Overprikkeling bij hersenletsel

Overprikkeling komt veel voor bij hersenletsel, whiplash, ME, ander neurodegeneratieve aandoeningen, en bij patiënten waarbij de hypofyse niet goed werkt. 

Overprikkeling is een uitputtende situatie die ontstaat als er meer informatie (in de vorm van prikkels) wordt ontvangen dan de hersenen kunnen verwerken. Een prikkel is informatie die we krijgen via onze zintuigen; zien, horen, ruiken, proeven, voelen (externe prikkels) of via onze gedachten of ons lichaam (interne prikkels).

Kopieer onze tekst niet, hier ligt copyright op!

Proprioceptie of positiezin/houdingszin, is het vermogen om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Het lijkt er op dat deze informatie uit verschillende zintuigcellen ook het brein kan overprikkelen. Patiënten vertellen zich zelfs zeeziek of 'dronken' te voelen, alsof het evenwicht verstoord is.

[bron enquêtes hersenletsel-uitleg] Deze info ligt onder copyright, kopieer onze tekst niet!

Normaal worden al deze prikkels goed verwerkt door onze hersenen. Dit vermogen van de hersenen noemen we ‘mentale belastbaarheid.' Na hersenletsel is de verwerking van prikkels vaak verstoord, (zintuiglijke overgevoeligheid) en vindt er zintuiglijke en cognitieve overbelasting plaats. 



Hierdoor kunnen vervelende klachten ontstaan die veelal zeer moeizaam en langzaam herstellen*. Lees meer over hersenmoeheid of neurofatigue.

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg] Deze info ligt onder copyright, kopieer onze tekst niet!

Waar in de hersenen? 

De hersenstructuren die betrokken zijn bij overprikkeling, betreffen álle neurale structuren die de prikkel oppikken en verwerken van zintuig tot cognitie (waarnemen, denken en onthouden). Dat wil zeggen van beginstation tot eindstation.

Verder worden de amygdala, de hersenstam, de hypofyse en de thalamus het vaakst in verband gebracht met het verwerken van prikkels, omdat deze structuren de prikkels ontvangen, filteren en coderen qua belangrijkheid. Maar ook de hersenschors van de frontaalkwab dempt prikkels bij gezonde hersenen.

Bij de signaaloverdracht zijn grote neuronen (hersencellen) betrokken en de neurotransmitter glutamaat. Zij stimuleren de signaaloverdracht. Daarnaast zijn ook interneuronen (de tussenliggende hersencellen) en de neurotransmitter GABA nodig. Zij remmen de signaaloverdracht.   ©copyright kopieer deze tekst niet!!

Kopieert u toch dan riskeert u juridische stappen van onze kant.

Wat is de hinder van overprikkeling?

De hinder van overprikkeling varieert van lichte ergernis tot hoofdpijn en pijn aan ogen, oren en huid, misselijkheid, braken, uitputting tot en met tijdelijke verlammingsverschijnselen. Kortom: een overbelast systeem en een bron van stress en fysiek ziek zijn. Vele mensen  verminderen hun sociale contacten en raken zo in een isolement om overprikkeling voor te zijn. Er zijn meerdere klachten door ons ontdekt, onze resultaten staan ter beschikking voor wetenschappelijk onderzoek. 

 ©copyright kopieer deze tekst niet!!

Kopieert u toch dan riskeert u juridische stappen van onze katn

Er zijn veel hersenletselgetroffenen die in een continue staat van uitputting verkeren door chronische overprikkeling*, die nauwelijks of niet te trainen valt* met rust en pauze strategieën*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg]

Tijdelijke verergering van bijvoorbeeld uitval van de aangedane zijde* bijvoorbeeld in het gezicht of arm /been en haperende spraak komt vaak voor.* [*bron enquêtes hersenletsel-uitleg]

Er zijn mensen overleden door de chronische uitputting door overprikkeling*. Overprikkeling mág niet onderschat worden!

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]  ©copyright kopieer deze tekst niet!!

