Brein en taal

Heb je last van woordvindingsproblemen? Snel moe van praten? Je moet toch zoeken naar woorden. Op het verkeerde been gezet worden door een woord. Herkenbaar? En je hebt geen afasie? Dat kàn...:

 

Nieuw onderzoek van Amerikaanse onderzoekers wijst uit dat over het hele brein hersengebieden geactiveerd worden bij het horen van verschillende woorden. Van oudsher worden er maar twee hersengebieden aangewezen bij de uitleg over taalgebieden van het brein; het gebied van Wernicke en het gebied van Broca.

deel.jpgdeelw.jpg

Het nieuwe onderzoek toont aan dat woordbetekenissen opgeslagen liggen verspreid over ons héle brein. Wel in groepjes van woorden die inhoudelijk bij elkaar horen. Op een interactief 3D-brein zijn de locaties van vele duizenden woorden in kaart gebracht.

 

Onderzoekers maken breinkaart van woordbetekenissen:brainwoorden-001.jpg

De onderzoekers vonden het opvallend dat er tussen de proefpersonen, weinig variatie was in de hersengebieden die actief werden bij het horen van een bepaald woord. Dat wijst er volgens hen op dat de aangeboren anatomische structuur toch bepalend is hoe de geleerde woordbetekenissen georganiseerd worden in het brein.

 

Het leren van de moedertaal gaat bij iedereen op een andere manier. Toch vertonen de “breinatlassen” van proefpersonen opvallend veel overeenkomsten. De woordbetekenissen zijn verspreid over de gehele hersenschors en in bijna gelijke mate over beide hersenhelften. Dat wil zeggen dat het taalvermogen niet alleen in de linkerhersenhelft zit, zoals jarenlang door wetenschappers werd aangenomen. 

 

Dit verklaart ook waarom mensen met verschillend soort letsel toch woordvindingsproblemen kunnen hebben. Het verklaart ook waarom mensen met hersenletsel een woord met een dubbele betekenis minder snel kunnen plaatsen in de context van een zin. Ze nemen taal vaak letterlijk, waardoor de grap soms ontgaat. Het woord top bijvoorbeeld, kan een kledingstuk zijn, of een bergtop, of iets erg goeds. Het brein zoekt  de hele hersenschors af om de juiste betekenis van het woord 'top' te zoeken.  

 

Veel mensen met hersenletsel noemen het praten en luisteren en interpreteren van de context als vermoeiend. Nu weten we dat dit komt omdat de hele hersenschors betrokken is en alle onderlinge verbindingen nodig zijn. Mensen kunnen door overprikkeling ook minder snel bij/op een woord komen. 

Bekijk het interactieve brein met alle woorden via deze link.

Engelstalige video:

 

Bronnen: