Home » Gevolgen » Niet-zichtbare gevolgen » Overprikkeling bij hersenletsel

Overprikkeling bij hersenletsel

Bij paypal gaat er veel % af aan commissie die wij moeten betalen over jouw donatie.


Kijk voor alle info over overprikkeling op onze speciale website https://www.overprikkeling.com/

1. Wat is overprikkeling

Overprikkeling komt veel voor bij hersenletsel, whiplash, ME, andere neurodegeneratieve aandoeningen, en bij breingerelateerde aandoeningen en bij patiënten bij wie de hypofyse niet goed werkt. 

Overprikkeling is een uitputtende situatie die een neurologische oorsprong kent en die ontstaat als er meer informatie (in de vorm van prikkels) wordt ontvangen dan de hersenen kunnen verwerken. Een prikkel is informatie die we krijgen via onze zintuigen; zien, horen, ruiken, proeven, voelen (externe prikkels) of via onze gedachten of ons lichaam (interne prikkels).

Kopieer onze tekst niet, hier ligt copyright op!

Ook de proprioceptie of positiezin/houdingszin kan overprikkelen. Dat is het vermogen om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen.

Het lijkt er op dat deze informatie uit verschillende zintuigcellen van evenwicht ook het brein kan overprikkelen. Patiënten vertellen zich zelfs zeeziek of 'dronken' te voelen, alsof het evenwicht verstoord is.

[bron enquêtes hersenletsel-uitleg] Deze info ligt onder copyright, kopieer onze tekst niet!

 

Normaal worden al deze prikkels goed verwerkt door onze hersenen. Dit vermogen van de hersenen noemen we ‘mentale belastbaarheid.' Na hersenletsel is de verwerking van prikkels vaak verstoord, (zintuiglijke overgevoeligheid) en vindt er zintuiglijke en cognitieve overbelasting plaats. 

 

Hierdoor kunnen vervelende klachten ontstaan die veelal zeer moeizaam en langzaam herstellen*. Lees meer over hersenmoeheid of neurofatigue of over hersenmist.

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg] Deze info ligt onder copyright, kopieer onze tekst niet!


2. Waar in de hersenen?

De hersenstructuren die betrokken zijn bij overprikkeling, betreffen álle neurale structuren die de prikkel oppikken en verwerken van zintuig tot cognitie (waarnemen, denken en onthouden). Dat wil zeggen van beginstation tot eindstation.

 

Verder worden de amygdala, de hersenstam, de hypofyse en de thalamus het vaakst in verband gebracht met het verwerken van prikkels, omdat deze structuren de prikkels ontvangen, filteren en coderen qua belangrijkheid. Maar ook de hersenschors van de frontaalkwab dempt prikkels bij gezonde hersenen.


3 Wat is de hinder van overprikkeling?

De hinder van overprikkeling varieert van lichte ergernis tot hoofdpijn en pijn aan ogen, oren en huid, misselijkheid, braken, uitputting tot en met tijdelijke verlammingsverschijnselen. Kortom: een overbelast systeem en een bron van stress en fysiek ziek zijn. Vele mensen  verminderen hun sociale contacten en raken zo in een isolement om overprikkeling voor te zijn. Er zijn meerdere klachten door ons ontdekt, onze resultaten staan ter beschikking voor wetenschappelijk onderzoek. 

 

Er zijn veel hersenletselgetroffenen die in een continue staat van uitputting verkeren door chronische overprikkeling*, die nauwelijks of niet te trainen valt* met rust en pauze strategieën*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg]

Tijdelijke verergering van bijvoorbeeld uitval van de aangedane zijde* bijvoorbeeld in het gezicht of arm /been en haperende spraak komt vaak voor.* [*bron enquêtes hersenletsel-uitleg]

Er zijn mensen overleden door de chronische uitputting door overprikkeling*. Overprikkeling mág niet onderschat worden!

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]  ©copyright kopieer deze tekst niet!!

Kopieert u toch dan riskeert u juridische stappen van onze kant.