Kopieert u toch dan riskeert u juridische stappen van onze kant.

Bij voortdurende stress als blijvende overprikkeling produceert het lichaam continu stresshormonen waardoor ook het zenuwstelsel kan veranderen. Dat kan voorts leiden tot klachten als maagproblemen, auto-immuunsysteemverandering , hart- en vaatziekten, spierfunctieverandering, verstoring van slaap en slaapproblemen, depressie, burn-out of angststoornissen. Zie voor verdere gevolgen de alinea 'gevolgen van overprikkeling', onderaan deze pagina.
Screenshots50-1.jpg

 

Twee categorieën in overprikkeling 

  • De vorm waarin direct de grens overschreden wordt. Bijvoorbeeld bij achtergrondgeluiden. Gevolg: Directe overprikkeling.
  • De vorm waarin prikkels zich opstapelen (file) en ze op goed moment niet meer verwerkt kunnen worden. Dan is er overprikkeling, met alle gevolgen van dien. Bijvoorbeeld: Als iemand het bijvoorbeeld wel een tien minuten volhoudt in gezelschap maar het dan teveel wordt. Je moet eigenlijk voorkomen dat het zover komt door binnen die tien minuten weg te gaan uit het gezelschap. Meer omgaan tips lees hier..

 

Hoe kan je overprikkeling herkennen?

In de door ons gehouden enquête wordt genoemd dat symptomen van overprikkeling kunnen wisselen per persoon*, per situatie* en per moment*. Dat maakt het soms lastig te herkennen voor zowel de omgeving als voor de persoon in kwestie*. Overprikkeling fluctueert van dag tot dag naar mate er al belasting is gestapeld*.
Het volgende is genoemd in onze enquête:

- extreme (plotselinge) vermoeidheid met lang herstel

- erge hoofdpijn 

- het gevoel alsof er een te strakke band om het hoofd zit

- drukgevoel in het hoofd

- gesprek niet meer kunnen voeren,

- lastig op woorden komen, woordvindingsproblemen die weer over  

  kunnen gaan als de overprikkeling voorbij is©copyright kopieer deze tekst niet!!

- haperend spreken dat weer weg kan trekken als de overprikkeling

  voorbij is, verminderde articulatie. (spraakapraxie) ©copyright kopieer niet!!

- moeite en traagheid in denken  ©copyright kopieer niet!! ©copyright k

- verminderde concentratie  ©copyright kopieer deze tekst niet!!

- verminderde coördinatie van bewegingen  ©copyright kopieer niet!!

- contact vermijdend gedrag omdat er een 'overload' in het hoofd is

- wegkijken en niet deel meer kúnnen nemen aan het gesprek om zich    zelf te proberen te beschermen van de prikkels. ©copyright kopieer niet!!

- irritatie, bij sommigen agressief gedrag, kortaf zijn, snauwen

- emotioneler worden  ©copyright kopieer niet!!

- hyperactiviteit, verhoogde activiteit, druk zijn  ©copyright kopieer niet!!

huilen, vermoeidheid huilbui  ©copyright kopieer niet!!

- schrikkerig zijn  ©copyright kopieer niet!!

- verhoogde hartslag, hogere ademhaling of ingehouden adem

- trillen, verstijven van de spieren; iemand kan omvallen  ©copyright k- - knipperende of gesloten ogen  ©copyright kopieer niet!

- wegraken  ©copyright kopieer niet!

- misselijkheid of overgeven

- tijdelijke uitval van gezichtsspieren  ©copyright kopieer niet!

- verdoofd gevoel aan de aangedane zijde / verminderde motoriek

- persoonsafhankelijke symptomen

- wegraken in korte bewusteloosheid

- totaal uitgeput gevoel

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]  ©copyright kopieer deze tekst niet!

 

“Ik word zonder dat ik het wil nog drukker en impulsiever. Het is alsof ik de controle over mijn lichaam en geest kwijtraak, mijn bewegingen zijn ongecontroleerd, ik kan geen keuzes meer maken. Chaos in mijn hoofd, druk vanuit mijn hoofd, achter mijn ogen en neus.

