Kennissite gemaakt door professionals en ervaringsdeskundigen sámen. Erkend door universiteiten, Hoge Scholen, zorgprofessionals en patiëntenorganisaties. Winnaar Gouden Speld van Verdienste voor opvallend goed werk voor NAH

Home » Soorten hersenletsel hersenaandoeningen » Beroerte CVA » Sinustrombose CVST of CVT

Sinustrombose, CVST

Het woord sinus is de naam voor aderen in de hersenen die aan de oppervlakte van de hersenen liggen, onder de schedel, en worden gevormd door de beide lagen van het harde hersenvlies (dura mater). Op verschillende plaatsen maakt de binnenste laag zich los en buigt naar binnen. Zo ontstaan plooien (durale plooien) en ruimtes (durale veneuze sinussen) tussen de binnenste en buitenste laag. 
De sinussen monden uit in een kruispunt van aders: confluens sinuum.(van con, samen; flŭĕre, vloeien), waar de aders samenvloeien; ineen lopen van meerdere sinussen.
Waarna het zuurstofarme bloed verder stroomt en uitmondt in de vena jugularis interna (deze loopt in de hals). Dat brengt het bloed terug naar het hart.

 

Bij een cerebrale sinustrombose raken een of meerdere grote aders (sinussen) in de hersenen verstopt door een stolsel (bloedprop of meerdere bloedpropjes. Synoniemen: 'cerebrale sinustrombose of cerebrale/centraal veneuze trombose CVT of  cerebraal veneuze sinustrombose CVST'. Een vena (Nederlands:vene) is een ander woord voor ader.

© afbeelding Hersenletsel-uitleg

Doordat de bloedprop het bloedvat afsluit, kan het bloed niet wegstromen en dan kunnen naast ernstige hoofdpijn, ook klachten optreden als bij een beroerte of TIA.

Hersenfuncties kunnen uitvallen en in het ergste geval kan hersenweefsel versterven. Bij een herseninfarct daarentegen zit een bloedpropje juist in de áánvoerende hersenbloedvaten.

 

Iemand kan ernstige hoofdpijn of een verlamde arm of been krijgen, een scheve mond, moeizaam praten, niet goed zien of zelfs niets zien en/of een epileptische aanval krijgen en soms geraakt iemand met een sinustrombose in coma.
en uiteindelijk weer geresorbeerd in de veneuze sinus van de hersenen. 

Er kan een verhoogde liquordruk zijn. Dat kan gemeten worden met een lumbaalpunctie. Hersenvocht (liquor cerebrospinalis) wordt aangemaakt in de plexus choroideus (in de hersenkamers, ventrikels) en uiteindelijk weer geresorbeerd in de veneuze sinus van de hersenen. Door obstructie  kan het liquor niet doorstromen en ontstaat een verhoogde liquordruk.Ook kan uitzetting van de ventrikels (hydrocefalus) ontstaan. Als die liquordruk langdurig te hoog is kan het een bedreiging zijn voor het zien (visus).


Hoewel de klachten overeenkomen met een beroerte is de behandeling anders. Eerst wordt beginnen met een infuus met bloedverdunnende medicijnen, waarna later andere antistollingsmiddelen langdurig worden gegeven.

 

Een veelvoorkomende oorzaak is de gestoorde bloedstolling door zwangerschap, bevalling of pilgebruik en daardoor komt sinustrombose veel voor bij jonge vrouwen. We hebben een aparte pagina voor complicaties in de zwangerschap.

De gemiddelde leeftijd dat iemand een sinustrombose kan krijgen, ligt lager dan bij een beroerte vanuit de hersenslagaders (arteriële cerebrovasculaire aandoeningen). Het betreft meestal jong volwassenen en kinderen. CVST kan ook voorkomen bij zuigelingen. CVST komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen.

 

Oorzaken en risicofactoren:

  • gestoorde bloedstolling, het bloed stolt sneller dan normaal soms
    • door familiare aanleg (erfelijk): Proteine S deficiëntie, proteine C deficiëntie, antitrombine deficiëntie, factor V Leiden mutatie, protrombine G20210A genvariant.
    • verworven stollingsstoornissen:  Antifosfolipiden syndroom, hyperhomocysteïnemie, hematologische aandoeningen [myeloproliferatieve aandoeningen, trombocytemie],nefrotisch syndroom

  • risicofactoren voor trombose; anticonceptiepil gebruik (met name "de derde generatiepil" in combinatie met overgewicht BMI boven de 30), zwangerschap (met name de laatste drie maanden of rond de bevalling.
  • doorgebroken etterende ontstekingen in het hoofd zoals bijholteontstekingen, hersenvliesontsteking of middenoorontsteking. Dat wordt een infectieuze sinustrombose genoemd. Die moet dan met een operatie schoongemaakt worden en met antibiotica na behandeld.
  • ontsteking van de kleine bloedvaten.
  • systemische inflammatoire aandoeningen (systemische lupus erythematode / SLE, sarcoidose, vasculitis, Behcet)
  • kanker
  • hoofdtrauma of na neurochirurgische ingrepen of na lumbaalpunctie.

