Epilepsie als gevolg van hersenletsel

Wat is Epilepsie

Als in onze spreektaal gesproken wordt over "De grijze massa van onze hersenen" dan wordt het deel van het centrale zenuwstelsel bedoeld dat de cellichamen van de zenuwcellen bevat. De buitenkant van de hersenen zijn (bruinig)grijs, de binnenkant van de hersenen zijn (porcelein)wit.

 

Die grijze massa bestaat uit een paar miljard grijze cellen die netwerken vormen. De netwerken hebben allemaal hun eigen taak gericht op een functie in het lichaam als zien, specifieke beweging, horen, taal, ruiken enzovoorts. Grofweg is dat zo ingedeeld:

De cellen van een netwerk communiceren met elkaar door elektrische pulsjes. Bij epilepsie is er sprake van een kortsluiting in een netwerk of in meerdere netwerken. Het is dan ook logisch dat het verschil uitmaakt in welk netwerk met de specifieke functie er kortsluiting optreedt...daardoor verschillen epileptische aanvallen van elkaar.

fileepileps.jpg

Een aanval kan ertoe leiden dat een persoon even afwezig is of zelfs buiten bewustzijn raakt terwijl hij of zij schokkende bewegingen maakt. Maar ook kan iemand iets aparts ruiken of vallen.

 

Epilepsie als gevolg van hersenletsel

Epilepsie in het algemeen wordt veroorzaakt door meerdere factoren. Erfelijke factoren spelen een rol, in combinatie met omgevingsfactoren. Epilepsie kan ook het gevolg zijn van hersenletsel. In sommige gevallen kan een epileptische aanval de oorzaak zijn van hersenletsel. Zie pagina zuurstoftekort.

 

Epilepsie als gevolg van hersenletsel komt het meest voor bij mensen die een beroerte /CVA hebben gehad. Bij 10% van deze mensen komt het voor met 1 of meerdere aanvallen. Tijdens de eerste maanden na een beroerte is er de grootste kans op een epileptische aanval. De aanvallen kunnen zowel geheel als gedeeltelijk zijn.

 

Epilepsie kan echter bijvoorbeeld ook veroorzaakt worden door traumatisch hersenletsel. Lees hierover bijvoorbeeld de blog van Jurre, die als gevolg van een verkeersongeval hersenletsel heeft opgelopen en daardoor epilepsie heeft. Ook komt epilepsie voor bij hersentumoren of uitzaaiingen van een tumor in de hersenen en infecties van de hersenen, zoals een hersenvliesontsteking of encefalitis.

 

 

Klachten

Bij een epileptische aanval treedt een ontlading op in een gebied van de hersenen. Het hangt van het gebied van de hersenen af hoe de aanval naar voren komt. (partiële aanval) Er kunnen enkele spieren of spiergroepen zich samentrekken. (motorische verschijnselen) Er kunnen zintuiglijke sensaties zijn van ruiken, proeven, voelen of het anders waarnemen van tijd en ruimte. Er kunnen autonome reacties zijn als zweten, blozen, misselijkheid of hartkloppingen. 

 

Als de epileptische verstoring optreedt in het gebied waar emoties worden geregeld, kunnen mensen zich als gevolg van een epileptische aanval agressief gedragen. Maar ook andere gevoelens als vreugde, angst of hallucinaties kunnen voorkomen.

 

Typen aanvallen

Als beide hersenhelften betrokken zijn (gegeneraliseerde aanval) bij een epileptische aanval dan is het bewustzijn meestal aangedaan (soms nauwelijks merkbaar) en kan iemand gaan staren, benen en armen kunnen schokken (myo-clonische en clonische aanval) of spieren kunnen verkrampen verstijven. (tonische aanval).

Als de spieren én verstijven en schokken heet dat een tonisch-clonische aanval.

Als iemand valt en en de spieren slap worden heet dat een atone  of valaanval.

 

Er zijn twee hoofdgroepen van epileptische aanvallen:

  • Partiële (plaatselijke of focale) aanvallen: aanvallen die beginnen vanuit een bepaald gebied in de hersenen. Het bewustzijn is soms nog intact, soms verminderd en soms helemaal afwezig. Partiële epilepsie is de meest voorkomende vorm van epilepsie. Het komt voor bij ruim twee derde van de patiënten. Bijna iedereen die na het dertigste levensjaar epilepsie krijgt, heeft partiële epilepsie.

  • Gegeneraliseerde aanvallen: hierbij zijn beide hersenhelften betrokken. In dit geval is er altijd een bewustzijnsstoornis, dat wil zeggen dat de patiënt niet of niet helemaal bij bewustzijn is. Ongeveer 6% van de patiënten heeft gegeneraliseerde epilepsie.

 

Aura

Sommige mensen krijgen, kort voordat ze een aanval krijgen, een soort vooraankondiging. Dit kan de vorm aannemen van een vreemd gevoel in de maag of het zien van lichtflitsen of het horen van vreemde geluiden. Dit wordt een aura genoemd.

 

Prodromen

Soms heeft iemand al dagen van tevoren aanwijzingen dat er een aanval ‘op komst’ is. Deze persoon heeft buikpijn, voelt zich niet lekker, of heeft hoofdpijn. In dat geval spreekt men van ‘prodromen’.

 Bron: Nederlandse vereniging voor Neurologie 

PDF
Patientenversie_Richtlijn_Epilepsie_diagnose behandeling
PDF [229.5 KB]
Download (413 downloads)

 

Gevolgen voor het dagelijks leven

Doordat epilepsie onverwacht optreedt en het tijdelijk de autonomie over het eigen handelen aan mensen ontneemt kan het grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven. Bijvoorbeeld, autorijden met epilepsie is aan wettelijke regels gebonden. Meer informatie over leven met epilepsie zie de pagina op de website van het epilepsiefonds.

 

Behandeling

In veel gevallen is het mogelijk met medicijnen epileptische aanvallen te voorkomen of de kans op een aanval te verminderen. Deze medicijnen worden anti-epileptica genoemd. Anti-epileptica zijn werkzaam tegen bepaalde soorten aanvallen. Niet iedereen hoeft anti-epileptica medicijnen te krijgen.

 

Ongeveer 75 % van de mensen met epilepsie krijgt door de medicatie geen aanvallen meer. Als dat niet het geval is kan bijvoorbeeld een operatieve ingreep resultaat opleveren. Voor meer informatie over behandeling van epilepsie de website van de epilepsievereniging.

 

Er is onvoldoende bewijs dat anti-epileptica na een beroerte helpt om het ontwikkelen van epilepsie te voorkomen. Anti-epileptica worden dan ook niet voorgeschreven. bron: patiënten versie richtlijn epilepsie Epilepsie.neurologie.nl