Bij voortdurende stress als blijvende overprikkeling produceert het lichaam continu stresshormonen waardoor ook het zenuwstelsel kan veranderen. Dat kan voorts leiden tot klachten als maagproblemen, auto-immuunsysteemverandering , hart- en vaatziekten, spierfunctieverandering, verstoring van slaap en slaapproblemen, depressie, burn-out of angststoornissen. Zie voor verdere gevolgen de alinea 'gevolgen van overprikkeling', onderaan deze pagina.
Screenshots50-1.jpg

©copyright kopieer deze tekst niet!! Kopieert u toch dan riskeert u juridische stappen van onze kant


4. Drie categorieën in overprikkeling

  • De vorm waarin direct de grens overschreden wordt. Bijvoorbeeld bij achtergrondgeluiden. Gevolg: Directe overprikkeling.
  • De vorm waarin prikkels zich opstapelen (file) en ze op goed moment niet meer verwerkt kunnen worden. Dan is er overprikkeling, met alle gevolgen van dien. Bijvoorbeeld: Als iemand het bijvoorbeeld wel een tien minuten volhoudt in gezelschap maar het dan teveel wordt. Je moet eigenlijk voorkomen dat het zover komt door binnen die tien minuten weg te gaan uit het gezelschap. Meer omgaan tips lees hier..
  • Uitgestelde overprikkeling door hyperfocus. Als mensen zich willens en wetens trainen 'om iets aan te kunnen', kan de overprikkeling alsnog genadeloos toeslaan. Dat is tevens het nadeel van oefenen.

 

5.Hoe kan je overprikkeling herkennen?

In de door ons gehouden enquête wordt genoemd dat symptomen van overprikkeling kunnen wisselen per persoon*, per situatie* en per moment*. Dat maakt het soms lastig te herkennen voor zowel de omgeving als voor de persoon in kwestie*. Overprikkeling fluctueert van dag tot dag naar mate er al belasting is gestapeld*.
Het volgende is genoemd in onze enquête:

 

- extreme (plotselinge) vermoeidheid met lang herstel*

- erge hoofdpijn*

- het gevoel alsof er een te strakke band om het hoofd zit*

- drukgevoel in het hoofd*

- gesprek niet meer kunnen voeren*

- lastig op woorden komen, woordvindingsproblemen die weer over  

  kunnen gaan als de overprikkeling voorbij is*©copyright kopieer deze tekst niet!!

- haperend spreken dat weer weg kan trekken als de overprikkeling

  voorbij is*, verminderde articulatie*. (spraakapraxie) ©copyright kopieer niet!!

- moeite en traagheid in denken*  ©copyright kopieer niet!! ©copyright k

- verminderde concentratie*  ©copyright kopieer deze tekst niet!!

- verminderde coördinatie van bewegingen*  ©copyright kopieer niet!!

- contact vermijdend gedrag omdat er een 'overload' in het hoofd is

- wegkijken en niet deel meer kúnnen nemen aan het gesprek om zich    zelf te proberen te beschermen van de prikkels* ©copyright kopieer niet!!

- irritatie, bij sommigen agressief gedrag, kortaf zijn, snauwen*

- emotioneler worden*  ©copyright kopieer niet!!

- hyperactiviteit, verhoogde activiteit, druk zijn  ©copyright kopieer niet!!

huilen, vermoeidheid huilbui*  ©copyright kopieer niet!!

- schrikkerig zijn*  ©copyright kopieer niet!!

- verhoogde hartslag, hogere ademhaling of ingehouden adem*

- trillen*, verstijven van de spieren; iemand kan omvallen*  ©copyright k-knipperende of gesloten ogen*  ©copyright kopieer niet!

- wegraken* ©copyright kopieer niet!

- misselijkheid of overgeven*

- tijdelijke uitval van gezichtsspieren*  ©copyright kopieer niet!

- verdoofd gevoel aan de aangedane zijde / verminderde motoriek*

- persoonsafhankelijke symptomen*

- wegraken in korte bewusteloosheid*

- totaal uitgeput gevoel*

[*bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]  ©copyright kopieer deze tekst niet!

