Home » Ermee omgaan » Blogs » Vasculaire dementie blog van GVP

Vasculaire dementie


Introductie

We hebben Mariët gevraagd om af en toe wat te vertellen over haar werk als GVP-er = Gespecialiseerd Verzorgende Psychogeriatrie, een specialisatie in dementie zorg.  Lees meer over Mariët onder aan deze pagina.

Zorgavontuur

De titel van mijn pagina en website is; Mariët op zorgavontuur.

De avonturen die ik beleef tijdens mijn werk in een kleinschalige woning voor mensen met dementie deel ik hier op mijn pagina. In tegenstelling tot wat misschien gedacht word, maak ik deze avonturen niet mooier dan ze zijn, ik beleef ze ook echt zo.

En natuurlijk is het niet altijd even makkelijk, leuk en positief. Maar net als wanneer je  bijvoorbeeld op een reisavontuur gaat, kun je obstakels, minder mooie dingen tegenkomen of verdrietige dingen mee maken. En dat is dan ook wat er gebeurt in de woning.

Lief én leed worden er gedeeld, en ook moeilijke dingen komen op mijn pad.

 

Dementie geeft nu eenmaal ook vaak moeilijk en verdrietige situaties.

Als zorgmedewerker krijg ik toch na verloop van tijd een band, een verbinding met de bewoners. En dan kan een achteruitgang in toestand van bewoner mij bijvoorbeeld emotioneren.

 

Wanneer de dementie geleidelijk achteruit gaat, kun je hier nog min of meer naar toe leven. (al zeg ik hier niet mee dat dit makkelijker is voor de naasten hoor…). Maar wanneer er door vasculaire dementie binnen een paar dagen tijd, uit verschillende functies van de hersenen ineens grote “gaten” lijken te vallen, met alle gevolgen van dien, is dat heel erg moeilijk te volgen.

 

Wanneer je van de een op andere dag  niet meer uit je woorden kunt komen, boos opstandig en soms zelf agressief word, plots niet meer goed kunt bewegen, je incontinent raakt en je pijn hebt en ontzettend moet bent, is het toch niet verwonderlijk dat er met veel compassie en meeleven met je omgegaan wordt.

 

Wanneer ik op de rand van het bed ga zitten met betreffende bewoner naast mij, vertel ik hem dan ook, dat we ons zorgen om hem maken, dat ik graag wat voor hem wil doen, maar niet weet wat. Hij kijkt me aan met een flauwe glimlacht om de mond, hij slaat zijn arm om me heen en wrijft over mijn rug, alsof hij zeggen wil:  het komt wel goed.

Ik voel de tranen prikken achter mijn ogen, dat hij nu juist in deze situatie nog de kracht vind om mij min of meer te troosten….

Een avontuur? Ja zeker wel, en een levensles rijker, blijf altijd omzien naar elkaar en gevoel zit in het hart, niet in het beschadigde brein.

Ziektebeeld beschrijving vasculaire dementie

Na de ziekte van Alzheimer is vasculaire dementie de meest voorkomende oorzaak van dementie. Bij ongeveer 10-15 % van de mensen die dementie hebben, is er sprake van vasculaire dementie.

Vasculair = betrekking hebbend op het bloedvatenstelsel – het netwerk van bloedvaten met slagaders, aders en haarvaten.

Vasculaire dementie werd ook wel "multi-infarctdementie" (MID) genoemd doordat er een opeenstapeling kan zijn van kleine en/of grote herseninfarcten. Een andere naam is “arteriosclerotische dementie".

De hersenbeschadiging die bij deze vorm van dementie horen, worden veroorzaakt door stoornissen in de bloedvoorziening naar de hersenen, waardoor hersenweefsel beschadigt raakt en afsterft.

Bij veel mensen die vasculaire dementie hebben, gaat er een voorgeschiedenis van hart- en vaatlijden aan vooraf. Voor de dementie begon hadden deze mensen bijvoorbeeld last van chronische bloedruk, hartritmestoornissen, diabetes, vaataandoeningen of TIA’s (Transient Ischemic Attack = is een tijdelijke afsluiting van een bloedvat in de hersenen. De afsluiting wordt veroorzaakt door een bloedprop. Die bloedprop lost weer op. Daarom zijn de klachten vaak maar een tijdelijk).

Ook is het mogelijk dat iemand een of meerdere infarcten, beroertes (CVA = een acuut tekort aan zuurstof in de hersenen, in tegenstelling tot een TIA sterven hersencellen af en zijn de klachten niet meer tijdelijk) heeft doorgemaakt voordat de dementie begon.

De stoornissen die optreden zijn afhankelijk van de plaats in de hersenen die is aangedaan.

 


Schoksgewijs verloop en stabiele fases

Vasculaire dementie word, naast de algemene kenmerken van dementie, gekenmerkt door een schoksgewijs verloop. Afsluitingen van de bloedtoevoer in de hersenen doen zich van het ene op het andere moment voor en vervolgens kan een kleiner of groter deel van de hersenen uitvallen.

Het gevolg is dat de hersenfuncties bij elke afsluiting plotseling een stapje achteruitgaan. Typisch is ook dat de achteruitgang steeds weer andere functies betreft. Ze spreken ook wel van haardverschijnselen, omdat de uitval steeds gekoppeld is aan een haard. Dit is het desbetreffende gebied van de hersenen dat zonder zuurstof komt te zitten.

