Brodmann gebieden in de hersenen

Buitenzijde hersenen:

Binnenzijde hersenen:

Door Henry Vandyke Carter - Henry Gray

De Brodmann-indeling

De Brodmann-gebieden zijn genummerde delen van de hersenschors. De indeling is gebaseerd op verschillen in de microscopische bouw van hersencellen. Hieronder staan de gebieden en hun belangrijkste functies.

  • 1, 2 en 3 – Primaire gevoelsenschors (primaire somatosensorische cortex): verwerkt aanraking, druk en informatie over de stand van lichaamsdelen.

  • 4 – Primaire bewegingsschors (primaire motorische cortex): aansturing van willekeurige bewegingen.

  • 5 – Somatosensorische associatieschors: combineren van gevoelsinformatie.

  • 6 – Premotorische schors: voorbereiden en plannen van bewegingen.

  • 7 – Pariëtale associatieschors: combineren van gevoelsinformatie en ruimtelijke informatie.

  • 8 – Frontaal oogveld: aansturing van vrijwillige oogbewegingen.

  • 9 – Dorsolaterale prefrontale schors: werkgeheugen, planning en aandacht.

  • 10 – Voorste prefrontale schors: complexe besluitvorming, doelen afwegen en plannen.

  • 11 – Orbitofrontale schors: beloning, emoties en besluitvorming.

  • 12 – Orbitofrontale schors: gedragsregulatie en beloningsverwerking. De afbakening verschilt tussen mens en andere primaten.

  • 13 – Insulaire schors: verwerking van lichamelijke signalen en autonome functies. Vooral beschreven bij primaten.

  • 14 – Mediale orbitofrontale schors: verwerking van beloning en lichamelijke signalen. Vooral beschreven bij primaten.

  • 15 – Niet algemeen als afzonderlijk gebied bij de mens vastgesteld.

  • 16 – Insulaire schors: verwerking van lichamelijke gewaarwordingen, smaak en andere signalen.

  • 17 – Primaire visuele schors: eerste verwerking van informatie uit de ogen.

  • 18 – Secundaire visuele schors: verdere verwerking van beelden.

  • 19 – Visuele associatieschors: verwerking van onder andere vorm, beweging en ruimtelijke informatie.

  • 20 – Onderste slaapkwabwinding: herkennen van voorwerpen en visuele informatie.

  • 21 – Middelste slaapkwabwinding: taal- en betekenisverwerking.

  • 22 – Bovenste slaapkwabwinding: hogere verwerking van geluid en, vooral links, gesproken taal.

  • 23 – Achterste gordelwinding: geheugen en verwerking van intern gerichte informatie.

  • 24 – Voorste gordelwinding: aandacht, motivatie, emoties en gedragsregulatie.

  • 25 – Subgenuale schors: betrokken bij stemming en autonome regulatie.

  • 26 – Ectospleniale schors: onderdeel van hersennetwerken die betrokken zijn bij geheugen.

  • 27 – Presubiculaire schors: ruimtelijke oriëntatie en geheugen.

  • 28 – Entorinale schors: belangrijke verbinding tussen de hippocampus en andere hersengebieden die betrokken zijn bij geheugenfuncties.

  • 29 – Retrospleniale schors: geheugen en ruimtelijke oriëntatie.

  • 30 – Retrospleniale schors: geheugen en navigatie.

  • 31 – Achterste gordelwinding: geheugen, aandacht en zelfgerichte informatieverwerking.

  • 32 – Voorste gordelwinding: besluitvorming, aandacht en regulatie van gedrag.

  • 33 – Onderdeel van de voorste gordelwinding: verwerking van emoties en pijn.

  • 34 – Dorsale entorinale schors: geheugen en reukgerelateerde informatie.

  • 35 – Perirhinale schors: herkennen van eerder waargenomen informatie en geheugen.

  • 36 – Ectorhinale/perirhinale schors: herkennen van informatie en geheugen.

  • 38 – Voorste punt van de slaapkwab: betekenisverwerking, geheugen en sociale informatie.

  • 39 – Hoekwinding (gyrus angularis): taal, lezen, rekenen en betekenisverwerking.

  • 40 – Bovenrandwinding (gyrus supramarginalis): taalverwerking en het combineren van zintuiglijke informatie.

  • 41 – Primaire gehoorschors: eerste verwerking van geluid.

  • 42 – Auditieve associatieschors: verdere verwerking van geluid. Lees ook over auditieve prikkelverwerking.

  • 43 – Subcentrale schors: onder andere smaakverwerking.

  • 44 – Onderdeel van het gebied van Broca: betrokken bij spraakproductie en taalverwerking.

  • 45 – Onderdeel van het gebied van Broca: taalproductie en betekenisverwerking.

  • 46 – Dorsolaterale prefrontale schors: werkgeheugen, aandacht en planning.

  • 47 – Onderste voorhoofdsschors: betekenisverwerking, taal en gedragsregulatie.

  • 48 – Retrosubiculaire schors: historische nummering, niet algemeen als afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied erkend.

  • 49 – Parasubiculaire schors: historische nummering, vooral beschreven bij andere zoogdieren.

  • 50 – Geen algemeen erkend afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied.

  • 51 – Geen algemeen erkend afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied.

  • 52 – Para-insulaire schors: overgangsgebied tussen de insula en de slaapkwab.

Aanvullend bij de bestaande links: gebieden 22, 39 en 40 zijn betrokken bij taalbegrip. Lees meer over receptieve afasie en het gebied van Wernicke.

De Brodmann-gebieden verschillen in de microscopische bouw van de hersenschors (cytoarchitectuur), waaronder de grootte, vorm, dichtheid, verdeling en organisatie van zenuwcellen in de verschillende lagen.

Bronnen en footnotes
team Hersenletsel-uitleg

Afbeeldingen Door Henry Vandyke Carter - Henry Gray (1918) Anatomy of the Human Body (See "Boek" section below)Bartleby.com: Gray's Anatomy, Plaat 726, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=620390
Picture of Brodman area's by Mark Dow. Research Assistant Brain Development Lab, University of Oregon. - http://lcni.uoregon.edu/~dow/Space_software/renderings.html, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8324220

Economo, C.; Koskinas, G.N. (1925). "Die Cytoarchitektonik der Hirnrinde des erwachsenen Menschen" (in German). Wien & Berlin: Springer.
Peng K, Steele SC, Becerra L, Borsook D. Brodmann area 10: Collating, integrating and high level processing of nociception and pain. Prog Neurobiol. 2018 Feb;161:1-22. doi: 10.1016/j.pneurobio.2017.11.004. Epub 2017 Dec 2. PMID: 29199137; PMCID: PMC5826795.
Premji A, Rai N, Nelson A. Area 5 influences excitability within the primary motor cortex in humans. PLoS One. 2011;6(5):e20023. doi: 10.1371/journal.pone.0020023. Epub 2011 May 16. PMID: 21603571; PMCID: PMC3095637.
Stinnett TJ, Reddy V, Zabel MK. Neuroanatomy, Broca Area. 2023 Aug 8. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan–. PMID: 30252352.

Tennant VR, Harrison TM, Adams JN, La Joie R, Winer JR, Jagust WJ. Fusiform Gyrus Phospho-Tau is Associated with Failure of Proper Name Retrieval in Aging. Ann Neurol. 2021 Dec;90(6):988-993. doi: 10.1002/ana.26237. Epub 2021 Oct 12. PMID: 34590340; PMCID: PMC8639714.