 

“Het is één chaos in mijn hoofd, druk in hoofd, achter mijn ogen. Ik ben intens moe. Het lijkt als of mijn hoofd ieder moment uit elkaar kan knallen. Vaak word ik misselijk, mijn denken hapert en ik voel me gewoon total loss." zegt Wiebe.

 

Overprikkeling verschilt ook per persoon*. Er zijn mensen die eerst stilvallen of zelfs flauwvallen*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen] 

 


6. Uitleg op poster

Onderstaande poster met alle kenmerken kunt u op A2 formaat bestellen op de pagina support  Let op alle tekst en afbeeldingen op deze poster valt onder copyright! Die mag u niet delen of gebruiken.

Te bestellen op de pagina Support


7. Verschillende vormen van overprikkeling
  

  1. Cognitieve overprikkeling
  2. Zintuiglijke overprikkeling (geluiden, beeld, licht, geur, gevoel /tastzin, positiezin)
  3. Emotionele overprikkeling

 

We leggen ze nader uit:

1. Cognitieve overprikkeling  

Door:

  • Eigen gedachten

  • Veelheid wat er gezegd wordt of gevraagd wordt.

  • Veelheid van informatie verwerking, bijvoorbeeld door dubbele taken of multitasken. Vaak kunnen mensen met hersenletsel niet twee dingen tegelijk. Of het één óf het ander, bijvoorbeeld luisteren en iets doen samen gaat niet goed.

  • Vaak is de informatieverwerking vertraagd bij hersenletsel waardoor prikkels zich kunnen stapelen.

 

2. Zintuiglijke overprikkeling 

Door: 

  • GELUIDEN

Overprikkeling door geluid door het niet kunnen wegfilteren van wegfilteren van achtergrondgeluiden komt voor waardoor een gesprek voeren moeizaam kan zijn*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

In onze enquête hoorden we onder meer over: geluids-intolerantie voor muziek, hoge of juist lage tonen, kinderstemmen, hoge damesstemmen, bestekgeluiden, theelepeltjes die in een glas roeren e.d.

Evenals irritatie bij ritmische geluiden zoals tikken met een pen bijvoorbeeld.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

Veel klachten doen denken aan of zijn gelijk aan hyperacusis, waarbij geluid vaak als te luid wordt ervaren, gekmakend is of die pijn doen aan de oren. Er is wel een verschil met geluidshinder, een lichtere mate die veel mensen kennen, maar die niet de kenmerken heeft van overprikkeling.

 

  • BEELD

Overprikkeling komt voor bij het zien van drukke patronen of kleuren, veelheid aan gezellige spulletjes in huis, letters die te dicht op elkaar staan zonder witregels, bewegingen zien. Zie ook crowding, op de pagina visuele gevolgen.* [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

  • LICHT

Overprikkeling door licht komt bijvoorbeeld voor bij lichtweerkaatsing, bij bepaalde lampen(halogeen/tl), tegenlicht of wisselingen van schaduw. Berucht zijn de autoritten op een weg waar veel bomen staan en een laagstaande zon achter de bomen*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

 

  • GEVOEL /TASTZIN 

Overprikkeling van gevoel komt voor bij mensen die last hebben bij beweging, aanraking, tast, trillingen, bastonen e.d. Soms wordt overprikkeling door aanraking als pijn ervaren*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

  • POSITIEZIN

We nemen de hele dag onze positie van het lichaam waar, hoe ons lichaam zich verhoudt ten opzichte van de wereld om ons heen. In elke spier, gewricht en bindweefsel zitten minuscule sensoren = proprioceptoren die je laten weten hoe je staat, zit of ligt. Bij mensen met hersenletsel kan dit ook als duizelig of onvast op de benen ervaren worden. Je kunt dus overprikkeld raken van beweging, stand van je hoofd, onzeker gevoel over hoe je je in een ruimte beweegt. Lees meer op de pagina proprioceptie.

