Letsel in de hypofyse

Image is from Wikimedia Commons. Anatomography, website maintained by Life Science Databases(LSDB) {{ja|1=脳下垂体。 画像はLife Science Databases(LSDB)のAnatomographyというサイトより。}} |Source=from Anatomo

De hypofyse is een orgaan /klier die zich midden in het hoofd onder de hersenen bevindt. Op de afbeelding boven, het kleine rode vlekje achter de oogkassen. In het echt is de hypofyse zo groot als een erwt. Hoe klein ook, het wordt vaak de belangrijkste klier van ons lichaam genoemd. 
Het regelt onder andere de temperatuur, de bloeddruk, de waterbalans in het lichaam, pijnbestrijding, metabolisme, groei, moedermelk, geslachtsorgaanfuncties en nog veel meer.CCopyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas.

De hypofyse is weer onderverdeeld in kwabben: De adenohypofyse of voorkwab en de neurohypofyse of achterkwab.

De hypofyse maakt zelf verschillende hormonen aan, negen stuks, en stuurt  hormoonproducerende klieren elders in het lichaam aan. Hormonen worden afgegeven in het bloed en regelen heel veel functies in het lichaam. Denk aan groeihormonen of geslachtshormonen, schildklierhormonen, stresshormonen en waterbalanshormonen.

Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas. 

Als er een stijging in het bloed wordt waargenomen van een bepaald hormoon wordt gelijk de productie van dat hormoon geremd. Bloedonderzoek kan klachten verduidelijken.

 

In de hypofyse worden ook drie types endorfines gemaakt: α-, β-, γ-endorfine. Endorfine fungeert als neurotransmitter en o.a. als pijnonderdrukker.Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas.

β-endorfine moet onder andere de zintuiglijke prikkels reguleren, maar ook de fijne motoriek, thermoregulatie, regulatie van bewustzijn en ademhaling, stress en emoties en veel meer...

Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas. 

Het is dan ook te begrijpen dat als er letsel is in dit orgaan, het directe gevolgen heeft voor de functies elders in het lichaam. Het meest voorkomende probleem met de hypofyse ontstaat wanneer er zich een goedaardig gezwel ontwikkelt (vaak aangeduid als adenoom of craniofaryngeoom). Kwaadaardige tumoren kunnen voorkomen maar zijn zeldzamer.

Zeldzaam zijn de letsels door traumatisch hersenletsel, hypofyseontsteking of een hypofyse infarct.Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas.

 

Mogelijke klachten

De volgende klachten kunnen merkbaar zijn: (niet bij iedereen, ieder mens is anders, ieder letsel is anders, lees meer over gevaar opsommingslijsten van klachten...)

-emotioneler gedrag

-prikkelbaar gedrag (kort lontje)

-stemmingswisselingen, 'mood swings'

-depressieve stemmingenCopyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas.

-verminderde seksuele behoefte

-concentratiestoornissen

-overprikkeling, gevoeliger voor prikkels van buitenaf

 (De overprikkeling wordt nog versterkt door de hormonale disbalans)

-geheugenproblemen

-fysieke problemen als:

