De ernst van een TIA wordt vaak onderschat, maar toch is het wel degelijk gevaarlijk. Vaak volgt er een herseninfarct in de periode na de TIA. Eén op de tien TIA patiënten krijgt binnen 3 maanden een herseninfarct. De TIA kan dus een voorbode zijn van iets ernstigers.

Een TIA moet daarom dus gezien worden als een waarschuwing; een medisch noodgeval.

Medisch noodgeval!
Bel direct 112 bij plotselinge uitvalsverschijnselen, ook als deze binnen enkele minuten verdwijnen.

Blijf er niet mee rondlopen, maar neem contact op met een arts. Ook als de symptomen al weer voorbij zijn. Door contact op te nemen met een arts kan het risico op een ernstige beroerte verkleind worden. 

Als je denkt dat iemand een TIA of een beroerte heeft, vraag dan of de persoon zijn arm omhoog wil tillen. Vraag of hij /zij de tanden wil laten zien of iets wil zeggen. Lukt dit niet, dan kun je het beste het alarmnummer draaien.
Het is niet mogelijk om op het moment van de symptomen het onderscheid te maken tussen een beroerte/CVA en een TIA. Daarom is het net als bij een CVA belangrijk om zo snel mogelijk naar het ziekenhuis te komen.

Symptomen

De volgende symptomen zijn alarmerend:

• Plotselinge verlamming of gevoelsstoornissen van arm, been of gelaat.
  
  
• Plotselinge verwardheid, moeite om te spreken of moeite om mensen te begrijpen.
  
  
• Plotseling (gedeeltelijk) gezichtsverlies of blindheid aan één of beide ogen.
  
  
• Plotseling dubbelzien, gezichtsvelduitval (bijvoorbeeld een deel niet zien)
  
  
• Plotselinge moeite met lopen, (draai-)duizeligheid of evenwichtsstoornissen.
  
  
• Plotselinge zeer hevige hoofdpijn.
  

Voor een complete lijst van mogelijke symptomen klik op deze link.

Behandeling TIA

Na een TIA is snelle medische beoordeling belangrijk om een herseninfarct te helpen voorkomen. Afhankelijk van de oorzaak kan de arts bloedplaatjesremmers of antistollingsmedicijnen voorschrijven. Soms is behandeling van een vernauwde halsslagader nodig. Ook worden risicofactoren aangepakt, zoals hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, roken en ongezonde leefgewoonten.

Ook wordt onderzocht of een hartritmestoornis, zoals boezemfibrilleren, de TIA heeft veroorzaakt. Hiervoor kan een hartfilmpje (ECG) of langdurige hartritmeregistratie nodig zijn.

Lees meer...over een herseninfarct.

Klachten die na een TIA kunnen aanhouden

Vroeger gold bij een TIA een grens van 24 uur. Tegenwoordig wordt ook gekeken of er blijvende hersenweefselschade is ontstaan. Toch kunnen mensen na een TIA langdurige klachten ervaren.

Bij ongeveer een derde van de mensen worden na een TIA milde cognitieve beperkingen vastgesteld.
Denk bijvoorbeeld aan problemen met executieve functies, werkgeheugen, aandacht en snelheid van informatieverwerking. Een NPO (neuropsychologisch onderzoek) kan meer duidelijkheid geven over deze klachten.

Andere veel voorkomende klachten na een TIA zijn vermoeidheid, angsten, klachten door de emotionele impact en stemmingsklachten zoals depressieve klachten.
Een enkele onderzoeker toonde aan dat na een TIA, problemen van visuele aard bestaan (*1), of moeite met spraak (*2) naast (halfzijdige) fysieke zwakte (*1) en vermoeidheid en afname van kwaliteit van leven (*3 *4).

Hersenscans en TIA

Na een TIA kunnen klachten langer aanhouden dan de oorspronkelijke uitvalsverschijnselen. Mogelijk spelen subtiele veranderingen in de hersenstructuur of hersenfunctie hierbij een rol.

Deze veranderingen zijn niet altijd zichtbaar op de hersenscans die standaard in het ziekenhuis worden gebruikt.

Een normale hersenscan sluit langdurige klachten dus niet uit.

Lees er meer over in dit artikel via deze link.

Oorzaken en risicofactoren TIA:

• slagaderverkalking

• hartritmestoornissen
• ontstekingen van de bloedvaten (vasculitis)
• hoge bloeddruk 
• onvoldoende lichaamsbeweging 
• verhoogd cholesterolgehalte in het bloed
• diabetes (suikerziekte)
• roken
• alcoholgebruik, ook bij kleine hoeveelheden; bij meer dan twee glazen per dag neemt het risico verder toe.’
• drugsgebruik (in het heden of verleden (onder andere cocaïne en XTC)
• familieleden met hart- en vaatziekten (met name broers en zussen)

• bepaalde hartaandoeningen, zoals een recent hartinfarct, hartklepaandoeningen of kunsthartkleppen, kunnen het risico op bloedstolsels verhogen.

