Home » Gevolgen » Gevolgen per hersengebied » Het limbische systeem

Het limbische systeem

Het limbische systeem is van het Latijnse woord limbus dat 'rand' betekent. Het limbische systeem ligt aan de rand onder de hersenkwabben.

Het hele limbische systeem wordt gevormd door een groep hersenstructuren in de grote hersenen die betrokken zijn bij emotie, emotieregulering, emotioneel geheugen, genot en motivatie. Hier worden onder andere hormonen geproduceerd en wordt de temperatuur en de eetlust geregeld. Schade aan het limbisch systeem kan het hormonale systeem uit balans brengen. Het vermogen om honger of een gevoel van verzadiging waar te nemen is verminderd en emotionele reacties kunnen veranderen.

In onderstaande linker afbeelding is een deel van dat limbische systeem blauw (hippocampus), groen (amygdala) en rood (hypothalamus) zichtbaar. Op de afbeelding rechts is een ander onderdeel van het limbische systeem afgebeeld dat boven de oogkassen ligt; de
cortex orbitofrontalis (rood). Orbita betekent ook oogkas in het latijn.

Corticaal en subcorticaal en diencephalon

Het limbisch systeem bestaat onder andere uit gebieden die in de hersenschors liggen (corticale gebieden) en gebieden die onder de hersenschors liggen (subcorticale gebieden) naast gebieden uit de tussenhersenen (diencephalon).

 

De corticale gebieden binnen het limbische systeem zijn:

  • de cortex orbitofrontalis
  • de fornix
  • de hippocampus 
  • de gyrus cinguli, (met de cortex cingular anterior)
  • het septum pellicidum.

De subcorticale gebieden die binnen het limbisch systeem liggen zijn:


De hersengebieden die tot de tussenhersenen, het diencephalon binnen het limbisch systeem worden gerekend zijn:


Welke functie hebben deze gebieden?

De amygdala en de hippocampus, zorgen samen voor de  verwerking van emotionele herinneringen. De amygdala codeert de emotie.
De hippocampus codeert de context; dat wil zeggen de mensen, de situaties, de dingen en waar iets plaatsvond. We hebben meer kans om informatie te onthouden als we er een gevoel of een emotie bij hebben. Dat is in sommige gevallen juist heel akelig als iemand angst heeft opgelopen en die herinnering als het ware is 'ingebrand' door de adrenaline.

 

De gyrus cinguli / cingulatus gyrus is een gordelwinding van de grote hersenen (geel in onderstaande afbeelding) en loopt als een ceintuur (cingel) om de hersenbalk (corpus callosum). Spontane emoties worden in verband gebracht met het voorstel deel van dit gebied (anterior cingulate cortex; ACC) plus de verwerking van positieve en negatieve bekrachtigers (beloning en straf) volgens onderzoeker Bush, Luu & Posner.

cinggyr.jpg

Afbeelding 3 zie bronlijst/ picture 1 se footnotes

 

De cortex orbitofrontale (onderdeel van de prefrontale schors) is betrokken bij redeneren, plannen en beslissingen nemen op basis van informatie die het krijgt uit andere breinstructuren (geluid-, smaak- geur- tast- en visuele informatie uit de (secundaire visuele gebieden uit de slaapkwab of temporale kwab). Volgens Antonio Damasio van de Universiteit van Iowa belangrijk voor het nemen van affectieve beslissingen.

Mensen met letsel in dit gebied hebben volgens Damassio, vaker een onvermogen om emotionele prikkels te evalueren en/of beslissingen te nemen aan de hand van feedback (terugkoppeling) van sociaal- en emotioneel-relevante informatie.

 

Als in dit stukje hersenen zoveel input komt van zintuiglijke prikkels, én dat dit stukje brein o.a. emotionele prikkels moet evalueren is het bijna niet verwonderlijk dat het bij een deel van de mensen met overprikkeling na hersenletsel ook effecten heeft op de emoties. Op onderstaande afbeelding lichtblauw.

orbitofrontal-1.jpg

Afbeelding 4 zie bronlijst /Picture 2 see footnotes

 

 

Het septum pellucidum ligt onder de hersenbalk in het midden van de hersenen, tussen beide hersenhelften. Het lijkt een tussenstation tussen cognitieve processen (cortex en hippocampus) en emotionele processen (amygdala en hypothalamus). Het septum pellucidum is op onderstaande afbeelding lichtgroen:

septum pell.jpg

Afbeelding 5 zie bronlijst /Picture 3 see footnotes

Het niet-functioneren van verbindingen vanuit de kleine hersenen met de hersenschors en het limbische systeem, lijken de oorzaak voor bijvoorbeeld de emotionele problemen die mensen met letsel in de kleine hersenen kunnen ervaren, hetwelk CCAS; Cognitief Cerebellair affectief syndroom wordt genoemd.

 

Onderzoekers vinden steeds meer hersengebieden die te maken hebben met emotie. Het is dat ook goed voor te stellen dat als er verbindingen verbreken door hersenletsel, dit invloed kan hebben op de emoties of of emotieregulering. Alles is zo nauw verbonden in het brein Sterker nog: de hersenen dat zijn wijzelf en zoals Descartes het al zei: "Ik denk, dus ik ik ben..."

 

 

Bronnen:
Winkler. C. (1917). Handboek der neurologie. Eerste gedeelte. De bouw van het zenuwstelsel. Deel I. Het zenuwstelsel voor den reuk, voor het zien, voor het algemeen gevoel, en voor den smaak. Haarlem: De Erven F. Bohn.

Dunglison, R. & Stedman, T.L. (1903). A dictionary of medical science. (23rd edition). Philadelphia/New York: Lea Brother & Co.

Bush, G., Luu, P. & Posner, M.I. (2000). Cognitive and emotional influences in anterior cingulate cortex. Trends in Cognitive Sciences, 4: 215-222.

Bechara, A., A.R. Damásio, H. Damásio & S.W. Anderson (1994), "Insensitivity to future consequences following damage to human prefrontal cortex", Cognition, 50, 7-12.

Damásio, António (1999), The Feeling of What Happens — Body, Emotion and the Making of Consciousness, Vintage. Ned. vert. Ik voel dus ik ben — Hoe gevoel en lichaam ons bewustzijn vormen. Wereldbibliotheek, ISBN 90-284-2004-5.

Murat Yücel, Stephen J. Wood, Alexander Fornito, Judith Riffkin, Dennis Velakoulis, and Christos Pantelis, . 2003 Sep; 28(5): 350–354.  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC193981/
Afbeelding 1 3D image van de hersenen. Image by lifesciencedb. BrianMSweis from Wikimedia Commons
Afbeelding  2 {{Information |Description={{en|1= Orbital gyrus. }} {{ja|1=眼窩回。前頭葉にある脳回のひとつ。}} |Source=Polygon data are from BodyParts3D[http://lifesciencedb.jp/ag/bp3d/download/index.jsp] |Author=Polygon data were generated by Database

Afbeelding 3,4,5= Door Henry Gray (1918) Anatomy of the Human Body (See "Boek" section below)Bartleby.com: Gray's Anatomy, Plaat 727Dit is een geretoucheerde foto, wat betekent dat de originele versie digitaal aangepast is. Aanpassingen: vectorisering (CorelDraw). Het origineel kan hier bekeken worden: Gray727.png. Aanpassingen gedaan door Mysid., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1414739