelligentie, concentratie, oriëntatie, voorstelling, zelfwaarneming, probleemoplossend vermogen, beslissingsvermogen en geheugen. 

  • Basiscognitie omvat aandacht , leren , geheugen , waarneming , denken en taal .
  • Metacognitie bestaat uit beoordelingsvermogen , redenatievermogen en realiteitszin 
  • Sociale cognitie omvat emotie , praktische taalvaardigheden en empathie.

 

Coma Een functiestoornis van de hersenen veroorzaakt door hersenletsel. Het is een diepe toestand van bewustzijnsverlies als gevolg van een hersenbeschadiging. (vergiftiging, zuurstoftekort, ongeluk, hersenbloeding of herseninfarct, vochtophoping in de hersenen , soms door een operatie) Het lijkt of de persoon in een diepe slaap ligt. Het verschil met slapen is dat iemand die in coma is, niet wakker gemaakt kan worden. Er bestaan ook comateuze vormen waarbij iemand wel de ogen open heeft (Niet responsief waaksyndroom)

Coma  " " 

Coma vigil verouderde term voor een verlengd coma , chronische situatie, ook wel niet responsief waaksyndroom genoemd of vegetatieve toestand, vegeterend bestaan. Sommige lichaamsfuncties zijn teruggekomen als geeuwen, slikken, kauwbewegingen, ogen openen en sluiten maar de lichaamsbewegingen zijn ongecontroleerd. Er is een dag nacht ritme. Er is geen contact te krijgen met de persoon.

 

Commotio cerebri Hersenschudding: 'Licht' gestoorde hersenwerking ten gevolge van mechanisch geweld, direct of indirect op de schedel inwerkend. Indien bewusteloosheid optreedt, duurt deze in het algemeen van enkele seconden tot een paar minuten. Om praktische redenen wordt voor de hersenschudding als grens 10 minuten aangehouden. In het algemeen herinnert de patiënt zich niets of weinig van het ongeval en de gebeurtenissen die kort ervoor of kort daarna hebben plaatsgevonden.

 

Contusio cerebri  Hersenkneuzing: Gestoorde hersenwerking door heftig mechanisch geweld, direct op de op het hoofd uitgeoefend, of indirect bijvoorbeeld via de wervelkolom. De beschadiging van het hersenweefsel, hetzij direct door het geweld veroorzaakt of indirect door afsluiting of scheuren van een bloedvat, behoeft niet altijd te hebben plaatsgevonden op de plaats van het schedelletsel. Niet zelden wordt de hersenbeschadiging op een andere plaats gevonden, doordat de hersenen door de schok tegen de schedel zijn geslagen ('contre-coup'-verschijnselen).

 

Computertomografie (CT)  Een geavanceerde vorm van röntgenonderzoek waarbij vanuit verschillende hoeken een aantal röntgenfoto’s tegelijk wordt gemaakt van één bepaald deel van het lichaam. De verkregen informatie wordt ingevoerd in een computer, die er een driedimensionaal beeld van maakt.

 

Creutzfeld-Jakob, ziekte van Snelle dementie met neurologische symptomen; spastische verlamming, tremor (trillen) stijfheid e.a. Soms treden de neurologische symptomen voorafgaand aan de dementie op. Karakteristiek EEG= hersenfilmpje.

 

CT-scan en MRI-scan van de hersenen a

CT-scan en MRI-scan van de hersenen b

 

CVA  Cerebro vasculair accident - Dat kan een hersenbloeding maar ook een herseninfarct zijn, ook wel beroerte genoemd. (Een infarct is een stuk weefsel dat geen doorbloeding heeft gehad en afsterft door zuurstofgebrek).