 

  • GEUR

Overprikkeling door geuren kan komen door het versterkt ruiken van etensgeuren, natuurgeuren, lichaamsgeuren, parfums en deodorants.*[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

  • PIJN WARMTE EN KOU

Nociceptie (pijn voelen) en thermoceptie (warmte en kou voelen) zijn ook zintuigen die in principe kunnen overprikkelen. Wie veel hoofdpijn heeft loopt meer de kans om overbelast en daarmee overprikkeld te worden.

 

3. Emotionele overprikkeling

Op zich is het discutabel of emotionele overprikkeling onder de cognitieve overprikkeling hoort.

Emotionele overprikkeling heeft te maken met de verhoogde emotionele kwetsbaarheid na hersenletsel. Eenmaal overprikkeld, kan diegene vaak de emoties niet meer reguleren*. De reacties zijn vaak emotioneler* en dat kan variëren van persoon tot persoon van vermoeidheid-huilbuien tot 'meer begaan zijn met een ander', frustratie (ook naar zichzelf), boos worden of agressie*. 

Bij emotionele situaties in het leven van iemand blijkt de 'maatbeker' eerder vol te zij* en zintuiglijke prikkels minder goed verdragen te worden*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

Een huilbui lucht vaak wel op, en heeft niet per definitie met verdriet te maken bij mensen met overprikkeling* Dit mag niet verward worden met dwanghuilen*, ook niet met emotionele labiliteit*. [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen] Overprikkeling kan niet altijd voorkomen worden. Sommige mensen ervaren emotionele overprikkeling waarbij de eigen gedachtes groter ervaren worden dan ze zijn, dat geldt ook voor het inleven en meeleven met een ander.* [bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 

Overprikkeling werkt drie kanten op. Zowel het lichaam, de gedachten als de emoties zijn moeilijker te besturen als er teveel prikkels binnen zijn gekomen*. Prikkels stapelen zich op* Als iemand zintuiglijk al overprikkeld is, is de cognitieve "inbox" sneller gevuld* (denken onthouden e.d.) en raakt die ook overprikkeld*. Omgekeerd is dat ook zo*. Als iemand al cognitief overprikkeld is, is het verstandig om de prikkels voor ogen en oren, neus en tast te beperken*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 3-Collages121.jpg

Zowel overprikkeling als het herstel van overprikkeling kost heel veel energie*.[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

Lees meer over omgaan met overprikkeling.

 


8. Filevorming van prikkels

Als er meer prikkels zijn ontvangen dan de hersenen aankunnen staan er nog heel wat (onverwerkte) prikkels in de file. Je zenuwstelsel is druk aan het werk met de verwerking van alle binnengekomen 'info' aan geluid, beeld, geur, beweging, gevoel, gedachten of alles beluisteren wat er gezegd wordt e.d.

 

Vergelijk het maar met evenveel verkeer wat op een normale vierbaans-snelweg rijdt, dat ineens tegelijk over een boeren-landweggetje moet...inclusief getoeter en lichtsignalen van de automobilisten die niet stil willen staan!

 

9. Cognitieve piramide voor overprikkeling

Iemand die zintuiglijk overprikkeld is kan zich daardoor niet meer concentreren (een hogere functie). Niet omdat het een aandachtstekort is.©

©Hersenletsel-uitleg 2018 copyright op deze afgebeelde piramide.

In de literatuur worden vaak piramides gebruikt als toelichting op cognitief functioneren. Er bestaan er meerdere van in de wereld, net even verschillend. Ons algemene piramidemodel voor overprikkeling bij hersenletsel staat op een basis waarin zich de neurale netwerken van autonoom zenuwstelsel en van  
sensorisch systemen bevinden. Mentale belastbaarheid fluctueert elke dag daarmee fluctueert ook het functioneren elke keer weer.

Wij benadrukken dat je eerst met je zintuigen waarneemt en al overprikkeld kan raken door slechte filtering. Daarboven wordt dan gebouwd met de andere lagen van de piramide.(Copyright J.van Haastrecht en A.van Schaaijk, team Hersenletsel-uitleg 2018)


10.  Medische achtergrond van overprikkeling

Overprikkeling kan komen door:

  • 'Kapotte filtering'

Alle prikkels komen met dezelfde kracht binnen, de belangrijke en onbelangrijke. Het wordt niet gefilterd. De prikkels komen ongeremd in het brein aan. De hersenstam, thalamus en hersenschors (frontaal) én de neurotransmitters moeten remmen. Ook specifieke schade in een gebied kan maken dat de rem/ het filter weg is.