 

Klachten kunnen zijn:

  • acute en ernstige hoofdpijn (hoofdpijn kan ook afwezig zijn!)
  • uitvalverschijnselen zoals bij een TIA of beroerte /CVA (moeite met spreken, uitval van een gezichtshelft, dubbelzien, evenwichtsstoornissen, buiten bewustzijn raken, verschijnselen van verlamming van arm of been) 
  • kramp
  • braken
  • koorts
  • problemen met zien, soms een uitpuilend oog, soms zijn de ogen naar de neus gericht, soms is er een zwelling van het oog bindvlies
  • pijn in het gezicht
  • epileptische insulten (bij 40%)
  • soms oedeem van het voorhoofd
  • verhoogde liquordruk, hersendruk/ verhoogde schedeldruk
  • soms verwardheid
  • bewustzijnsverlies, soms coma

 

Diagnose:

  • scan van het hoofd:
    • CT-venografie
    • MRI
    • MR-venografie
    • angiografie

 

Behandeling:

  • bloedverdunnende middelen
  • complicaties van mogelijk optredende epilepsie tegengaan
  • behandelen van de eventuele oorzaak van infectie

 

Restverschijnselen:

De ene mens geneest en wordt weer 'bijna de oude', anderen houden verschijnselen over als concentratiestoornissen, hoofdpijn, geheugenproblemen, stemmingsproblemen en moeheid. Er zijn ook mensen die forse invaliderende gevolgen houden met bijvoorbeeld epilepsie of een halfzijdige verlamming. Bij een onderzoek naar CVST bleek dat 3 maanden na de diagnose 37 patiënten (60) genezen waren; 4 (6) hadden lichte restverschijnselen. Bij 21 patiënten (34) was de afloop slecht: 10 patiënten (16) waren ernstig geïnvalideerd en 11 patiënten (18) waren overleden.

 

Ervaringsverhalen:

Lees een ervaringsverhaal van Elisheva.
Ervaringsverhaal van Anne die een sinustrombose opliep na de bevalling.

 

Bronnen: 


Biemond A. Clinische verschijnselen der zoogenaamdespontane thrombose van den sinus longitudinalis superior.Ned Tijdschr Geneeskd1935;79:5422-31.
Bienfait H.P., Stam J., Lensing A.W.A., van Hilten J.J. (1995) Trombose van de cerebrale venen en sinussen bij 62 patiënten https://www.ntvg.nl/artikelen/trombose-van-de-cerebrale-venen-en-sinussen-bij-62-pati%C3%ABnten/volledig

 

Bousser MG. Thromboses veineuses cerebrales. A propos de76 cas. J Mal Vasc 1991;16:249-54.

Coutinho, J. M., Zuurbier, S. M., Aramideh, M., & Stam, J. (2012). The Incidence of Cerebral Venous Thrombosis. Stroke, 43(12), 3375–3377. https://doi.org/10.1161/strokeaha.112.671453

Eyskens, E., Feenstra, L., Meinders, A. E., Vandenbroucke, J. P., & Van Weel, C. (1997). Codex Medicus (10e ed.). Maarssen, Nederland: Elsevier Gezondheidszorg.

Ferro, J. M., Canhão, P., Stam, J., Bousser, M., & Barinagarrementeria, F. (2004). Prognosis of Cerebral Vein and Dural Sinus Thrombosis. Stroke, 35(3), 664–670. https://doi.org/10.1161/01.str.0000117571.76197.26

Hersenletsel-uitleg

Kuks, J. B. M., Snoek, J. W., Oosterhuis, H. G. J. H., & Fock, J. M. (2003). Klinische neurologie (15e ed.). Houten, Nederland: Bohn Stafleu van Loghum.

van de Munckhof, dr P.  Leerboek neurologie  978-90-368-2305-0 Bohn Stafleu van Loghum 

Silvis, S., Middeldorp, S., Zuurbier, S., Cannegieter, S., & Coutinho, J. (2016). Risk Factors for Cerebral Venous Thrombosis. Seminars in Thrombosis and Hemostasis, 42(06), 622–631. https://doi.org/10.1055/s-0036-1584132

Sinustrombose | Hersenen | Menselijk Lichaam. (2016, 12 januari). Geraadpleegd op 20 december 2016, van https://www.menselijklichaam.nl/hersenen/sinustrombose/

Trombose in de hersenen - Trombosestichting. (z.d.). Geraadpleegd op 20 december 2016, van https://www.trombosestichting.nl/trombose/gevolgen-trombose/de-gevolgen-in-de-hersenen/

 

 

Vandenbroucke JP, Briët E, Helmerhorst F, Meer FJMvan der. Orale contraceptie verhoogt de kans op veneuze trombose bij factor VLeiden-mutatie. Ned TijdschrGeneeskd 1995;139:1067-71.

Rosendaal FR. Onlangs ontdekte frequente oorzaak vanveneuze trombose: factor V Leiden, een gemuteerde factor V, resistent tegeninactivering door proteïne C.Ned Tijdschr Geneeskd1994;138:1944-8.