Home » Oorzaken Ziektebeelden » Traumatisch hersenletsel » Hersenschudding / Commotio Cerebri / PCS

Hersenschudding / commotio cerebri

 

Een hersenschudding is een 'lichte' vorm van hersenletsel , na een stoot tegen het hoofd of na een val, waarbij de hersenen echt heen en weer worden geschud. Daarbij kunnen microbloedinkjes plaatsvinden. Ook kunnen axonen uitgerekt en afgescheurd worden en zij zwellen op waardoor er een tijdelijke file is in het hersenwegennetwerk. Axonen zijn uitlopers van neuronen, zenuwcellen. De zwelling van de axonen verdwenen weer als er herstel optreedt.

 

Een hersenschudding gaat niet altijd met een korte bewusteloosheid gepaard. De jongste inzichten geven aan dat er niet altijd bewusteloosheid aanwezig is. Indien er een bewusteloosheid is duurt die vaak enkele minuten maar duurt nooit langer dan een kwartier. Met toenemende ernst van de hersenschudding is de duur van het bewustzijnsverlies en van 'het gat in het geheugen'; de retrograde amnesie, ook langer.

 

Duurt een bewusteloosheid langer dan moet met denken aan ernstiger hersenletsel, hersenkneuzing.  Meerdere hersenschuddingen kunnen ook leiden tot fors hersenletsel en CTE. Het is van wezenlijk belang om een hersenschudding snel te herkennen opdat de behandeling sneller ingezet kan worden.

 





Een hersenschudding gaat niet altijd gepaard met bewusteloosheid of even 'out' /'groggy' zijn.

Na het bijkomen is er vaak een geheugenstoornis van direct vóór- en ná het letsel. Men kan zich niet lekker voelen, misselijk zijn en /of moet braken. Voor de beoordeling van het bewustzijn na een ongeval is het vooral bij jonge kinderen lastig om hiervan een goede indruk te krijgen. Hiervoor is wel een meetinstrument ontwikkeld. Een landelijke richtlijn wordt opgezet. Lees meer...

Lees ook over het shaken baby syndroom, geschudde baby syndroom...

 

Problemen na een hersenschudding met eventueel whiplash

Bij de meeste hersenschuddingen is er geen letsel of neurologische verandering in de hersenen. Deze mensen herstellen dan ook na de hersenschudding of whiplash.

Ongeveer tien procent loopt een lichte kneuzing of kleine bloeding op. En minder dan één procent kan een ernstige bloeding krijgen als gevolg van beschadigde bloedvaten door schedelbreuk.  

 

Bij een lichte hersenschudding kan het zijn dat de persoon in kwestie nog enige tijd last heeft van restverschijnselen als: 

  • Vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Concentratieproblemen
  • Oorsuizen
  • Angstig zijn
  • Snel geïrriteerd zijn; prikkelbaarheid, down zijn of huilerig gevoel
  • Gevoelig voor licht en geluid
  • Last hebben van troebel denken
  • Mogelijke menstruatieverstoring bij vrouwen door hypothalamus-hypofyse-ovarium-as verstoring. Deze twee kleine klieren in de hersenen (de hypothalamus en de hypofyse) werken samen met de eierstokken (ovaria) van de vrouw. De hypothalamus maakt gonadotrofine-releasing hormoon (GnRH). Het GnRH stimuleert de hypofyse om twee hormonen aan te maken: luteïniserend hormoon (LH) en follikelstimulerend hormoon (FSH). 

 

Deze restverschijnselen kunnen vrij lang blijven, soms wel maanden. Het is verstandig om bij blijvende klachten contact op te nemen met de arts.  Lees ook de pagina Post Commotioneel syndroom.

Wat als de klachten langer aanhouden?

Hoewel minder bekend en minder erkend kunnen mensen ook langere tijd na een hersenschudding of whiplash cognitieve en/ of lichamelijke problemen hebben.

Concentratiestoornissen, vermoeidheid, duizeligheid en vergeetachtigheid worden veel genoemd bij een whiplash. Maar ook overgevoeligheid voor licht en geluid, toegenomen emotioneel en slecht slapen, wat met name doet denken aan de klachten van een hersenkneuzing. 