 

  •  Omleiding = vertraging

 Als door hersenletsel de prikkels door hersencellen omgeleid moeten worden om het letsel heen vindt er vertraging plaats in het waarnemen. Dat is niet alleen als er een focaal, plaatselijk letsel, is, maar ook bij diffuus letsel, verspreid over de hersenen. Het duurt ook langer voordat prikkels geïnterpreteerd worden. Dat is één van de redenen waardoor iemand met hersenletsel overspoeld kan worden door prikkels. Dit wordt ook wel vertraagde informatieverwerking genoemd.

Er staan meer prikkels in de wachtstand dan er verwerkt kunnen worden. Als een pc die vastloopt als er niet een snelle processor in zit.

 

  •  Gefragmenteerde waarneming

Veel mensen met overprikkeling door hersenletsel nemen elk los detail waar door hyperselectie. Het is lastig om verbanden te zien tussen details en om het geheel te zien /overzien /beluisteren.

Dat kan zowel op het auditieve als visuele vlak zo zijn. Zo lang er één geluidsprikkel wordt aangeboden, het gesprek centraal is en er geen muziek op de achtergrond speelt, is er geen probleem met geluid ervaren. Maar is er geroezemoes op de achtergrond of heftiger achtergrondgeluiden dan loopt het spaak in de verwerking van de prikkels.

Dat kan ook op het visuele vlak gebeuren. Mensen kunnen het niet negeren om details te zien, elke druppel op de voorruit van de auto bij regen én de ruitenwisser, of ieder individu zien in een groep, of elk steentje op een kasseienweg.

 

  • Vervormde verwerking kan overprikkeling geven
    • hyperacusis – teveel horen
    • cerebrale visus stoornissen CVI – dubbelzien, wisselend scherp zien, dieptes kunnen immens worden of juist niet, ruimtes kunnen groter geobserveerd worden of juist kleiner

      agnosie – niet de juiste betekenis weten van een voorwerp, geluid, geur enz.
  • Niet synchroon verwerken van prikkels in de hersenen. Signalen komen niet synchroon binnen bij het hersengebied.

 

Waarnemen doen we met:

  • De zintuigen

    • gezichtsvermogen – zien

    • gehoor – horen

    • tastzin – voelen

    • reukzin – ruiken

    • smaakzin – proeven

    • nociceptie – pijn voelen

    • thermoceptie – warmte of kou voelen

    • evenwichtszin – evenwicht

    • proprioceptie – bewegingen- lichaamshouding bewustzijn

 

  • Met cognitie – cognito (Latijn)= wat we leren kennen door zintuigen

    • waarnemen (basiscognitie)

    • aandacht en concentratie (basiscognitie)

    • denken (basiscognitie)

    • onthouden (basiscognitie)

    • toepassen van kennis (basiscognitie)

    • begrijpen (basiscognitie)

    • taal (basiscognitie)

    • beoordelen (metacognitie)

    • redenatievermogen (metacognitie)

    • realiteitszin (metacognitie)

    • emotie (sociale cognitie)

    • empathie (sociale cognitie)

    • praktische taalvaardigheden (sociale cognitie)

 

 


11. Samenvatting gevolgen van overprikkeling 

  • niet meer kunnen denken*
  • afhankelijk van de persoon: vecht- vlucht- of verstijven reactie
  • extreme vermoeidheid*
  • vicieuze cirkel van vermoeidheid tot langdurige uitputting*
  • er zijn mensen overleden door de uitputting door langdurige opstapeling van overprikkeling*
  • lichamelijke klachten door te hoog stresshormoon*
  • bij langdurige stress door overprikkeling kans op verandering van zenuwstelsel, auto-immuunaandoeningen, hart- en vaatziekten, spierfunctieverandering, verstoring van slaap en slaapproblemen, depressie, burn-out of angststoornissen.