 

Alsof mijn hoofd ieder moment uit elkaar kan knallen. Soms word ik misselijk, kan ik niet meer denken en doen en voel ik alle kracht uit mijn lichaam stromen. Uiteindelijk ben ik total loss." zegt Monica

 

Overprikkeling verschilt ook per persoon*. Er zijn mensen die eerst stilvallen of zelfs flauwvallen*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen] 

 

Uitleg op poster

Onderstaande poster met alle kenmerken kunt u op A2 formaat bestellen op de pagina support  Let op alle tekst en afbeeldingen op deze poster valt onder copyright! Die mag u niet delen of gebruiken.

copyright_n-1.jpg

Te bestellen op de pagina Support

Verschillende vormen van overprikkeling 

1. Cognitieve overprikkeling  

Door:

  • Eigen gedachten

  • Veelheid wat er gezegd wordt of gevraagd wordt.

  • Veelheid van informatie verwerking, bijvoorbeeld door dubbele taken of multitasken. Vaak kunnen mensen met hersenletsel niet twee dingen tegelijk. Of het één óf het ander, bijvoorbeeld luisteren en iets doen samen gaat niet goed.

  • Vaak is de informatieverwerking vertraagd bij hersenletsel waardoor prikkels zich kunnen stapelen.

 

2. Zintuiglijke overprikkeling 

Door: 

  • GELUIDEN

Overprikkeling door geluid door het niet kunnen wegfilteren van wegfilteren van achtergrondgeluiden komt voor waardoor een gesprek voeren moeizaam kan zijn*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

In onze enquête hoorden we onder meer over: geluids-intolerantie voor muziek, hoge of juist lage tonen, kinderstemmen, hoge damesstemmen, bestekgeluiden, theelepeltjes die in een glas roeren e.d.

Evenals irritatie bij ritmische geluiden zoals tikken met een pen bijvoorbeeld.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

Veel klachten doen denken aan of zijn gelijk aan hyperacusis, waarbij geluid vaak als te luid wordt ervaren, gekmakend is of die pijn doen aan de oren. 

 

  • BEELD

Overprikkeling komt voor bij het zien van patronen of kleuren, veelheid aan gezellige spulletjes in huis, letters die te dicht op elkaar staan zonder witregels, bewegingen zien. Zie ook crowding, op de pagina visuele gevolgen.* [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

  • LICHT

Overprikkeling door licht komt bijvoorbeeld voor bij lichtweerkaatsing, bij bepaalde lampen(halogeen/tl), tegenlicht of wisselingen van schaduw. Berucht zijn de autoritten op een weg waar veel bomen staan en een laagstaande zon achter de bomen*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

 

  • GEVOEL /TASTZIN 

Overprikkeling van gevoel komt voor bij mensen die last hebben bij beweging, aanraking, tast, trillingen, bastonen e.d. Soms wordt overprikkeling door aanraking als pijn ervaren*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

  • PROPRIOCEPTIE /POSITIEZIN

We nemen de hele dag onze positie van het lichaam waar, hoe ons lichaam zich verhoudt ten opzichte van de wereld om ons heen. In elke spier, gewricht en bindweefsel zitten minuscule sensoren = proprioceptoren die je laten weten hoe je staat, zit of ligt. Bij mensen met hersenletsel kan dit ook als duizelig of onvast op de benen ervaren worden. Je kunt dus overprikkeld raken van beweging, stand van je hoofd, onzeker gevoel over hoe je je in een ruimte beweegt. Lees meer op de pagina proprioceptie.

 

  • GEUR

Overprikkeling door geuren kan komen door het versterkt ruiken van etensgeuren, natuurgeuren, lichaamsgeuren, parfums en deodorants.*[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

 

3. Emotionele overprikkeling

Op zich is het discutabel of emotionele overprikkeling onder de cognitieve overprikkeling hoort.

