Verminderde stressbestendigheid

Veel mensen met hersenletsel hebben een verminderde stressbestendigheid. Ogenschijnlijke kleine tegenslagen, maar ook noodsituaties maken dat denken onmogelijk wordt. 

 

Bij tegenslag of paniek worden alle breinstructuren tegelijk ingeschakeld om de helicopterview te zoeken. Iemand wil immers niet iets over het hoofd zien. 

 

Voor elk denkproces zijn korte elektrische signaaltjes nodig die tussen hersencellen worden afgevuurd. Als alle hersenstructuren tegelijk moeten worden ingeschakeld geeft dat "kortsluiting" . Acute overbelasting in het breincircuit.

 

Vergelijk het met een elektriciteitsnetwerk waar de stoppen doorslaan, als op hetzelfde moment tegelijkertijd alle zware stroomvretende elektrische apparaten worden aangezet.

 

Glucosemetabolisme en neurochemische veranderingen 

Glucose is de voornaamste brandstofbron van de volwassen hersenen. Na hersenletsel is vaker een verandering te zien in de glucosestofwisseling van de hersenschors (cerebrale glucosemetabolisme). Waarom er een verminderde opname van glucose is in de hersenen wordt nog onderzocht.  

 

Neurochemische veranderingen in de signaaloverdracht tussen hersencellen is een andere verklaring.

Bovendien wordt het stresshormoon cortisol sneller afgescheiden en de amygdala die bovendien de prikkels moet verwerken, geeft een stressalarm.

 

Mensen met hersenletsel hebben over het algemeen genomen meer moeite om het overzicht te bewaken. Het brein kan niet meer multitasken. 

 

Omschakelen bij verandering 

Het hoeft niet altijd om noodsituaties te gaan dat iemand met hersenletsel niet meer kan denken. Het kan al gebeuren als een ander de afspraak verzet, of te laat komt opdagen. Een koffer inpakken voor een weekend weg is een ander voorbeeld waar de hersenen proberen te overzien of ze niets vergeten. 

Zenuwachtigheid dient zich dan aan. Veranderingen betekent omschakelen, dat is letterlijk 'schakelen' in het brein met alle neurochemische processen van dien. Niet bepaald iets waar je je voor hoeft te schamen.

 

Basisvoorwaarden

Regelmaat, rust en structuur zijn de basisvoorwaarden waar iemand met hersenletsel het beste bij gedijt en hij/zij optimaal van zijn intellectuele vermogens gebruik kan maken. 

 

Van koelbloedig hartchirurg naar 'stresskip' 

Meike, was hartchirurg voordat zij hersenletsel kreeg. Onder de meest stressvolle omstandigheden kon zij opereren en levens redden. Vaak werd zij midden in de nacht opgepiept in een levensbedreigende situatie of om een donorhart te plaatsen.

 

Na haar hersenbloeding kan zij nog steeds intellectueel functioneren, maar haar omgeving merkt dat zij snel gestrest is. Een lekkende waterleiding, een vriendin die later komt dan afgesproken levert zoveel stress dat Meike niet goed meer kan denken. Een oplossing voor de lekkende waterleiding kan zij met moeite bedenken. Haar omgeving noemt haar nu 'stresskip'. Dat ervaart Meike als erg denigrerend. Het klopt niet met haar zelfbeeld van levensreddende chirurg.

Download het noodkaartje hieronder:

PDF
creditcardormaat NOODsituaties 1
PDF [1.1 MB]
Afbeelding
creditcardformaat NOODsituaties
Afbeelding [919.2 KB]

Tips

  • Erken het feit dat je stressgevoeliger bent geworden. 
  • Zorg voor noodplannen die klaarliggen.
  • Zorg voor noodtelefoonnummers van mensen die bereid zijn rustig mee te denken in een onverwachtse, heftige- of noodsituatie.
  • Zorg dat je telefoonnummers klaar hebt liggen van de huisartsenpost, politie storingsdienst van elektra, waterleiding, verwarming, internet, telefoon en van een huismeester of huisbaas.
  • Vertel het je huisarts. Niet elke huisarts weet van de onzichtbare gevolgen van hersenletsel. Zo kunnen zowel de assistentes en de arts beter met je meedenken.
  • Download een kaartje voor nood waarop staat aangegeven dat je in stressende situaties niet meer helder kunt denken. Lamineer ze en draag ze bij je.
  • Vraag jouw plaatselijke WMO of je ambulante begeleiding kan krijgen van een organisatie gespecialiseerd in hersenletsel. Vaak heeft zo'n organisatie een noodnummer na kantoortijden of een beeldbelverbinding als je niet meer kunt nadenken.
  • Leg na afloop van de stressende situatie uit dat de hersenen na hersenletsel deze 'overload' van het gelijktijdig moeten gebruiken van breinstructuren niet aankan. Je omgeving zal je hopelijk meer begrip voor je hebben een volgende keer. Wijs ze op deze pagina.
  • Vraag waar mogelijk of mensen op tijd willen komen zoals de afspraak is, of vraag dat iemand op tijd wil bellen als het toch onverhoopt later wordt dan gepland.
  • Besef ook dat niet iedereen dit begrip op kan brengen.

 

We hielden een kleine enquête onder mensen met hersenletsel naar wel of geen verminderde stressbestendigheid. De statistiek spreekt voor zich:

pollstressbestendigheid.jpg