Niet-zichtbare gevolgen van hersenletsel

Kies uit het submenu of lees daaronder verder. 

Als het handicap verborgen is achter een normaal uiterlijk....

Als er geen rolstoel te zien is, kunnen niet- zichtbare gevolgen over het hoofd gezien worden. (Of erger nog...niet geloofd worden)

Dat hersenletsel getroffenen lichamelijke beperkingen overhouden, herkennen zorgverleners en naasten wel. Maar de onzichtbare en/of cognitieve gevolgen, komen soms pas veel later aan het licht.

 

Ook kunnen de klachten zichtbaar worden wanneer patiënten weer intensiever gaan deelnemen in de samenleving. Op dat moment kan blijken dat bepaalde zaken niet meer lukken.

 

Concentratieproblemen, geheugenproblemen, vermoeidheid, minder snel denken, verminderde stressbestendigheid, prikkelbaarheid. Het zijn enkele voorbeelden van cognitieve klachten die patiënten met hersenletsel kúnnen ervaren. Deze gevolgen kunnen soms wel maanden of jaren na een hersenletsel duidelijk worden.

 

Onzichtbare gevolgen die voor kúnnen komen, (want niet álles komt automatisch voor bij een hersenletselpatiënt):

 

  • Vermoeidheid, mensen met hersenletsel kunnen erg snel vermoeid zijn

 

 

  • Concentratieproblemen, tragere snelheid van denken en van informatieverwerking. Verdeelde aandacht lukt niet /multitasken, noch werken onder tijdsdruk

 

 

  • Agnosie, niet herkennen van (voorwerpen, teksten kleuren e.d.)

 

 

 

  • Afasie, moeite met spreken, taaluiting of begrijpen of lezen (pagina Afasie )

 

  • Andere taalmoeilijkheden - of een ander niet aan het woord laten

 

 

 

  • Andere communicatiemoeilijkheden

 

  • Oriëntatieproblemen

 

  • Verminderd of geen overzicht (daardoor moeite met regie van huishouden bijvoorbeeld of bij het bereiden van een maaltijd. De verschillende gaartijden geven problemen als het overzicht houden beschadigd is. Iemand kan bijvoorbeeld een probleem niet meer in zijn geheel zien. Er kunnen problemen zijn met het inkopen van boodschappen of moeite om een gesprek samen te kunnen vatten. Algemene open vragen als "Welke hulp heb je nodig?" of "Hoe gaat het met je?" "Kan ik nog wat voor je doen?" geven dan problemen.

 

  • Verminderde stressbestendigheid. Bij geringe of grote tegenslag, teleurstelling, verandering van afspraken kan iemand met hersenletsel van slag raken. Het brein kan zo snel niet omschakelen. Net als bij het overzicht bewaken wordt bij tegenslag of paniek alle breinstructuren tegelijk ingeschakeld om de helicopterview te willen pakken. Iemand wil niet iets over het hoofd zien. Toch lukt dat niet. Het geeft kortschakeling in het breincircuit.

 

  • Verminderd tijdsbesef

 

  • Moeite met het oplossen van problemen

 

  • Verminderde reactiesnelheid

 

  • Minder snel aanleren van nieuwe dingen

 

  • Verminderd vermogen tot het beoordelen van situaties (overschat ook zichzelf wel eens, ook qua wat diegene qua gezondheid aan kan) 

 

  • Verminderd zelfinzicht, iemand met hersenletsel kan zelf vaak niet inschatten hoe ver de invloed van het letsel reikt. Laat staan dat goed aan anderen uitleggen

 

  • Verminderd vermogen of onvermogen de eigen grenzen aan te voelen, en kan deze niet of niet goed aangeven aan anderen

 

  • Verminderd vermogen om te handelen plannen, organiseren en/of uit te voeren (executieve functies)

 

  • Verminderd vermogen om flexibel te denken

 

  • Neglect, verwaarlozing (niet of minder waarnemen-) van één lichaamshelft of de ene kant van de ruimte maar daarmee ook mensen voorwerpen zoals deurposten of eten en drinken aan die kant.

 

  • Seksuele problemen; seksuele ongeremdheid, seksuele inactiviteit, sneller vermoeid, meer op zichzelf gericht door bijvoorbeeld het niet kunnen verdelen van de aandacht e.a Lees meer...