 *[bron enquêtes hersenletsel-uitleg en persoonlijke mededelingen]

 


12. Project overprikkeling 

Wij hebben Project Overprikkeling opgericht als patiënten belangen organisatie. Zodat de maatschappij, medici en media deze doelgroep serieus neemt en om een netwerk te vormen die we kunnen inzetten voor het ontwikkelen van producten maar ook voor wetenschappelijk onderzoek.

Wij stimuleren wetenschappelijk onderzoek naar overprikkeling. 
Wij zijn sinds 2016 een erkende patiëntenbelangenorganisatie voor overprikkeling bij hersenletsel.

- Zakkaartje overprikkeling zie hieronder en meerdere kaartjes op de downloadpagina.

- PDF folder overprikkeling bij NAH zie hieronder bij 14.

- Zo nodig ondersteunen wij individueel met uitleg aan de behandelaar

- Facebookgroep "Overprikkeling bij hersenletsel NAH" (aanmelden via mailformulier op de pagina patiëntenbelangen organisatie)

- Wij hebben hard gewerkt aan een hulpmiddel tegen geluidoverprikkeling, zijn tweede geworden bij de Hersenbokaal van de hersenstichting. We hebben het concept overgedragen aan 'Applaudio'.


13. Goede filmpjes over overprikkeling

 


14. Download deze zakkaartjes met snelle uitleg

PDF
Creditcard formaat uitlegkaartjes handicap overprikkeling met nieuw logo
PDF [411.1 KB]
PDF
Folder overprikkeling 2 zijdig drie banen
PDF [297.7 KB]

15. Prikkelarme inrichting

Tip! Ga eens na, mét iemand met hersenletsel,  hoe je zijn of haar huis prikkelarm kan maken, zodat het een rustige woonplek kan worden. (qua beeld, patronen, lichtinval, gebruikte lampen, kleuren, geluiden, geuren enz.)

- geen tv of niet in centrale ruimte
- rustige kleuren en liefst geen patronen
- geen lamellen
- vitrage of doorzichtige rolgordijnen
- hoofdtelefoons voor de muziek/tv liefhebbers
- pvc vloer i.p.v. laminaat 
- gordijnen
- speelkleed voor de kinderen
- aparte hobbyruimte + plek om terug te kunnen trekken
- favoriete zitplek niet richting straatzijde richten

- geen hoogglanslak

- geen weerspiegelende oppervlakken

 


16. Citaten over overprikkeling

  • Prikkels verwerken is keihard werken.

  • Het is nergens echt rustig. Zelfs thuis is het overleven. 

  • Mijn spraak loopt vast, crasht bij overprikkeling. Ik kom er dan niet meer uit.

Lees meer citaten over overprikkeling

Protected by Copyscape

Als u tekst kopieert ; niet meer dan één alinea en daarna een link naar deze pagina. Zie copyrightbeleid

 
Hersenletsel-Uitleg wordt gemaakt zonder budget.
 
Reclame is derhalve een noodzakelijk kwaad.
Hindert een bepaald type reclame, of is die aanstootgevend meld het onsLees meer.. 
Wilt u bijdragen?
 

 


Overprikkeling is te vaak foutief psychiatrisch geduid.

 

Vooral die mensen met hersenletsel waaraan je aan de buitenkant NIETS ziet kunnen artsen, fysiotherapeuten, ambulant begeleiders, en andere professionals op het verkeerde been zetten door verbale kracht en ongeschonden uiterlijk, die de diepe problematiek verhult van het niet kunnen filteren van visuele prikkels en auditieve prikkels. Vaak ook nog gecombineerd met tactiele prikkels en geuren (olfactorisch).

 

De persoon met NAH kan chaotisch overkomen en met vergrote ogen maar dóór en dóór gaan op ogenschijnlijk onuitputtelijke reservebrandstof, waar de diepe uitputting niet alleen op de loer ligt, maar vaak al is bereikt, op het moment dat de rem zoek is.
Bij langere overprikkeling kan de rem volledig zoek zijn.

 

Dat is niet psychiatrisch, maar dat is overprikkeling.