Home » Oorzaken Ziektebeelden » Beroerte CVA

Hersenletsel door een beroerte / CVA

Deze pagina is een algemene pagina met korte uitleg over de vormen een beroerte en verschillen en hoe een beroerte te herkennen en de gevolgen van een beroerte. Op de onderliggende pagina's gaan we dieper in op elke vorm.

Of kies een van deze buttons om direct naar uw keuzeonderwerp te gaan.

PDF
Zorgstandaard cva tia
PDF [372.9 KB]
Download (1410 downloads)
Voor je verder leest een kleine oproep:
Wij werken pro bono = vrijwillig, zonder subsidie, geen budget
. Als iedere bezoeker 1 euro zou doneren zouden we niet alleen deze site kunnen laten draaien maar ook wetenschappelijke onderzoeken kunnen betalen die heel hard nodig zijn. Wil je doneren voor onderzoek, vermeld dat dan s.v.p.! Of w
il je ons steunen in de onkosten? Dank!

Meerdere vormen van beroerte; meerdere oorzaken.

Een beroerte, ook wel CVA, stroke of attaque genoemd, heeft altijd te maken met een incident in de hersenbloedvaten en geeft acuut problemen bij de doorbloeding van de hersenen. CVA, staat voor Cerebro Vasculair Accident, hetgeen ongeluk in de hersenbloedvaten betekent. CVA is de verzamelnaam. Hoewel een beroerte meerdere oorzaken kent, zijn de uitvalverschijnselen vaak hetzelfde, zoals een verlamde arm, scheve mond en moeilijk praten. 

 

Naarmate er meer hersenweefsel beschadigd is, zijn de gevolgen van een beroerte ernstiger. Een gevolg is vrijwel altijd een halfzijdige verlamming. Schade in de rechterhersenhelft veroorzaakt een linkszijdige verlamming, in de linkerhelft veroorzaakt de schade verlamming aan de rechterzijde van het lichaam. 

 

Een beroerte of CVA kan veroorzaakt worden door:

  • Herseninfarct  

    Een beroerte wordt veroorzaakt door een afgesloten bloedvat in de hersenen. Een vernauwd bloedvat kan de oorzaak zijn, een bloedpropje (bloedstolsel) door hartritmestoornissen of gebreken aan de hartklep die stolsels laat vormen. 

    Er zijn meer oorzaken van een herseninfarct: APSPica infarct (Wallenberg syndroom)CADASIL en RVCLcorticaal infarct, subcorticaal infarct (zonder schade in de cortex of hersenschors), lacunair infarct (meestal niet door een stolsel veroorzaakt maar door vaatwandproblemen, door bijvoorbeeld hoge bloeddruk waardoor een afsluiting ontstaat door de verdikte vaatwand) en een waterscheidingsinfarct. Helaas wordt niet altijd de oorzaak gevonden.

     

  • Stress als oorzaak

Aanhoudende stress is een oorzaak, bleek uit studies in het oosten van Finland.
113 beroertes (90 herseninfarcten) kwamen voor in 11,2 jaar follow-up van 2303 mannen. Mannen met verhoogde bovendruk van de bloeddruk (> / = 20 mm Hg) hadden 72% groter risico op een beroerte en 87% groter risico op herseninfarct in vergelijking met mannen die minder snel reageerden op stress. Bovendien hadden laaggeschoolden hadden bijna 3 keer meer kans op een beroerte dan beter opgeleiden. Lees meer.

  • TIA 

    Dit is een lichte beroerte door een tijdelijke afsluiting van een bloedvat. De afsluiting geeft een tekort aan bloed (zuurstof en voeding) in bepaalde hersencellen. Een TIA duurt nooit langer dan 24 uur. Duurt het langer is het een herseninfarct. Lees meer.

In de afvoerende hersenvaten kan een bloedprop of meerdere bloedproppen zitten. Dat wordt ook wel Cerebrale veneuze trombose (CVT) genoemd. Lees meer.

  • Vaatwandproblemen

    • Deze problemen ontstaan door cerebrale vasculitis, een ontsteking van de hersenbloedvaten.
    • Door een scheuring van de binnenkant van het bloedvat (dissectie) kunnen mensen hersenletsel oplopen. Het betreft meestal de binnenste halsslagader (arteria carotis interna); zie linkerafbeelding of van de van de wervelslagader (arteria vertebralis) tweede van links, en de hersenbasisslagader (arteria basilaris), de slagader in het midden op de rechterafbeelding. 