 

  • Persevereren; niet kunnen stoppen met een handeling /gedachte /vertellen/ onderwerp /emotie

 

  • Moeite met generaliseren; niet kunnen toepassen van het geleerde in andere situatie

 

  • Versterkt of veranderd waarnemen van geluid, geur, zicht en licht, smaak, aanraking;

 

 

  • Hoofdpijn, migraine

 

  • Drukkend, zwaar gevoel óp het hoofd, dat anders wordt ervaren dan 'hoofdpijn'

 

 

  • Problemen met kracht

 

  • Problemen met de coördinatie over ledematen, ataxie

 

  • Temperatuur regelingsstoornis, niet af kunnen koelen bij warm weer of warmte (onwel worden) en niet op kunnen warmen bij koud weer of kou

 

  • Persoonlijkheidsveranderingen/gedragsveranderingen (onverschillig of ontremd gedrag, snel boos, of sneller emotioneel, snel enthousiast, erg druk of terughoudender, prikkelbaarder of opstandig, initiatiefloos). Emoties kunnen zo aan de oppervlakte liggen dat bij emotie (bang boos blij bedroefd de persoon in tranen raakt, wat niet als huilen ervaren wordt maar wel zo gezien wordt door omgeving)

 

 

  • Anosognosie (geen ziekte besef) of verminderd ziekte inzicht

 

  • Niet zelf de hulpvraag kunnen bedenken of kunnen formuleren, (ook al is iemand enorm intelligent op niet-beschadigde hersendelen)

 

  • Disharmonisch profiel: bijv: Enerzijds verbaal sterk kunnen zijn en op uitvoerende taken heel slecht scoren; niet kunnen plannen of overzien.

(De cognitie wordt gemeten met een intelligentietest. Deze meet een totaal IQ (TIQ). Dit is verdeeld over een verbaal deel (VIQ), gericht op verbale kennis en vaardigheden, en een performaal deel (PIQ), gericht op handelingsgericht denken. Er kunnen érg grote verschillen bestaan tussen het VIQ en het PIQ en dan wordt gesproken over een disharmonisch intelligentie profiel. Overigens kan dit ook voorkomen bij hoogbegaafden en autistiforme aandoening) Lees meer over cognitieve problemen na hersenletsel.

 

  • De vaak ogenschijnlijk ongeschonden buitenkant en/of verbale kracht verhult de diepe problematiek en beschadigingen waardoor iemand niet in staat is te kunnen functioneren in het sociale en maatschappelijk leven. Rekening houden met de beperkingen zijn de randvoorwaarden waaraan moet worden voldaan zodat iemand optimaal gebruik kan maken van zijn/haar intellectuele vermogens.

 

NB! Lees over het gevaar van zulke opsommingslijsten, omdat elk mens en elk hersenletsel verschilt. 

 nikstezienNAH-035.jpgnoteveryhandicapisvisible9_n.jpg

Als de MRI niets aantoont...

Veel hersenletselgetroffenen waarbij je aan de buitenkant niets ziet, hebben te maken met vooroordelen van hun omgeving, zelfs van artsen of verzekeringsmaatschappijen. Ze hebben het hersenletsel overleefd maar staan in de kou wat steun betreft om het leven aan te gaan met de enorme beperkingen...

 

Sommige sceptici weigeren te geloven dat hersenletsel bestaat, tenzij er sprake is stevig medisch bewijs. Focaal hersenletsel laat littekens achter die duidelijk te zien zijn op MRI of CT-scans. Maar het brein heeft een beperkte capaciteit om zichzelf te genezen; en in sommige gevallen, kan het bewijs niet meer op een scan aangetoond worden, na jaren of zelfs al na maanden na het letsel, hoewel de cognitieve tekorten blijven.

 

Er is ook diffuus hersenletsel, waarbij schade optreedt op microscopisch niveau over de hersenen, en die worden niet weergegeven op scans ondanks de enorme impact die het kan hebben.

 

Lees meer: Hoe uiten de niet-zichtbare gevolgen zich ? Met tips!

 

Hoe beter je weet wat er aan de hand is, hoe beter je om hulp kan vragen...

De WMO ambenaar hanteert vaak een ZRM matrix (zelf redzaamheid matrix) waarbij mensen met NAH tussen wal en schip kunnen vallen met de onzichtbare gevolgen bij NAH! Bereid je daarom voor, het liefst met nog iemand ( zie ook praktische adviezen ) en inventariseer eerst de onzichtbare gevolgen:

 

Onzichtbare gevolgen in woord en beeld:

Onderstaand filmpje NAHvigeren van de site www.nahvigeren.nl, wil de onzichtbare gevolgen van hersenletsel in woord en beeld weergeven:

Als het filmpje mobiel niet zichtbaar is, klik dan hier..tekst en idee: Willemien.