Emotionele overprikkeling heeft te maken met de verhoogde emotionele kwetsbaarheid na hersenletsel. Eenmaal overprikkeld, kan diegene vaak de emoties niet meer reguleren*. De reacties zijn vaak emotioneler* en dat kan variëren van persoon tot persoon van vermoeidheid-huilbuien tot frustratie (ook naar zichzelf), boos worden of agressie*. 

Bij emotionele situaties in het leven van iemand blijkt de 'maatbeker' eerder vol te zij* en zintuiglijke prikkels minder goed verdragen te worden*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

Een huilbui lucht vaak wel op, en heeft niet per definitie met verdriet te maken bij mensen met overprikkeling* Dit mag niet verward worden met dwanghuilen*, ook niet met emotionele labiliteit*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen] Overprikkeling kan niet altijd voorkomen worden. Sommige mensen ervaren emotionele overprikkeling waarbij de eigen gedachtes groter ervaren worden dan ze zijn, dat geldt ook voor het inleven en meeleven met een ander.* [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

Overprikkeling werkt drie kanten op. Zowel het lichaam, de gedachten als de emoties zijn moeilijker te besturen als er teveel prikkels binnen zijn gekomen*. Prikkels stapelen zich op* Als iemand zintuiglijk al overprikkeld is, is de cognitieve "inbox" sneller gevuld* (denken onthouden e.d.) en raakt die ook overprikkeld*. Omgekeerd is dat ook zo*. Als iemand al cognitief overprikkeld is, is het verstandig om de prikkels voor ogen en oren, neus en tast te beperken*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 3-Collages121.jpg

Zowel overprikkeling als het herstel van overprikkeling kost heel veel energie*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

Lees meer over omgaan met overprikkeling.

 

Filevorming van prikkels

Als er meer prikkels zijn ontvangen dan de hersenen aankunnen staan er nog heel wat (onverwerkte) prikkels in de file. Je zenuwstelsel is druk aan het werk met de verwerking van alle binnengekomen 'info' aan geluid, beeld, geur, beweging, gevoel, gedachten of alles beluisteren wat er gezegd wordt e.d.

 

Vergelijk het maar met evenveel verkeer wat op een normale vierbaans-snelweg rijdt, dat ineens tegelijk over een boeren-landweggetje moet...inclusief getoeter en lichtsignalen van de automobilisten die niet stil willen staan!

 

Medische achtergrond van overprikkeling

Overprikkeling kan komen door:

  • 'Kapotte filtering'

Alle prikkels komen met dezelfde kracht binnen, de belangrijke en onbelangrijke. Het wordt niet gefilterd. De prikkels komen ongeremd in het brein aan. De hersenstam, thalamus en hersenschors (frontaal) én de neurotransmitter moeten remmen. Ook specifieke schade in een gebied kan maken dat de rem/ het filter weg is.

 

  •  Omleiding = vertraging

 Als door hersenletsel de prikkels door hersencellen omgeleid moeten worden om het letsel heen vindt er vertraging plaats in het waarnemen. Dat is niet alleen als er een focaal , plaatselijk letsel, is, maar ook bij diffuus letsel, verspreid over de hersenen. Het duurt ook langer voordat prikkels geïnterpreteerd worden. Dat is één van de redenen waardoor iemand met hersenletsel overspoeld kan worden door prikkels. Dit wordt ook wel vertraagde informatieverwerking genoemd.

Er staan meer prikkels in de wachtstand dan er verwerkt kunnen worden. Als een pc die vastloopt als er niet een snelle processor in zit.

 

  •  Gefragmenteerde waarneming

Veel mensen met overprikkeling door hersenletsel nemen elk los detail waar door hyperselectie. Het is lastig om verbanden te zien tussen details en om het geheel te zien /overzien /beluisteren.

Dat kan zowel op het auditieve als visuele vlak zo zijn. Zo lang er één geluidsprikkel wordt aangeboden, het gesprek centraal is en er geen muziek op de achtergrond speelt, is er geen probleem met geluid ervaren. Maar is er geroezemoes op de achtergrond of heftiger achtergrondgeluiden dan loopt het spaak in de verwerking van de prikkels.