Laatstgenoemde slagader is verantwoordelijk voor 20 % van de bloedvoorziening van de hersenen en loopt aan de onderkant van de hersenen, de basis. De middelste afbeelding laat zien hoe de binnenkant van het bloedvat scheurt en er een 'vals' aneurysma (ballonnetje in de vaatwand) ontstaat. Dat ballonnetje dat zo ontstaat kan een infarct tot gevolg hebben.

Risicofactoren voor een vaatwandscheuring: hoge bloeddruk, roken, erfelijke aandoeningen, luchtweginfectie van de bovenste luchtwegen, een ongeluk aan het halsgebied of (erfelijke) bindweefsel of nieraandoeningen. Als zo'n vaatwandscheuring optreedt is het een acute en levensbedreigende situatie.

 

By Häggström, Mikael (2014). "Medical gallery of Mikael Häggström 2014". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.008. ISSN 2002-4436.Image:External_carotid_a.gif, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2867505

arteria vertebralis By Häggström, Mikael (2014). "Medical gallery of Mikael Häggström 2014". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.008. ISSN 2002-4436. Public Domain. used with permission. (Image:Gray513.png) [Public domain, Public domain or Public domain], via Wikimedia Commons

AoDissect Schema 01a

De vaatwand scheurt aan de binnenkant en er sijpelt bloed tussen de buitenwand en de binnenwand van het bloedvat.
Doordat de ballon uitzet kan het zenuwbanen afknellen en andere bloedvaten dichtdrukken en daarmee een infarct veroorzaken.
By J. Heuser

De Hersenen van de onderkant bekeken. De arteria basilaris is de slagader precies in het midden.

Credit dr Johannes Sobotta, public domain wikiwand.com

Aantallen

Van alle beroertes is:

Hersenbloeding, herseninfarct en TIA, de verschillen:

Bloeding: Er stroomt bloed uit het geknapte bloedvat wat op hersencellen drukt.

Infarct: Er komt geen zuurstof en voeding meer door dit bloedvat

TIA : Het hersengebied krijgt tijdelijk geen zuurstof en voeding, door tijdelijk afgesloten bloedvat.

Achterliggend weefsel wordt niet meer van bloed = zuurstof + voeding voorzien en sterft af. 

Bekijk deze video’s over hersenletsel op You Tube:

 

Rechter- versus linker hersenhelft

Schade rechts

Bij een beroerte in de rechterhersenhelft is men links verlamd (en vice versa), maar er treedt niet altijd een verlamming op. Schade aan de rechterhersenhelft resulteert vaak in andere, minder direct opvallende stoornissen, die desondanks wel de dagelijkse activiteiten belemmeren.

 

Letsel links

Wordt de linkerhersenhelft getroffen, dan geeft dit veelal stoornissen in het gebruik van de taal, zowel spreken als begrijpen. Het taal- en spraakcentrum bevindt zich bij rechtshandigen in de linkerhersenhelft.

 

    Herken snel een beroerte

    Voor een beroerte geldt hetzelfde als voor een hartinfarct: hoe sneller in het ziekenhuis hoe beter. Door krachtige stollingswerende medicijnen kan de afsluiting van de slagader in de hersenen in bepaalde gevallen worden opgelost, waardoor de schade beperkt blijft.

     

    Het is van levensbelang dat een beroerte snel herkend wordt en er direct gebeld wordt met 112. Vrouwen vertonen vaker atypische symptomen, zoals desoriëntatie, verwarring en/of bewustzijnsverlies. In geval van twijfel neem dan het zekere voor het onzekere en bel 112!

     

     beroerte3.jpg

    Procedures voor het herkennen van uiterlijke kenmerken bij een beroerte...

    Mond, Spraak, Arm = Beroerte alarm

    FAST = Face, Arm, Speech, Time

    PLAT = Praten, Lachen, Armen beide omhoog, Tong naar buiten

    P : Praten:  laat de persoon een simpele zin uitspreken
    L : Lachen: vraag het slachtoffer te lachen
    A : Armen omhoog: laat de persoon beide armen tegelijk omhoogsteken
    T : Tong:    vraag om de tong uit te steken.

     

    Praten – Is er sprake van een abnormale houding van de mond en vreemd praten?