 

Als er geen schade vastgesteld is aan het brein (met onze huidige onderzoeksmethoden) en deze persoon wel klachten blijft houden is het zeker geen 'aanstellerij'! Ook verzekeraars zouden dat in gedachten moeten houden. Als iemand met een hersenschudding na weken nog klachten houdt is er te weinig info wat men dan wel moet doen en hoe lang het nog kan duren.

Onlangs is ontdekt dat in de tijd kort na een hersenschudding met een spect-scan (contrast-vloeistof-scan) wel een doorbloedingsstoornis aantoonbaar was.

 

Postcommotioneel syndroom ( PCS )

Een hersenschudding is meestal zonder complicaties en duurt meestal niet langer dan een paar dagen of een paar weken. In sommige gevallen, echter, zijn de klachten van de hersenschudding er na maanden en jaren nog. Dan wordt het niet langer een hersenschudding genoemd, maar een post commotioneel syndroom PCS. Lees meer op de pagina PCS

 

Microbloedinkjes

Bij een traumatisch hersenletsel, dus ook bij een hersenschudding kunnen micro-bloedingen optreden en onderlinge verbindingen tussen hersencellen verbreken. Daarbij kunnen neurotransmitters vrijkomen en hersencellen afsterven. De onderlinge signalen kunnen niet meer doorgezonden worden.

Het afscheuren van de hersencellen op microscopisch niveau wordt ook wel 'axonal shearing injury' genoemd. Of 'diffuse axonal injury' (DAI). Diffuus betekent  dat het letsel over de hersenen verspreid is,  zoals o.a bij axonale schade. Een axon is een hersencel uitloper die signalen doorgeeft en communiceert met andere hersencellen.

1-grijs-wit-axon-scheurt-aflarge.jpg

 

'Wel wat anders aan je hoofd'

Echter niet veel mensen belanden in deze medische onderzoeksmolen in de fase na een hersenschudding. Ze hebben in de herstelfase wel wat "anders aan hun hoofd"... In een studie tussen vergelijking met MRI of CT scan bleek dat de Spect scan meer afwijkingen liet zien op dit gebied.

Een biomarker (calpain-cleaved αII-spectrin N-terminal fragment (SNTF)) in bloed voorspelt het risico op witte stof afwijkingen en cognitieve klachten na mild traumatisch hersenletsel. Zie studie...

 

Ook een neuropsychologisch onderzoek kan 'verborgen cognitieve schade'  aan het licht brengen, maar is zeer prijzig.

Als de persoon veel klachten houdt en 'geduid' is met de term 'licht' of 'mild' hersenletsel, zou het zeker raadzaam zijn te informeren naar een (evt. zelf betaald) neuropsychologisch onderzoek.  

Zeker als er niets te zien is op MRI of CT scan is iemand misschien wel juist geneigd om vooral 'door te gaan en vol te houden en op de tenen te blijven lopen'.


Nieuwe bloedtest

Sinds februari 2018 is in Amerika een nieuwe bloedtest goedgekeurd dat in de toekomst direct na het ongeval zou kunnen testen of iemand (een volwassene) een hersenschudding opgelopen zou kunnen hebben.
De test heet Banyan Brain Trauma Indicator waarbij het bloed gescreend wordt op twee biologische markers: de eiwitten UCH-L1 en Gliale fibrillaire zure proteïne (GFAP -BDP). Beschadigde neuronen laten UCH-L1 vrij.
Als er GFAP is vrijgekomen betekent dat dat de astrocyten waarschijnlijk zijn beschadigd. Astrocyten voorzien de hersencellen van voedingsstoffen en voeren afvalstoffen af.

Neuroloog Jeroen de Vries (Universitair Medisch Centrum Groningen) is erg enthousiast over de goedkeuring van de bloedtest:
“Het nadeel is alleen dat de bloedtest pas uitslag geeft na drie of vier uur, terwijl je die met een CT-scan direct weet. Naar mijn mening zou deze termijn korter moeten worden om de test op de spoedopvang te kunnen gebruiken.