  • enorme vermoeidheid
  • onwillige spieren
  • diabetes mellitus (suikerziekte),
  • acromegalie (overmatige aanmaak groeihormoon) Het veroorzaakt een buitenproportionele groei van ledematen of lichaamsdelen. Reuzengroei als dit voorkomt bij jongeren.
  • syndroom van Cushing, (overmatige productie van ACTH adrenocorticotroop hormoon) Er is een te hoog cortisolgehalte (stresshormoon) dat uiteindelijk bindweefsel afbreekt. Het kan leiden tot spierafname en suikerziekte. Tot verkeerde vetstofwisseling en gewichtstoename. Het kan leiden tot veel plassen omdat het andere hormoon ADH (antidiuretisch hormoon) afremt.
  • ziekte van addison; een ziekte die wordt veroorzaakt doordat de bijnierschors niet genoeg hormonen (cortisol en aldosteron) produceert doordat de hypofyse de bijnierschors onvoldoende aanstuurt. Bij een addison crisis (door een te gevaarlijk tekort aan stresshormoon) kan het lichaam in een levensgevaarlijke situatie komen. Zie ervaringsverhaal.
  • prolactinoom Dat is een goedaardig gezwel in de hypofyse met overmatige aanmaak van het prolactinehormoon waardoor soms melkafscheiding uit de borst voorkomt, het wegblijven van de menstruatie bij vrouwen en een te laag testosterongehalte bij mannen. Het gezwel kan op de oogzenuw drukken waardoor visusstoornissen (problemen met het zien) kunnen voorkomen en hoofdpijn kan optreden. Copyright Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. We zenden cookies mee als u kopieert en plakt.U kunt dan tegenmaatregelen verwachten helaas.

De volgende hormonen worden door de hypofyse aangemaakt

 

Na een stressvolle gebeurtenis scheidt de hypothalamus Corticotropin-releasing hormone (CRH) uit, dat er op zijn beurt voor zorgt dat het voorste deel van de hypofyse adreno-corticotroop hormoon (ACTH) uitscheidt, ook wel bekend onder de naam corticotropine.

 

Deze stof zorgt er vervolgens voor dat de bijnieren glucocorticoïden gaan produceren, zoals cortisol. Cortisol is een belangrijk stress hormoon. Als de cortisol bloedwaardes te hoog of te laag zijn kan dat veel akelige gezondheidsconsequenties hebben.

 

Tumor in de hypofyse

(adenoom of craniofaryngeoom)

 

Klachten van een craniofaryngeoom kúnnen zijn: hoofdpijn, wazig zien, dubbel zien, gezichtsvelduitval, soms slechtziendheid of blindheid, (druk op de oogzenuwen) een tekort aan hormonen, abnormale vermoeidheid,  slecht herstellen van vermoeidheid, depressie, emotioneler reageren, geprikkeld reageren, gewrichtsproblemen, uitblijvende puberteit, problemen met het gewicht, eetstoornissen, problemen met  de vetstofwisseling en hartfunctie. Lees meer:

 

Tumoren in de omgeving van de hypofyse kunnen op de hypofyse drukken en zodoende de functie verstoren. Boven de tumor kunnen de hersenholtes verwijd zijn doordat het hersenvocht moeilijk afgevoerd kan worden.

Als de tumor op de optische zenuwen (optisch chiasma /chiasma opticum) drukt zal dat leiden tot gezichtsvelduitval (hemianopsie).
Als de tumor op de hypothalamus drukt kan dat het hypothalamus syndroom veroorzaken. Afhankelijk van welk gebied in de hypothalamus getroffen wordt 
kan dat gevolgen hebben als eetstoornissen, slaapstoornissen, problemen met de vochthuishouding, temperatuurregulatie  en seksuele functies.
Lees het ervaringsverhaal van Mariska met acromegalie door een tumor op de hypofyse.


Pit.png

Afbeelding door Henry Vandyke Carter - Henry Gray (1918) Anatomy of the Human Body (See "Boek" section below)Bartleby.com:Gray's Anatomy, Plaat 721, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=295401

Engelstalig filmpje: (Hypofyse = Pituitary gland)

Lees een ervaringsverhaal van Chris met een hypofyse tumor.
Lees een ervaringsverhaal van Mariska met acromegalie

Lees een ervaringsverhaal van Annemarie met acromegalie en addisoncrisis

Lees meer over de hypothalamus.

Lees meer over een Addisoncrisis. (levensgevaarlijk tekort aan cortisol o.a. door hypofyseletsel)
Lees meer over Acromegalie.(lichaamsuiteinden en organen groeien door o.a. door hypofyseletsel)
Lees meer over overprikkeling.

Relevante links