Dat kan ook op het visuele vlak gebeuren. Mensen kunnen het niet negeren om details te zien, elke druppel op de voorruit van de auto bij regen én de ruitenwisser, of ieder individu zien in een groep, of elk steentje op een kasseienweg.

 

  • Vervormde verwerking kan overprikkeling geven
    •  hyperacusis – teveel horen
    • cerebrale visus stoornissen CVI – dubbelzien, wisselend scherp zien, dieptes kunnen immens worden of juist niet, ruimtes kunnen groter geobserveerd worden of juist kleiner

      agnosie – niet de juiste betekenis weten van een voorwerp, geluid, geur enz.
  • Niet synchroon verwerken van prikkels in de hersenen. Signalen komen niet synchroon binnen bij het hersengebied.

 

Waarnemen doen we met:

  • Zintuigen

    • gezichtsvermogen – zien

    • gehoor – horen

    • tastzin – voelen

    • reukzin – ruiken

    • smaakzin – proeven

    • nociceptie – pijn voelen

    • thermoceptie – warmte of kou voelen

    • evenwichtszin – evenwicht

    • proprioceptie – bewegingen- lichaamshouding bewustzijn

 

  • Cognitie – cognito(Latijn) wat we leren kennen door zintuigen

    • waarnemen (basiscognitie)

    • aandacht en concentratie (basiscognitie)

    • denken (basiscognitie)

    • onthouden (basiscognitie)

    • toepassen van kennis (basiscognitie)

    • begrijpen (basiscognitie)

    • taal (basiscognitie)

    • beoordelen (metacognitie)

    • redenatievermogen (metacognitie)

    • realiteitszin (metacognitie)

    • emotie (sociale cognitie)

    • empathie (sociale cognitie)

    • praktische taalvaardigheden (sociale cognitie)


Gevolgen van overprikkeling samenvatting 

  • niet meer kunnen denken*
  • afhankelijk van de persoon: vecht- vlucht- of verstijven reactie
  • extreme vermoeidheid*
  • vicieuze cirkel van vermoeidheid tot langdurige uitputting*
  • er zijn mensen overleden door de uitputting door langdurige opstapeling van overprikkeling*
  • lichamelijke klachten door te hoog stresshormoon*
  • bij langdurige stress door overprikkeling kans op verandering van zenuwstelsel, auto-immuunaandoeningen, hart- en vaatziekten, spierfunctieverandering, verstoring van slaap en slaapproblemen, depressie, burn-out of angststoornissen.

 *[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

Project overprikkeling 

Wij hebben Project Overprikkeling opgericht als patiënten belangen organisatie. Zodat de maatschappij, medici en media deze doelgroep serieus neemt en om een netwerk te vormen die we kunnen inzetten voor het ontwikkelen van producten maar ook voor wetenschappelijk onderzoek. We werken momenteel 1104 geanonimiseerde ingevulde enquêtes uit, plus 1000 beantwoorde vragen voor wetenschappelijk onderzoek. Wilt u ons hierbij helpen? Mail ons! Dank!

Wij stimuleren wetenschappelijk onderzoek naar overprikkeling. 
Wij zijn sinds 2016 een erkende patiëntenbelangenorganisatie voor overprikkeling bij hersenletsel.

- Zakkaartje overprikkeling zie hieronder en meerdere kaartjes op de downloadpagina.

- PDF folder overprikkeling bij NAH zie hieronder

- Zo nodig ondersteunen wij individueel met uitleg aan de behandelaar

- Facebookgroep "Overprikkeling bij hersenletsel NAH" (aanmelden via mailformulier op de pagina patiëntenbelangen organisatie)

- Wij werken aan een hulpmiddel tegen geluidoverprikkeling

 

 

Goede filmpjes over overprikkeling

 

Protected by Copyscape

Als u tekst kopieert ; niet meer dan één alinea en daarna een link naar deze pagina. Zie copyrightbeleid