Bij patiënten met matig schedelhersenletsel kan het de uitkomst mogelijk gemakkelijker voorspellen, omdat de CT-scan alleen macroscopische afwijkingen detecteert en de biomarkers juist een afspiegeling zijn van celschade (dus op microscopisch niveau).”



Symptomen

De meest voorkomende symptomen zijn verdeeld in 3 categorieën, somatische, emotionele en cognitieve klachten.

Fysiek   

 

Cognitief  

 

Emotioneel

 

Hoofdpijn Concentratieproblemen Prikkelbaarheid
Duizeligheid Aandachtsproblemen

Emotioneler,

sneller in tranen

Misselijkheid

Leerproblemen Verdrietig
Abnormale moeheid Trager reactievermogen Angst
Geluidsgevoeligheid Geheugenproblemen Verminderd zin in seks

Lichtovergevoeligheid

Sneller vermoeid

Persoonlijkheids-

veranderingen

Visuele stoornissen

   

Slaapproblemen

   

 

 

Cognitieve stoornissen

Cognitieve stoornissen hebben betrekking op cognitie: denken, taal, geheugen, concentratie, kennis op kunnen nemen en verwerken, waarnemen, bewustzijn,  en aandacht. Het is dus een veelomvattend begrip. Moeilijkheden met het geheugen, de concentratie en de denksnelheid komen het meest voor. Zie ook subpagina hersenen en cognitie.

citaat: Mensen met hersenletsel worden vaak te hoog ingeschat. Ze zijn verbaal sterk en zien er goed uit, toch zijn ze heel verstoord. Wanneer je de juiste structuur aan kunt bieden, gaan mensen beter functioneren bron jenny palm

 

Wij hebben wat vragen rondom letselschade op een rijtje gezet in samenwerking met adviseurs van letselschade.com. Lees meer... 

Logo1letselschadecom.jpg 

Betrouwbaar, betrokken, onafhankelijk, deskundig.  Bel (078) 644 34 40 voor gratis advies.

 

Filmpje : hersenschudding en axonale schade
https://www.youtube.com/watch?v=tgChTeALF7g
https://youtu.be/55u5Ivx31og

Zie https://vine.co/v/eUXxn20mKZW Dr. Giza van de Universiteit van California #UCLA toont wat er gebeurt bij hersenschudding. 

 

 

Lotgenoten

Het kan heel zinvol zijn om met lotgenoten hierover in gesprek te gaan of tips uit te wisselen !

Lees meer.....Lotgenoten site met veel tips :

https://stichtinghersenschudding.nl/
http://ikhebeenhersenschudding.com/

https://www.facebook.com/groups/1986477854909805/  (= Hersenschudding PCS groep)

Lees meer... (half Engels half Deens, gebruik google translate!) http://shakennotdisturbed.com/

Lees meer... Whiplash info http://whiplashindepraktijk.wordpress.com/

of https://www.facebook.com/whiplashindepraktijk

 

 

Downloads

Download hier de folder van Reade over het Post Commotioneel Syndroom PCS. Of de PDF van Het postcommotioneel syndroom van het tijdschrift van psychiatrie

 

Een stukje uitgelicht uit laatstgenoemde PDF:

"De patiënten met aanhoudende symptomen na licht traumatisch hersenletsel hebben ons geleerd dat hun klachten en problemen niet op te lossen zijn binnen één behandeldiscipline.

Neuropsychologen zijn opgeleid in het diagnosticeren van de aard en ernst van cognitieve stoornissen en kunnen behandelingen aanbieden gericht op het compenseren voor en het omgaan met deze stoornissen in het dagelijkse leven.

 

De psychiaters zullen vanuit hun specialisme een stemmingsprobleem beoordelen en behandelen. Deze patiënten hebben echter zelden enkel geïsoleerde problemen, maar worden gehinderd door fysieke en financiële problemen en stemmings- en bijvoorbeeld relatieproblemen, die elkaar niet zelden wederzijds beïnvloeden.