 

Niets te zien...onzichtbare handicaps...levenslange impact

Juist de onzichtbare handicaps, de verborgen handicaps maken het leven zwaar.

Hersenletselpatiënten waar niets aan te zien valt en 'gezond' ogen kunnen chronisch overvraagd worden door hun omgeving en daardoor overbelast raken. Chronische vermoeidheid tot uitputting kan zo'n gevolg zijn.   

                                             

De opmerking; "Was er maar wat te zien, zelfs met een been in het gips wordt al rekening gehouden", wordt veel gehoord. Het is voor anderen moeilijk voor te stellen wat een 'fout in de regelkamer' voor consequenties kan hebben wanneer dat aan iemands buitenkant niet te zien is.

 

Bovendien kan iemand met hersenletsel zelf vaak niet inschatten hoe ver de invloed van het letsel reikt. Laat staan dat goed aan anderen uitleggen. bron hersenletsel.nl

 

citaat: Mensen met hersenletsel zijn vrij stabiel. Als zij plotseling achteruitgang vertonen, dan zijn zij of overvraagd en overbelast de laatste tijd, of er is iets anders aan de hand dan het bekende hersenletsel. bron: Jenny Palm                                                 

1-jenny-zelf.large.jpg

NB! Gevaar van opsommingslijsten

De ene mens met schade in een hersengebied/ hersenhelft, heeft misschien één of twee van de opgesomde klachten, de ander heeft er meerdere of in meer of mindere mate. De locatie van het hersenletsel bepaalt welke verschillende veranderingen en klachten er zijn. Lees meer...

Hersenletsel en cognitie Lees meer...

Hersenletsel en agressie:

Lezing op Hét Hersenletselcongres 2014  B5 - Voorkomen is beter dan blussen
Agressie na hersenletsel is moeilijk te bestrijden maar goed te vermijden
Klaas Arts - gedragsneuroloog, Winklerkliniek, Pro Persona

 

Agressie bij hersenletselpatiënten is een probleem dat alle betrokkenen voor grote problemen stelt. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is het zelden een symptoom dat direct voortkomt uit het hersenletsel; meestal gaat het om gedrag dat een inzichtelijke achtergrond heeft in het brein, de persoon en de situatie van de patiënt.

Naarmate we die beter begrijpen, kunnen we effectiever handelen. In deze presentatie worden de verschillende vormen van agressie behandeld en verklaard vanuit hun ontstaanswijze.

Vervolgens wordt toegelicht hoe medicamenteuze beïnvloeding van neurotransmitter systemen en het creëren van een voor de patiënt adequate omgeving agressie overbodig kunnen maken.

Want dat is de uiteindelijke boodschap: agressie is moeilijk te behandelen maar goed te voorkomen. Een effectieve aanpak vraagt om hechte samenwerking tussen patiënt, verzorgers, artsen en overige behandelaren, vanuit een gedeeld inzicht in het ontstaan van agressie.

Tezamen kunnen zijn de voorwaarden creëren waardoor dit gedrag voor de patiënt een overbodige overlevingsstrategie wordt. 

 

Zie ook de studie van E. van Benthem , hogeschool Windesheim, naar psychomotore therapie bij agressie bij NAH:

 

PDF
Agressie bij NAH door Benthem__Evert_van
PDF [792.0 KB]
PDF
Niet pluis gevoelens huisarts ouder leerkracht
PDF [1.1 MB]

einde pagina


 

 

 

 

 

bron: hersenletsel-uitleg,

GezondVGZ, Hartstichting, Vilans, CVA Vereniging, Hulp bij hersenletsel, Grondslagen van de neuropsychologie Luria, Aandachtsstoornissen. Een neuropsychologisch handboek Eling& Brouwer, Omgaan met hersenletsel Palm, hersenletsel-uitleg.nl, Attention, mental speed and executive control after closed head injury, Spikman hersenstichting.nl, Cognitive psychology Neisser, New York, M.T. Banich (2004). Cognitive Neuroscience and Neuropsychology. 2e editie. Houghton Mifflin Cie en J.B.M. Kuks, J.W. Snoek, H.J.G.H. Oosterhuis. Klinische Neurologie 15e druk, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 2003, ISBN 90-313-4028-6