Deelnemen aan het verkeer

Het is niet verstandig om direct weer aan het verkeer deel te nemen nadat u hersenletsel heeft opgelopen. Afhankelijk van de ernst van het hersenletsel mag u mogelijk geen auto of motor of zelfs fiets meer rijden. Vraag uw behandelend arts wat er in uw situatie mogelijk is.

 

Deelnemen aan het verkeer vergt veel van de snelheid van denken, reageren, inschatten, overzien, anticiperen op een situatie- vooruitdenken- de hogere cognitieve functies. Ook gezichtsvelduitval of functiebeperking of neglect kan van invloed zijn op het veilig besturen van een vervoermiddel en deelnemen aan het verkeer. Bent u erg prikkelgevoelig voor licht en beweging of snel afgeleid of snel vermoeid? Er zijn mensen met hersenletsel die zeer goed de eigen grenzen in de gaten kunnen houden en na vijf of tien minuten rijden pauze nemen en zich niet op de snelwegen begeven. Maar er zijn ook mensen met hersenletsel die het gevaar of bijvoorbeeld snelheid niet goed kunnen inschatten.

 

Er zijn verhalen bekend van mensen die na een beroerte al slingerend over de weg reden, en daar geen erg in hadden. De locatie van het hersenletsel is ook niet onbelangrijk. Zo is bekend dat schade bij bepaalde delen van de frontale kwab, risicovol gedrag vaker voorkomt.

 

Veiligheidseisen 

Elke hersenletsel is anders en daarom zal uw eigen arts een inschatting met u proberen te maken.

Er zijn algemene 'veiligheidseisen' vanuit het CBR Centraal Bureau Rijvaardigheid waaraan u moet voldoen.

Voor het aanvragen van een verklaring van geschiktheid moet de aanvrager een formulier 'Eigen Verklaring' kopen, de vragen over zijn gezondheidstoestand daarop beantwoorden en vervolgens het geneeskundig verslag bij de eigen verklaring laten invullen door een arts. Deze arts (vaak een huisarts) dient een rijbewijskeuring uit te voeren waarbij zowel de lichamelijke als de mentale gesteldheid aandacht krijgt.
Het geneeskundig verslag is voor het CBR een screeningsinstrument om onderscheid te kunnen maken tussen aanvragers die zonder meer een verklaring van geschiktheid kunnen krijgen en aanvragers bij wie nader onderzoek noodzakelijk is. Geeft de keurend arts op het geneeskundig verslag aan dat hij twijfels heeft over het cognitief functioneren, dan volgt eventueel een verwijzing naar een neuroloog of neuropsycholoog. Dan kan een rijtest volgen.

 

OPS 

Van belang zijn voor het autorijden: oriëntatie en geheugen (O), praktische vaardigheden en aandacht (P), en sociaal en persoonlijk functioneren (S), die samen de OPS vormen. Deze domeinen bevatten elk drie items die vragen naar gedragingen die een aanwijzing zijn voor onderliggende cognitieve functiestoornissen. Het O-domein bevat de items vergeetachtigheid, verwardheid, en gestoorde oriëntatie in tijd en plaats; het P-domein de items traagheid, moeite met het uitvoeren van praktische handelingen, en verwaarlozing van het uiterlijk; en het S-domein de items afleidbaarheid, inadequaat sociaal gedrag, en verminderde zelf-inschatting.

 

Deze aanvragers  waarbij de arts een aantekening maakte over cognitief functioneren zullen een testrit op de openbare weg moeten maken met een deskundige van het CBR. Het al dan niet verstrekken van een verklaring van geschiktheid hangt af van de resultaten van deze rijtest. Het accent ligt bij de testrit overigens meer op wat iemand, eventueel met aanpassingen aan het voertuig, nog wél kan dan op wat iemand níet meer kan.
Het CBR kan iemand ook beperkt geschikt verklaren, bijvoorbeeld voor de termijn van 1 tot 3 jaar (progressieve ziekten), of voor het uitsluitend rijden in de eigen omgeving. Een dergelijke beperking tekent het CBR aan op de verklaring van geschiktheid en die wordt op het gemeentehuis overgenomen op het rijbewijs. De rijtest duurt niet langer dan een half uur en er wordt o.a. gelet op reactiesnelheid en hoe veilig u zich in het verkeer begeeft.

 

Verschil tussen rijvaardigheid en rijgeschiktheid 

(Rij)geschiktheid heeft betrekking op de lichamelijke en mentale kwaliteiten op grond waarvan iemand wel of niet in staat is een motorvoertuig veilig en verantwoord te besturen. Rijvaardigheid slaat op de vereiste kennis en vaardigheden voor het besturen van een motorvoertuig; deze wordt getoetst op het rijexamen.