 

Dit vraagt om een geïntegreerde therapeutische aanpak, bij voorkeur in een multidisciplinaire behandelsetting, waarin verschillende disciplines ingezet kunnen worden: o.a. neuropsychologische begeleiding, cognitieve training, ergotherapie en fysiotherapie. Daarbij moet men ook de keuze hebben tussen individuele therapie dan wel groepsbehandeling." Dat wordt ook wel neurotraining of genoemd.

 

post_commotioneel_syndroom.Reade.pdf
PDF – 52.7 KB 1898 downloads
postcommotioneelsyndroom TvP.pdf
PDF – 106.0 KB 838 downloads
folder-whiplashletsel.de Hoogstraat.pdf
PDF – 405.4 KB 571 downloads

Autoregulatie systeem schade bij contactsporters


Bij contactsporten kunnen er als gevolg van klappen op het hoofd kleine letsels ontstaan. Ze zijn niet ernstig genoeg om als hersenschuddingen te benoemen, maar helemaal onschuldig zijn ze ook weer niet. Dat er hersenletsel kan optreden bij contactsporten was al bekend, maar nu is voor het eerst het autoregulatie systeem onderzocht.  

 

Autoregulatie is een belangrijk veiligheidssysteem dat de hersenen beschermd door te zorgen voor een constante bloeddruk in de hersenen, zelfs bij grote schommelingen in de ‘lichaamsbloeddruk’. Van 52 atleten zijn de autoregulatie functies zowel aan het begin als aan het eind van het seizoen gemeten.

 

De atleten werden ook vergeleken met 15 sporters die geen contactsport speelden. De onderzoeksresultaten lieten zien dat er schade was in het autoregulatie systeem bij de contactsport atleten. De mate van de schade hing samen met het aantal klappen op het hoofd die de atleet opgelopen had in dat seizoen.

Nog onbeantwoorde vragen zijn nog hoe lang deze schade aanhoudt en of de schade over jaren heen verder toeneemt.

bron:

Wright et al., 2018. Cerebral Autoregulation Is Disrupted Following a Season of Contact Sports Participation. Frontiers in Neurology, https://doi.org/10.3389/fneur.2018.00868

bronnen:

Beoordeling-van-het-bewustzijn/. (z.d.). Geraadpleegd van https://mijnkinderarts.nl/spoedeisende-hulp/hersenletsel/beoordeling-van-het-bewustzijn/

De Bruijn, S. F. T. M., & Keunen, R. W. M. (2004, 10 november). Hersenletsel bij boksers en voetballers; een adviesrapport van de Gezondheidsraad | Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Geraadpleegd op 8 januari 2014, van https://www.ntvg.nl/artikelen/hersenletsel-bij-boksers-en-voetballers-een-adviesrapport-van-de-gezondheidsraad/artikelinfo

Eyskens, E., Feenstra, L., Meinders, A. E., Vandenbroucke, J. P., & Van Weel, C. (1997). Codex Medicus (10e ed.). Maarssen, Nederland: Elsevier Gezondheidszorg.

Gezondheidsplein.nl | Alles over gezondheid binnen handbereik. (z.d.). Geraadpleegd op 9 januari 2014, van https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/hersenschudding/item39741

Gu, Y., Jukkola, P., Wang, Q., Esparza, T., Zhao, Y., Brody, D., & Gu, C. (2017). Polarity of varicosity initiation in central neuron mechanosensation. The Journal of Cell Biology, 216(7), 2179–2199. https://doi.org/10.1083/jcb.201606065
© Hersenletsel-uitleg.nl 2014

Hersenkneuzing / Contusio Cerebri / Traumatisch hersenletsel / Oorzaken Ziektebeelden | Hersenletsel-uitleg.nl. (z.d.). Geraadpleegd op 8 januari 2014, van https://www.hersenletsel-uitleg.nl/oorzaken-ziektebeelden/traumatisch-hersenletsel/hersenkneuzing-contusio-cerebri

Hersenschudding / Commotio Cerebri / PCS / Traumatisch hersenletsel / Oorzaken Ziektebeelden | Hersenletsel-uitleg.nl. (z.d.). Geraadpleegd op 9 januari 2014, van https://www.hersenletsel-uitleg.nl/oorzaken-ziektebeelden/traumatisch-hersenletsel/hersenschudding-commotio-cerebri