    Stel een simpele vraag, zoals: welke dag van de week is het vandaag? Waar zijn we nu? Let op onduidelijk en verward spreken.

     

    Lachen – Vraag om te lachen en de tanden te laten zien. Hangt de mond scheef, met een mondhoek duidelijk naar beneden?

     

    Armen – Is de houding van de arm abnormaal?

    Vraag om de ogen dicht te doen en beide armen recht vooruit te strekken, handpalm naar boven en dat dertig seconden vol te houden. Bij een beroerte zal een van beide armen naar beneden zakken of gaan rondzwalken. Om verwarrend corrigeren tegen te gaan is het belangrijk dat de ogen gesloten blijven.

     

    Tong naar buiten + tijdstip. Vraag of de persoon de tong naar buiten kan steken. Heeft de persoon moeite om dit te doen?

    Noteer het tijdstip van de beroerte en bel 112.

    In het ziekenhuis wil men dit graag weten, omdat de behandeling van een beroerte die zich kort geleden heeft voorgedaan anders is dan van een oudere beroerte. Noteer, indien mogelijk, altijd het tijdstip dat je de beroerte constateert.

     

    Alle symptomen: (symptomen verschillen per persoon; dit zijn de alarmbellen)

    • Plotselinge zwakte of verlamming in de arm, het been of aan een kant van het lichaam; omvallen.
    • Verlies van gezichtsvermogen, kracht, coördinatie, ervaringen, spraak of het verstaan van gesproken taal.
    • Plotseling verlies van het gezicht in een oog, een hangend oog of dubbelzien.
    • Evenwichtsstoornissen of duizeligheid. Draaiduizeligheid, vaak gepaard gaande met misselijkheid, braken, koorts, hikken of moeilijkheden met slikken.
    • Het plotseling ontstaan van zeer zware hoofdpijn, die in het ergste geval gepaard gaat met bewustzijnsverlies. Soms is er een gevoel alsof er spelden in het hoofd worden gestoken.
    • Onverklaarbare duizeligheid of zomaar een val.
    • Misselijkheid en braken.
    • Desoriëntatie, verwarring, bewustzijnsverlies.

     

      De gevolgen van een beroerte / CVA

      Lichamelijk

      Een halfzijdige verlamming of zwakte (hemiparese) in de armen, handen, gezicht, borst, benen of voeten kan leiden tot allerlei problemen.

      Vaak is in de beginfase de spierslapte kenmerkend. Later zijn het eerder stoornissen in coördinatie en het spontaan, vaak vervelend samentrekken van spieren (spasmes).
      Hieronder nog een aantal mogelijke gevolgen van een beroerte:

      • Verlies van evenwicht  
      • Moeite met lopen
      • Afname van precisie in het bewegen 
      • Spiervermoeidheid 
      • Gebrek aan coördinatie
      • Spierslapte
      • Incontinentie
      • Epilepsie
      • Hoofdpijn
      • Verstoorde ruimtelijke informatieverwerking.

      Dit komt vaak voor na een bloeding in de rechterhersenhelft. Verdwalen in ruimtes, gebouwen op straat e.d. Niet herkennen van ruimtes. Moeite met nieuwe info.

      • Verlies van zintuiglijke registratie.

      Het zintuig werkt nog, maar de ontvangst door de hersenen is verstoord, soms versterkt, soms verminderd. Zie ook de pagina visuele gevolgen bij hersenletsel.

       

      Emotioneel en gedragsmatig

      • Van depressie tot ongeremde emoties.

       

      Cognitief

      • Trager denken
      • Geheugenzwakte
      • Afasie - problemen met taal
      • Apraxie - moeite met meervoudige handelingen
      • Neglect - linker- of rechterhelft van het lichaam verwaarlozen
      • Agnosie – het niet meer herkennen van personen of voorwerpen

      Zie verder de subpagina "onzichtbare gevolgen van hersenletsel

       

      Mensen die een beroerte hebben gehad ervaren veel beperkingen. Ook personen die weer herstellen kunnen moeite hebben met weer bewegen.  

       

      bron NTvG

      112 en info hartlijn

      Bij spoed belt u 112 

      Info over Wanneer 112 bellen?

       

      Informatie

      Infolijn Hart en Vaten: 0900- 3000 300 ma t/m vrijdag 9.00 - 13.00 uur