Op mobiel apparaat: 3 streepjes = MENU ( Icoontje rechts) Loep = ZOEKFUNCTIE ( Icoontje links)

Home » Gevolgen » Lichamelijke gevolgen » Ataxie - Coordinatiestoornis

Ataxie

 

Ataxie is een evenwichts- en coördinatiestoornis, een stoornis van het bewegen. De balans en de coördinatie van het bewegen zijn aangedaan. Iemand met ataxie heeft een onzeker looppatroon en beweegt zijn armen, benen en romp 'schokkerig' en ongecontroleerd. Tijdens het lopen worden de voeten verder uit elkaar gezet om niet te vallen. Daardoor maakt hij of zij een onhandige indruk. Er is geen vloeiende beweging meer.

 

De armen en benen doen niet wat de persoon eigenlijk wil.
De handen kunnen misgrijpen en trillen. Ook de spraak kan aangedaan zijn. De patiënt kan moeiten hebben met het duidelijk uitspreken van woorden (dysartrie). Deze verschijnselen lijken op de symptomen van dronkenschap.
Bij ernstiger vorm van ataxie kan de persoon zich verslikken (dysfagie). Ook de ogen kunnen schokkende bewegingen maken.

 

Cerebellaire ataxie

Meestal komt de coördinatiestoornis voort uit een aandoening van de kleine hersenen /cerebellum en de verbindingen eromheen.
In dat geval wordt gesproken van cerebellaire ataxie.

Dat kan worden veroorzaakt door neurologische aandoeningen in de kleine hersenen, zoals een ontsteking of hersentumor, een bloeding of herseninfarct  of een degeneratieve aandoening als multipele sclerose of andere degeneratieve aandoeningen (vervroegde slijtage van zenuwcellen) waardoor iemand langzaam meer klachten krijgt van de ataxie. Bekend voorbeelden zijn AvF ofwel Ataxie van Friedreich / Friedreichse ataxie, Meervoudige Systeem Atrofie / MSAAutosomaal Dominant Cerebellaire Atrofie /ADCA , SpinoCerebellaire Ataxie /SCA of de ziekte van Parkinson.

 

Mensen met cerebellaire ataxie kunnen moeite hebben met:

  • de richting van de beweging
  • de snelheid van de spierbeweging
  • het regelen van de kracht voor de beweging
  • moeite met precisie van de beweging
  • het juiste ritme voor de beweging
  • dubbelzien of het zien van bewegende beelden.

 

Soms wordt ataxie veroorzaakt door bijwerkingen van sommige medicijnen of door een erfelijke aandoeningen bijvoorbeeld Ataxia telangiectasia of door vergiftiging door alcohol of drugs of andere toxische stoffen door een stofwisselingsziekte of door een glutenovergevoeligheid (glutenataxie/neurocoeliakie). Gluten is een eiwit dat in bepaalde soorten graan zit, waaronder tarwe, gerst en rogge. Sommige mensen met een glutenovergevoeligheid hebben soms geen andere klachten dan alleen van de evenwichtsstoornis / ataxie. Tijdelijke verschijnselen van ataxie treedt op na verschillende glazen alcohol.


Andere vormen van ataxie

  • Sensorische ataxie, door een stoornis van de positiezin of proprioceptie. Dankzij dit zintuig "weet" het lichaam de stand en positie van het lichaam en ledematen.
  • Vestibulaire ataxie, door een stoornis van het evenwichtsorgaan. Meestal gepaard met draaiduizeligheid en misselijkheid of braken.

Depressie

Als er depressie-achtige verschijnselen zijn naast de ataxie, kan ook gedacht worden aan CCAS, cognitief cerebellair affectief syndroom dat kan voorkomen bij aandoeningen aan de kleine hersenen. Lees meer op de pagina CCAS.Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

De bekende psychiater Bram Bakker schreef een boek over zijn zoektocht naar de oorzaak van zijn klachten zoals ataxie. Het bleek uit zijn kleine hersenen te komen en hij bleek CCAS te hebben: 

Hersenletsel-uitleg
Acute cerebellar ataxia: differential diagnosis and clinical approach.

Pedroso JL, Vale TC, Braga-Neto P, Dutra LA, França MC Jr, Teive HAG, Barsottini OGP. Arq Neuropsiquiatr. 2019 Mar;77(3):184-193. doi: 10.1590/0004-282X20190020.

Hadjivassiliou M, Grünewald RA, Chattopadhyay AK,Davies-Jones GAB, Gibson A, Jarratt JA, et al. Clinical, radiological,neurophysiological, and neuropathological characteristics of gluten ataxia.Lancet 1998;352:1582-5.
Osman D, Umar S, Muhammad H, Nikfekr E, Rostami K, Ishaq S.Gastroenterol Hepatol Bed Bench. 2021 Winter;14(1):1-7.

Primary and secondary ataxias.

Teive HA, Ashizawa T.Curr Opin Neurol. 2015 Aug;28(4):413-22. doi: 10.1097/WCO.0000000000000227.PMID: 26132530 Free PMC article. Review.

Dominant ataxias and Friedreich ataxia: an update.

Albin RL.Curr Opin Neurol. 2003 Aug;16(4):507-14. doi: 10.1097/01.wco.0000084230.82329.d5.PMID: 12869811 Review.

[Ataxias. Diagnostic procedure and treatment].

Klockgether T.Nervenarzt. 2005 Oct;76(10):1275-83; quiz 1284-5. doi: 10.1007/s00115-005-1992-8.PMID: 16175415 Review. German.

Parkinsonism & related disorders. Ataxias.

Klockgether T.Parkinsonism Relat Disord. 2007;13 Suppl 3:S391-4. doi: 10.1016/S1353-8020(08)70036-1.PMID: 18267270