Hersenstichting - Home. (z.d.). Geraadpleegd op 8 januari 2014, van https://www.hersenstichting.nl/?gclid=EAIaIQobChMIxdqUi7Xe3wIVAc53Ch3G_gIFEAAYAiAAEgJzffD_BwE

Hjernerystelsesforeningen. (z.d.). Geraadpleegd op 9 januari 2014, van https://hjernerystelsesforeningen.dk/

Kuks, J. B. M., Snoek, J. W., Oosterhuis, H. G. J. H., & Fock, J. M. (2003). Klinische neurologie (15e ed.). Houten, Nederland: Bohn Stafleu van Loghum.

Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie - NVvN. (z.d.). Geraadpleegd op 8 januari 2014, van http://www.nvvn.org/

Ohio State University. (2017, 13 juni). Concussion effects detailed on microscopic level. Geraadpleegd op 9 december 2017, van https://www.eurekalert.org/pub_releases/2017-06/osu-ced061317.php

Okwonko D., Ye, J.K., et al. (2013, 1 september ) GFAP-BDP as an Acute Diagnostic Marker in Traumatic Brain Injury: Results from the Prospective Transforming Research and Clinical Knowledge in Traumatic Brain Injury Study . Journal of Neurotrauma. 10.1089/neu.2013.2883 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3751263/

Onderwater, L. (2018, 15 februari). FDA keurt bloedtest voor hersenschudding goed. Geraadpleegd op 9 november 2018, van https://www.kijkmagazine.nl/science/fda-bloedtest-hersenschudding/
https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-authorizes-marketing-first-blood-test-aid-evaluation-concussion-adults

Palm, J. (2012). Omgaan met hersenletsel. Assen, Nederland: Van Gorcum.

Roeland, J. (2016, 1 november). Ik heb een hersenschudding. Geraadpleegd op 9 januari 2017, van https://ikhebeenhersenschudding.com/

Ruijs, M. B. M. (1995). Neurological aspects of long-term outcome prognosis in paediatric closed head injury (scriptie). Geraadpleegd van https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/145975/mmubn000001_20214660x.pdf

Snook, M. L., Henry, L. C., Sanfilippo, J. S., Zeleznik, A. J., & Kontos, A. P. (2017). Association of Concussion With Abnormal Menstrual Patterns in Adolescent and Young Women. JAMA Pediatrics, 171(9), 879. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2017.1140

Springer, S. P. (1997). Left Brain, Right Brain: Use/Abuse of Science.. London, U.K: Van Gorcum.

Wright, A. D., Smirl, J. D., Bryk, K., Fraser, S., Jakovac, M., & Van Donkelaar, P. (2018). Cerebral Autoregulation Is Disrupted Following a Season of Contact Sports Participation. Frontiers in Neurology, 9. https://doi.org/10.3389/fneur.2018.00868

John K Yue, MD , Esther L Yuh, MD , Frederick K Korley, MD, Ethan A Winkler, MD, Xiaoying Sun, MS, Ross C Puffer, MD, Hansen Deng, MD, Winward Choy, MD, Ankush Chandra, MS, Sabrina R Taylor, PhD, Adam R Ferguson, PhD, J Russell Huie, PhD, Miri Rabinowitz, Phd, Ava M Puccio, PhD, Prof Pratik Mukherjee, MD, Mary J Vassar, MS, Kevin K. W Wang, PhD Prof. Ramon Diaz-Arrastia, MD, Prof David O Okonkwo, MD, Prof. Sonia Jain, PhD, Prof Geoffrey T Manley, MD  (2019 august 23) Association between plasma GFAP concentrations and MRI abnormalities in patients with CT-negative traumatic brain injury in the TRACK-TBI cohort: a prospective multicentre study .  https://www.thelancet.com/journals/laneur/article/PIIS1474-4422(19)30282-0/fulltext
                              

 

 Logo1letselschadecom.jpg