Brodmann gebieden in de hersenen
Buitenzijde hersenen:
Binnenzijde hersenen:
Door Henry Vandyke Carter - Henry Gray
De Brodmann-indeling
De Brodmann-gebieden zijn genummerde delen van de hersenschors. De indeling is gebaseerd op verschillen in de microscopische bouw van hersencellen. Hieronder staan de gebieden en hun belangrijkste functies.
-
1, 2 en 3 – Primaire gevoelsenschors (primaire somatosensorische cortex): verwerkt aanraking, druk en informatie over de stand van lichaamsdelen.
-
4 – Primaire bewegingsschors (primaire motorische cortex): aansturing van willekeurige bewegingen.
-
5 – Somatosensorische associatieschors: combineren van gevoelsinformatie.
-
6 – Premotorische schors: voorbereiden en plannen van bewegingen.
-
7 – Pariëtale associatieschors: combineren van gevoelsinformatie en ruimtelijke informatie.
-
8 – Frontaal oogveld: aansturing van vrijwillige oogbewegingen.
-
9 – Dorsolaterale prefrontale schors: werkgeheugen, planning en aandacht.
-
10 – Voorste prefrontale schors: complexe besluitvorming, doelen afwegen en plannen.
-
11 – Orbitofrontale schors: beloning, emoties en besluitvorming.
-
12 – Orbitofrontale schors: gedragsregulatie en beloningsverwerking. De afbakening verschilt tussen mens en andere primaten.
-
13 – Insulaire schors: verwerking van lichamelijke signalen en autonome functies. Vooral beschreven bij primaten.
-
14 – Mediale orbitofrontale schors: verwerking van beloning en lichamelijke signalen. Vooral beschreven bij primaten.
-
15 – Niet algemeen als afzonderlijk gebied bij de mens vastgesteld.
-
16 – Insulaire schors: verwerking van lichamelijke gewaarwordingen, smaak en andere signalen.
-
17 – Primaire visuele schors: eerste verwerking van informatie uit de ogen.
-
18 – Secundaire visuele schors: verdere verwerking van beelden.
-
19 – Visuele associatieschors: verwerking van onder andere vorm, beweging en ruimtelijke informatie.
-
20 – Onderste slaapkwabwinding: herkennen van voorwerpen en visuele informatie.
-
21 – Middelste slaapkwabwinding: taal- en betekenisverwerking.
-
22 – Bovenste slaapkwabwinding: hogere verwerking van geluid en, vooral links, gesproken taal.
-
23 – Achterste gordelwinding: geheugen en verwerking van intern gerichte informatie.
-
24 – Voorste gordelwinding: aandacht, motivatie, emoties en gedragsregulatie.
-
25 – Subgenuale schors: betrokken bij stemming en autonome regulatie.
-
26 – Ectospleniale schors: onderdeel van hersennetwerken die betrokken zijn bij geheugen.
-
27 – Presubiculaire schors: ruimtelijke oriëntatie en geheugen.
-
28 – Entorinale schors: belangrijke verbinding tussen de hippocampus en andere hersengebieden die betrokken zijn bij geheugenfuncties.
-
29 – Retrospleniale schors: geheugen en ruimtelijke oriëntatie.
-
30 – Retrospleniale schors: geheugen en navigatie.
-
31 – Achterste gordelwinding: geheugen, aandacht en zelfgerichte informatieverwerking.
-
32 – Voorste gordelwinding: besluitvorming, aandacht en regulatie van gedrag.
-
33 – Onderdeel van de voorste gordelwinding: verwerking van emoties en pijn.
-
34 – Dorsale entorinale schors: geheugen en reukgerelateerde informatie.
-
35 – Perirhinale schors: herkennen van eerder waargenomen informatie en geheugen.
-
36 – Ectorhinale/perirhinale schors: herkennen van informatie en geheugen.