Verschil tussen herseninfarct, hersenbloeding en TIA

We hebben een aparte pagina geschreven over  de verschillen tussen een herseninfarct, een hersenbloeding en een TIA.
Hieronder staat een filmpje waar de verschillen worden uitgelegd. Is het filmpje niet zichtbaar? Bekijk het dan op you tube https://youtu.be/Ox53pd9kTv8

Lees meer:

Bronnen:

*1) Croot EJ, Ryan TW, Read J, et al. Transient ischaemic attack: a qualitative study of the long term consequences for patients. BMC Fam Pract. 2014;15:174. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25359664/

Daffertshofer M, Mielke O, Pullwitt A, Felsenstein M, Hennerici M: Transient ischemic attacks Are more than “ministrokes”. Stroke. 2004, 35: 2453-2458. 10.1161/01.STR.0000144050.90132.8e.

Ernst van een TIA onderschat - UMC Utrecht

What Causes Disability After Transient Ischemic Attack and Minor Stroke? | Stroke (ahajournals.org)

Frontiers | The Impact of Transient Ischemic Attack (TIA) on Brain and Behavior | Behavioral Neuroscience (frontiersin.org) 

Broomfield, N. M., Quinn, T. J., Abdul-Rahim, A. H., Walters, M. R., & Evans, J. J. (2014). Depression and anxiety symptoms post-stroke/TIA: prevalence and associations in cross-sectional data from a regional stroke registry. BMC neurology, 14(1), 1-9.

Eyskens, E., Feenstra, L., Meinders, A. E., Vandenbroucke, J. P., & Van Weel, C. (1997). Codex Medicus (10e ed.). Maarssen, Nederland: Elsevier Gezondheidszorg.

Ganzer, C. A., Barnes, A., Uphold, C., & Jacobs, A. R. (2016). Transient ischemic attack and cognitive impairment: A review. Journal of Neuroscience Nursing, 48(6), 322-327.

*3) Gibson J, Watkins C: People’s experiences of the impact of transient ischaemic attack and its consequences: qualitative study. J Adv Nurs. 2012, 68: 1707-1715. 10.1111/j.1365-2648.2011.05849.x.

Hartwijzer. (z.d.). Geraadpleegd op 20 december 2016, van https://www.hartwijzer.nl/

Hersenletsel-uitleg teamleden, eigen neurologen

Kapoor, A., Scott, C., Lanctot, K. L., Herrmann, N., Murray, B. J., Thorpe, K. E., ... & Swartz, R. H. (2019). Symptoms of depression and cognitive impairment in young adults after stroke/transient ischemic attack. Psychiatry Research, 279, 361-363.

Kuks, J. B. M., Snoek, J. W., Oosterhuis, H. G. J. H., & Fock, J. M. (2003). Klinische neurologie (15e ed.). Hout
en, Nederland: Bohn Stafleu van Loghum.

Moran, G. M., Fletcher, B., Feltham, M. G., Calvert, M., Sackley, C., & Marshall, T. (2014). Fatigue, psychological and cognitive impairment following transient ischaemic attack and minor stroke: a systematic review. European Journal of Neurology, 21(10), 1258-1267.
*4) Muus I, Petzold M, Ringsberg KC: Health-related quality of life among Danish patients 3 and 12-months after TIA or mild stroke. Scand J Caring Sci. 2010, 24: 211-218. 10.1111/j.1471-6712.2009.00705.x.

NVN - Nederlandse Vereniging voor Neurologie : Home. (z.d.). Geraadpleegd op 20 december 2016, van https://www.neurologie.nl

Panuganti KK, Tadi P, Lui F. Transient Ischemic Attack. 2023 Jul 17. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan–. PMID: 29083778. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29083778/ 

Radboud UMC https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/aandoeningen/herseninfarct-tia/oorzaken-tia-of-herseninfarct
Sorensen, A. G., & Ay, H. (2011). Transient ischemic attack: definition, diagnosis, and risk stratification. Neuroimaging clinics of North America, 21(2), 303–x. https://doi.org/10.1016/j.nic.2011.01.013 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3109304/ 

*2) Spurgeon L, James G, Sackley C. Subjective experiences of transient ischaemic attack: a repertory grid approach. Disabil Rehabil. 2013;35(26):2205–12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23627532/

Turner GM, McMullan C, Atkins L, Foy R, Mant J, Calvert M. TIA and minor stroke: a qualitative study of long-term impact and experiences of follow-up care. BMC Fam Pract. 2019 Dec 17;20(1):176. doi: 10.1186/s12875-019-1057-x. PMID: 31847828; PMCID: PMC6918619.

van Rooij, F. G., Kessels, R. P., Richard, E., De Leeuw, F. E., & van Dijk, E. J. (2016). Cognitive impairment in transient ischemic attack patients: a systematic review. Cerebrovascular Diseases, 42(1-2), 1-9.
WHO MONICA Project Principal Investigators. The World Health Organization MONICA Project (monitoring trends and determinants in cardiovascular disease): a major international collaboration. J Clin Epidemiol. 1988;41(2):105–114. [PubMed]

Yao J, Wu H, Ma Y, Xie W, Lian X, Chen X. The negative affectivity dimension of Type D personality associated with increased risk for acute ischemic stroke and white matter hyperintensity. J Psychosom Res. 2022 Jun 17;160:110973. doi: 10.1016/j.jpsychores.2022.110973. Epub ahead of print. PMID: 35749831.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35749831/