Er is slechts een klein, heel klein percentage van de mensen die opgeroepen worden voor een rijtest (geen rijexamen!) waarvan het CBR uiteindelijk stelt dat zij niet langer mogen rijden door cognitief verval. 

Lees meer..

 

Autoaanpassingen

Heeft uw auto een aanpassing nodig of wil u met een aangepaste auto een paar rijlessen nemen?  Lees meer... of zie www.caradvies.nl dat staat voor: Consultant Aangepast Rijden /instructeur in aangepaste lesauto's voor handicaps. Lees meer over wat mogelijk is in auto aanpassingen. 

 

Veilig Verkeer Nederland Opfriscursus

Maar ook verkeersregels veranderen. Telkens een klein beetje. Met de online verkeerstest van Veilig Verkeer Nederland ontdekt u in 2 minuten of uw kennis van de verkeersregels nog up to date is.

Doe de online verkeerstest op vvn.nl/opfriscursus.

Twijfel?

Twijfelt u of u in uw situatie nog in staat bent om veilig auto te rijden? Bijvoorbeeld omdat u hersenletsel heeft, of de diagnose diabetes heeft gekregen, een oogoperatie heeft gehad of een arm beperkt kunt gebruiken? Dan is het belangrijk dat u laat onderzoeken of u nog wel rijgeschikt bent. Vul daarom een Eigen verklaring in. Weet u niet zeker of u een Eigen verklaring moet invullen? Belt u dan met de Klantenservice van het CBR.

 

Er bestaat op internet een kennisbank over de volgende onderwerpen:

(De kennispagina's zelf zijn objectief en niet voorzien van reclame/promotie. Ook de overzichtspagina waar de kennispagina's vandaan komen zijn niet voorzien van reclame.)

 

Nog een aantal veelvoorkomende gezondheidssituaties op een rij:

  • U heeft een medische beperking. Voor meer informatie over medische beperkingen kunt u kijken op de website van het CBR . Dan krijgt u een rijbewijs met een beperkte geldigheidsduur. Bij het verlengen van uw rijbewijs moet u een keuring bij een huisarts ondergaan.

 

Zorgen om de rijgeschiktheid van een ander

Vraagt u zich af of een familielid of bekende in staat is om te rijden? Stel hem of haar voor een Eigen verklaring in te vullen. Het CBR kan dan beoordelen of hij of zij rijgeschikt is. Die beoordeling is niet vrijblijvend. Het besluit ‘niet rijgeschikt’ betekent dat iemand niet meer mag rijden. Het invullen van de 'Eigen Verklaring' is wettelijk niet verplicht, maar als er ooit een ongeluk gebeurt en er was wel een handicap meer geen 'Eigen Verklaring' ingevuld dan keert de verzekeraar NIET uit.

Een 'Eigen Verklaring' kunt u kopen op uw gemeentehuis of hier on-line invullen bij het CBR. Kosten on-line zijn 27,80 euro, betalen met IDeal.

Mobiliteit, zelfstandigheid, participatie

Een rijbewijs betekent mobiliteit en vooral zelfstandigheid. Maar wat als u afhankelijk bent van een rolstoel? Of een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kunt u eigenlijk met een lichamelijke of geestelijke beperking wel zelfstandig de weg op? In de meeste gevallen kan dat. De wet staat veel technische aanpassingen aan de auto of motor toe om beperkingen of handicaps te compenseren. Hoe u met een beperking of handicap uw rijbewijs kunt halen en houden, staat in deze brochure:

'Met een handicap veilig achter het stuur' en de tweede folder geeft redenen waarom een medisch specialistisch onderzoek nodig is. 

» Download hoe houd ik een rijbewijs PDF.  

Of download de folders direct hieronder:

PDF
CBR hoe hou ik rijbewijs / rijgesd981
PDF [211.3 KB]
PDF
CBR regels verwijzing naar specialist/ rijgesd911
PDF [172.3 KB]

Wat kost een rijbewijskeuring door een neuroloog

 

De vragen van Eigen Verklaring

De volgende vragen staan op de Eigen Verklaring rijvaardigheid:
Opgelet! Dit is niet het formulier, dit is het voorbeeld waar u zich op kunt voorbereiden!