-
37 – Occipitotemporale schors, waaronder de spoelvormige winding (gyrus fusiformis): betrokken bij het herkennen van onder andere gezichten.
-
38 – Voorste punt van de slaapkwab: betekenisverwerking, geheugen en sociale informatie.
-
39 – Hoekwinding (gyrus angularis): taal, lezen, rekenen en betekenisverwerking.
-
40 – Bovenrandwinding (gyrus supramarginalis): taalverwerking en het combineren van zintuiglijke informatie.
-
41 – Primaire gehoorschors: eerste verwerking van geluid.
-
42 – Auditieve associatieschors: verdere verwerking van geluid. Lees ook over auditieve prikkelverwerking.
-
43 – Subcentrale schors: onder andere smaakverwerking.
-
44 – Onderdeel van het gebied van Broca: betrokken bij spraakproductie en taalverwerking.
-
45 – Onderdeel van het gebied van Broca: taalproductie en betekenisverwerking.
-
46 – Dorsolaterale prefrontale schors: werkgeheugen, aandacht en planning.
-
47 – Onderste voorhoofdsschors: betekenisverwerking, taal en gedragsregulatie.
-
48 – Retrosubiculaire schors: historische nummering, niet algemeen als afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied erkend.
-
49 – Parasubiculaire schors: historische nummering, vooral beschreven bij andere zoogdieren.
-
50 – Geen algemeen erkend afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied.
-
51 – Geen algemeen erkend afzonderlijk menselijk Brodmann-gebied.
-
52 – Para-insulaire schors: overgangsgebied tussen de insula en de slaapkwab.
Aanvullend bij de bestaande links: gebieden 22, 39 en 40 zijn betrokken bij taalbegrip. Lees meer over receptieve afasie en het gebied van Wernicke.
De Brodmann-gebieden verschillen in de microscopische bouw van de hersenschors (cytoarchitectuur), waaronder de grootte, vorm, dichtheid, verdeling en organisatie van zenuwcellen in de verschillende lagen.
Lees meer over de gevolgen van hersenletsel per hersengebied via deze link.
Lees meer over de motorische hersenschors/cortex
Bronnen en footnotes
team Hersenletsel-uitleg
Afbeeldingen Door Henry Vandyke Carter - Henry Gray (1918) Anatomy of the Human Body (See "Boek" section below)Bartleby.com: Gray's Anatomy, Plaat 726, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=620390
Picture of Brodman area's by Mark Dow. Research Assistant Brain Development Lab, University of Oregon. - http://lcni.uoregon.edu/~dow/Space_software/renderings.html, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8324220
Economo, C.; Koskinas, G.N. (1925). "Die Cytoarchitektonik der Hirnrinde des erwachsenen Menschen" (in German). Wien & Berlin: Springer.
Peng K, Steele SC, Becerra L, Borsook D. Brodmann area 10: Collating, integrating and high level processing of nociception and pain. Prog Neurobiol. 2018 Feb;161:1-22. doi: 10.1016/j.pneurobio.2017.11.004. Epub 2017 Dec 2. PMID: 29199137; PMCID: PMC5826795.
Premji A, Rai N, Nelson A. Area 5 influences excitability within the primary motor cortex in humans. PLoS One. 2011;6(5):e20023. doi: 10.1371/journal.pone.0020023. Epub 2011 May 16. PMID: 21603571; PMCID: PMC3095637.
Stinnett TJ, Reddy V, Zabel MK. Neuroanatomy, Broca Area. 2023 Aug 8. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan–. PMID: 30252352.
Tennant VR, Harrison TM, Adams JN, La Joie R, Winer JR, Jagust WJ. Fusiform Gyrus Phospho-Tau is Associated with Failure of Proper Name Retrieval in Aging. Ann Neurol. 2021 Dec;90(6):988-993. doi: 10.1002/ana.26237. Epub 2021 Oct 12. PMID: 34590340; PMCID: PMC8639714.