 

Zolang er zich geen nieuwe afsluitingen in de hersenen plaatsvinden kan de mens met vasculaire dementie dus ook lange tijd stabiel blijven.

Veel voorkomende uitvalverschijnselen zijn een uitval van motorische functies, halfzijdig krachtverlies (hemiparese) of verlammingen, aantasting van spraak, stoornissen in het zintuiglijk gevoel, en halfzijdige uitval van visuele waarneming (hemianopsie).

Na uitval van een bepaald gedeelte kan het niveau van functioneren lange tijd stabiel blijven(soms zelfs weer iets verbeteren), gevolgd door een plotseling nieuwe verslechtering.

Geheugen- en oriëntatie problemen zijn bij vasculaire dementie in eerste instantie veel minder opvallend dan bij  ziekte van Alzheimer.


Als eerste word bij vasculaire dementie vaak een vertraging van snelheid in denken, praten en bewegen opgemerkt.

Er kunnen problemen zijn met het gebruiken en begrijpen van taal (afasie), problemen met het herkennen van voorwerpen (agnosie) of het uitvoeren van handelingen (apraxie).
Ook kunnen verstoringen optreden in het omgaan met veeleisende situaties en in het vermogen om logische te redeneren. Het is maar net in welk gedeelte van de hersenen de schade is.

Een van het meest kenmerkende van vasculaire dementie is de combinatie van geestelijke achteruitgang en lichamelijke verschijnselen. Als gevolg van de hersenbeschadiging kan een verlamming, spierverstijving of verlies van gevoel ontstaan. Hierdoor kunnen er problemen ontstaan in lopen, spreken, slikken of plassen.

Er kan een nieuwe beroerte optreden waarna nieuwe verschijnselen optreden, of bestaande verergeren. Ook kunnen er lichamelijke ongemakken zijn, die een gevolg zijn van hart- en vaataandoeningen, zoals pijn in de borst, kortademigheid of vochtophoping.

Een ander kenmerk van vasculaire dementie is dat de mensen met deze vorm van dementie, zich lange tijd bewust kunnen blijven van de eigen achteruitgang. De mensen weten dus dat ze achteruit gaan en ziek zijn.

Dit kan sombere, of juist opstandige gevoelens met zich meebrengen. Iemands buien kunnen snel wisselen en extreem zijn. Het ene moment tranen en even later een lachbui. Ook de helderheid kan variëren, waarbij goede dagen, waarin er weinig aan de hand lijkt te zijn, worden afgewisseld met slechte dagen.

Soms komen er waanideeën en hallucinaties voor, dan is iemand er bijvoorbeeld van overtuigd dat er gestolen is.

Tenslotte kunnen er stoornissen in initiatief nemen ontstaan. Iemand komt er steeds minder toe iets (uit zichzelf) te ondernemen.
Met het voortgaan van de ziekte, wordt iemand met vasculaire dementie, in toenemende  mate aangewezen op zorg. De controle over het lichaam kan iemand kwijtraken, wat tot lichamelijke complicaties kan lijden zoals stijfheid en/of verlammingen.

Het komt zelfs voor dat wanneer er in een bepaald gebied van de hersenen een slechte doorbloeding ontstaat, dit epileptische verschijnselen kan geven.

Door het grillige verloop en het niet kunnen voorspellen van de beschadigde gebieden(en de daarbij horende functies) in de hersenen, is het een aandoening die veel frustratie en onbegrip kan geven.

Blijf volgen.....een volgende blog gaat over FTD /ziekte van Pick

Mariët

Over Mariët

Mijn naam is Mariët.

Ik ben een echte Zeeuwse. Geboren (in 1982) en getogen in het dorpje Borssele en vanaf 2002 woonachtig in Goes. Ik ben getrouwd en heb twee fijne kinderen. Een zoon(2004) en een dochter(2010).

In 2001 heb ik mijn Verzorgende IG diploma gehaald via het Albeda College in Rotterdam, de opleiding bestond uit werken en leren, mijn praktijk/werkervaring deed ik op in het toenmalige Verpleeghuis de Samaritaan in Sommelsdijk. Sindsdien werk ik in de ouderenzorg waarvan zo’n 15 jaar op woningen voor mensen met dementie. Ik heb in die jaren gewerkt voor verschillende zorgorganisaties in Zeeland. Ik werk nu in een kleinschalige woning voor 7 mensen met dementie. Ik heb een opleiding tot Gespecialiseerd Verzorgende Psychogeriatrie gedaan, een soort specialisatie in dementie zorg, waardoor ik nog meer voldoening uit mijn werk haal dan tot nu toe het geval was.
Het werk doe ik met veel passie en plezier en omdat mijn werk voor mij het mooiste is wat er bestaat, wil ik met het schrijven van verhalen/uitspraken/gedichten enz. op deze pagina ook anderen warm maken voor een baan in de zorg, werken met en voor mensen met dementie.
Werken op een woning voor mensen met dementie (kortweg een PG -woning genoemd), is uitdagend, ontroerend en avontuurlijk. 
Mijn website is
https://marietopzorgavontuur.jouwweb.nl/


Ik mag voor Hersenletsel-uitleg enkele blogs schrijven.