Vragen met toelichting:

1. Hebt u last van of last gehad van epileptische aanvallen, flauwvallen, aanvallen van abnormale slaperigheid overdag of andere bewustzijnsstoornissen? Abnormale slaperigheid overdag komt voor bij het slaapapneusyndroom, bij narcolepsie, maar ook als bijwerking van sommige geneesmiddelen.
2. Hebt u last van of last gehad van evenwichtsstoornissen of ernstige duizelingen? Ernstige duizeligheid kan optreden bij aandoeningen van het evenwichtsorgaan. Een bekende oorzaak is het syndroom van Menière. Hebt u last van erge duizelingen, ongeacht de oorzaak, vul dan ‘ja’ in.
3. Bent u onder behandeling of onder behandeling geweest voor een psychiatrische stoornis, een hersenziekte –zoals een beroerte– of een ziekte van het zenuwstelsel? Bij deze vraag moet u denken aan:
- hersenziekten zoals een beroerte, TIA, hersenbloeding, vaatafwijkingen in de hersenen, hersentumor, aangeboren hersenletsel of niet-aangeboren hersenletsel;
- aandachtsstoornissen zoals ADD en ADHD;
- stoornissen in de informatieverwerking zoals autisme, PDD-NOS, Asperger;
- neurologische ziekten zoals de ziekte van Parkinson, multiple sclerose, ALS, spierzwakte of coördinatieproblemen als gevolg van zenuwschade;
- psychiatrische ziekten zoals depressie, schizofrenie, obsessief compulsieve stoornis;
- dementie, zoals de ziekte van Alzheimer, frontotemporale dementie, vasculaire dementie.
4. Maakt u misbruik van of hebt u misbruik gemaakt van alcohol, geneesmiddelen, drugs of andere geestverruimende of bedwelmende middelen of bent u daarvoor ooit medisch onderzocht of onder behandeling geweest? Er kan sprake zijn van misbruik van deze middelen als u of uw omgeving zich zorgen maakt over uw gebruik ervan. Vul dan de vraag met ‘ja‘ in. En ook als u daar voor behandeld bent of ooit een onderzoek via het CBR hebt ondergaan. Op http://www.jellinek.nl/test-uw-kennis-of-gebruik/test-uw-gebruik kunt u een test doen. U vult hier ook ‘ja’ in als uw rijbewijs vanwege de recidiveregeling volgens de wet ongeldig is geworden.
5. Wordt of werd u behandeld voor inwendige ziekten als suikerziekte, hart- en vaatziekten, verhoogde bloeddruk, nierziekte of longziekte? Of hebt u een hart- of vaatoperatie ondergaan? Vul ook 'ja' in als u een pacemaker of ICD heeft.
6. Kunt u een arm, een hand of uw vingers niet of slechts beperkt gebruiken? Denk hierbij aan de gevolgen van reuma, spierziekten of verlamming. Als u een deel van een arm of hand mist, vult u hier dan ook 'ja' in.
7. Kunt u een been of voet niet of slechts beperkt gebruiken? Denk hierbij aan de gevolgen van reuma, spierziekten of verlamming. Als u een deel van een been of voet mist, vult u hier dan ook 'ja' in. Als u hulpmiddelen gebruikt bij het lopen, zoals een stok, rollator of prothese, vult u hier ook 'ja' in.
8a. Ziet u minder goed met één of beide ogen, zelfs als u gebruik maakt van een bril of contactlenzen? Als u met één of beide ogen minder goed kunt zien, vul dan 'ja' in. Als u met uw bril of contactlenzen goed ziet, dan mag u ‘nee’ invullen.
8b. Wordt of werd u behandeld door een oogarts? Of hebt u een oogoperatie of een laserbehandeling van de ogen ondergaan? Denk hierbij aan oogziekten als staar, glaucoom, een lui oog, maar ook aan een beperking van het gezichtsveld, of onvrijwillige oogbewegingen (nystagmus). Vul ook 'ja' in als uw ogen een laserbehandeling kregen, behalve als die behandeling was om geen bril te hoeven dragen en goed is geslaagd.
9. Gebruikt u medicijnen die volgens de bijsluiter de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, zoals slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen, antidepressieve middelen, antipsychotische middelen of opwekmiddelen? In de bijsluiter van geneesmiddelen kunt u informatie vinden over de invloed op de rijvaardigheid. U kunt uw arts of apotheker om informatie vragen.
10. Hebt u nog andere aandoeningen, ziekten of functiebeperkingen die het besturen van motorrijtuigen moeilijker maken? Hebt u een ziekte, aandoening of functiebeperking die in de vorige vragen nog niet genoemd is, maar waardoor er wel twijfels zijn of u veilig kunt besturen? Vul hier dan 'ja' in.
Door het vakje hiernaast aan te vinken, verklaar ik dat ik alle vragen naar waarheid heb beantwoord. Ik weet dat ik strafbaar ben als ik opzettelijk onjuiste informatie geef. (dan volgt op het echte formulier een hokje)

De Eigen verklaring moet naar waarheid worden ingevuld. Dit is een wettelijke verplichting volgens de Wegenverkeerswet 1994, artikel 114

 

Overigens biedt het CBR ook hulp bij het blijven rijden met een aangepaste auto.