Persevereren

Persevereren is afgeleid van het Engelse woord ‘persevere’ en betekent letterlijk ‘voortzetten’. In de psychologie wordt onder perseveren verstaan het doorgaan met een handeling, een woord, een beweging of zelfs een emotie. 

 

Het is een beetje te vergelijken met het verschijnsel van een liedje dat maar niet uit je hoofd wil gaan. Soms gaat dat liedje zelfs door in je dromen. Iemand die persevereert door hersenletsel kan dezelfde constante hinder, en vaak nog erger, ervaren. Mensen ervaren het als akelig.

Soms kan het jaren duren voordat iemand een emotie los kan laten. Voor de persoon die persevereert is het vaak niet mogelijk om dit gedrag te stoppen, zelfs niet als er negatieve consequenties aan vast zitten. Diegene ziet waarschijnlijk ook geen andere mogelijkheden om het te stoppen. 

 

Perseveratie kan voorkomen in de volgende vormen:

  • breedsprakigheid: het gebruiken van meer woorden nodig is om iets duidelijk te maken.
  • het niet kunnen stoppen / herhalen van een bepaald gedrag, beweging, emotie, handeling, onderwerp van gesprek
  • echolalie: het napraten van anderen
  • echopraxie; automatisch nadoen wat iemand anders doet zonder dat te willen.

 

Kenmerkend is dus:

  • vast zitten in het gedrag, het onderwerp, emotie
  • herhaling
  • voortdurend

Persevereren kom het meest voor bij sommige vormen van dementie: (frontotemporale dementie) en bij voorhoofdskwab letsel.

Lees meer over letsel in de frontaal kwab/voorhoofdskwab

 

 

Dagelijkse problemen bij persevereren

  • steeds terugkeren op een gespreksonderwerp, ook al is er een nieuw onderwerp van gesprek.
  • het onbewust en ongepland een extra lus schrijven bij een bepaalde letter.
  • het onjuist benoemen van verschillende dingen met hetzelfde woord, bijvoorbeeld kan iemand alleen het woord ‘rood’ noemen, ook al wordt bruin of geel bedoeld.
  • slechts één herhaalde manier gebruiken bij het proberen op te lossen van een probleem, ook al weet de persoon dat deze oplossing niet werkt.
  • bedroefd of boos blijven over een situatie, langer dan normaal verwacht.
  • het gevoel hebben een bepaald persoon in de omgeving heel erg nodig te hebben en zich te afhankelijk op te stellen ten opzichte van deze persoon.
  • herhaaldelijk controleren op fouten en daardoor nooit verder komen.

 

Hersengebieden betrokken bij persevereren

 

Persevereren wordt het vaakst gezien bij mensen die hersenletsel hebben opgelopen in de frontale kwab aan de voorzijde van de hersenen. Het komt ook voor bij letsels in de kleine hersenen.

 

Frontal_lobe_-_animation-1.gif

 

Tips

  • Als de persoon in kwestie er voor open staat is het goed dat vertrouwde vrienden of familieleden een vriendelijk signaal afspreken dat de persoon die persevereert geattendeerd wordt op het 'door- en door- en doorgaan'.
    Soms helpt het om afleiding te geven met iets heel onverwachts als iemand nog niet nog niet te ver vast zit in het persevereren. 
  • Als iemand persevereert in emoties helpt het soms om er niet in mee te gaan. Als iemand angstig is, kan geruststelling en troost helpen.
  • Als iemand persevereert in gedrag kan het helpen te zeggen wat iemand kan gaan doen.
  • Leid af met vriendelijkheid en met rust. De persoon met hersenletsel vindt het zelf ook erg akelig en soms beangstigend. "Het voelt als wegvluchten in je hoofd dat al te vol zit" (citaat van iemand met hersenletsel)
  • bij ernstige perseveraties is het soms beter om de persoon even te laten. Het toespreken kan de situatie verergeren, omdat de persoon die persevereert dat op dat moment niet kan verwerken. Het toespreken kan in zo'n situatie alleen maar averechts werken. Dit is frustrerend voor beide partijen
  • Help de structuur weer op te pakken met de broodnodige rust.
  • Rust, structuur, een overzichtelijker leven zijn erg belangrijk.
  • Professionele hulp kan nuttig zijn. Dit kan bestaan uit cognitieve gedragstherapie, groepstherapie met lotgenoten en soms medicatie.

 Citaten van mensen die wij hier over bevroegen:

  • Mij blijkt het te helpen als iemand me vraagt waar ik bang, boos of verdrietig om ben. Het benoemen als het ware. Dan helder krijgen hoe het werkelijk zit en vervolgens troosten. Afleiding en rust zorgen ervoor dat ik daarna weer redelijk recht trek.

 

  •  Soms kan ik het oplossen om het op te schrijven. Maar soms breekt het me ook enorm op. Frustrerend..

 

  • Ik zet persevereren om in andere maar dan leuke perseveren.
    Dat wil zeggen als ik in een “emotie sneeuwstorm” zit dan ga ik heel manisch mijn muziek/film/boek bibliotheek ordenen op de pc.
    Of klus opdrachten doen. Etc Dat geeft voor mij dan rust.

    Van manisch denken ga ik omzetten in manisch handelen (kleuren, klussen bibliotheken bijhouden etc.)

 

  • Ik verdwijn in mijn hoofd, en begrijp dan niet veel meer. Alsof je verdrinkt en mensen roepen dat je moet zwemmen. Maar je weet niet meer hoe. Als iemand met vriendelijkheid je dan benadert, dan " verstop" je minder snel. Ik denk dat je hersenen dan minder snel " vlucht" gevoel hebben. Je blijft op je pad, en kan langzaam meebuigen in een gesprek.

 

  • Wegvluchten in eigen emoties en helemaal afzonderen van het gesprek. Het landt niet meer. Spons zit vol en meer info kan er niet meer bij.Helemaal vol met emoties en gedachten. Sneeuwstorm in mijn hoofd.

 

  • Ik gebruik een STOPwoord : STOP GENOEG . Helpt niet altijd maar blijf het herhalen in mijn hooft. Soort meditatie. Ga in mijn hooft andere gedachtes zoeken waar ik een glimlach van krijg. Lukt ook niet altijd, maar gaat steeds beter.

 

  • Door mijn trage verwerking van informatie en de onzekerheid, blijf ik soms zo lang denken tot het helder wordt in mijn hoofd.
    Ik moet dingen begrijpen om ze óf los te laten, óf zelfs een plek te geven. Of dat ik situaties doorspeel in mijn hoofd, omdat ik evt. raar heb gereageerd. Dat ligt aan vertraging en dat ik geen snelle zelfreflectie heb, denk ik.