Home » Gevolgen » Neurologische gevolgen NAH » Hersenoedeem hoge hersendruk

Hersenoedeem; hoge hersendruk

Hersenoedeem ontstaat wanneer vocht zich rondom de hersenen opbouwt waardoor de hersendruk verhoogd raakt. De hersendruk heet ook wel intracraniële druk of ICP =intracrananial pressure.

Zwelling is een natuurlijke reactie van het lichaam op letsel. Oedeem is een zwelling als gevolg van vloeistof dat nergens heen kan sijpelen.

Als er oedeem optreedt in de hersenen, kan dit echter ernstige complicaties veroorzaken.

De hersenen hebben een goede doorbloeding nodig om zuurstof en voeding, zoals glucose, aan te leveren. Dit is nodig om te kunnen functioneren.

Hersenoedeem kan de toevoer van bloed naar de hersenen beperken. Daardoor kan een tekort aan zuurstof in de hersenen optreden en kunnen de hersencellen beschadigen of zelfs sterven. Doordat de harde schedel niet meegeeft, niet uit kan zetten, kunnen de hersenen gestuwd worden richting de hersenstam.

 

Belangrijke delen van de hersenstam kunnen bekneld raken (inklemming). De hersenstam is verantwoordelijk voor de ademhaling, de bloedsomloop en het bewustzijn. 

Hersenoedeem kan onomkeerbare schade veroorzaken en in sommige gevallen fataal zijn.

 

Klachten

De volgende klachten kunnen voorkomen:

  • hoofdpijn
  • misselijkheid en braken
  • moeite om te spreken
  • moeite om te bewegen
  • moeite met zien
    • dubbelzien
    • wazig zien
  • verlies van gevoel
  • duizeligheid
  • pijn in de nek
  • epileptische aanvallen
  • bewustzijnsstoornissen, bewusteloosheid

 

Behandeling

Omdat een verhoogde hersendruk ernstige schade kan geven aan de hersenen en hersenstam zal medisch ingrijpen noodzakelijk zijn. Mogelijke behandelmethoden of combinaties zijn:

  • medicatie afhankelijk van de oorzaak:
    • vochtafdrijvende medicijnen, meestal corticosteroïden of mannitol of glycerol per infuus
    • bloedverdunnende medicijnen om bloedstolsels op te lossen en bloed dunner te maken
  • pijnbestrijding Pijn heeft namelijk ook invloed op de druk in de hersenen.
  • aanleggen van een drukopnemer; slangetje met een klein drukgevoelig apparaatje. ICP-meting (Correlations between IntraCranial Pressure). Dit aanleggen gebeurt op de operatiekamer of op de IC en duurt ongeveer 30 minuten. Het slangetje zit met een schroefje vast aan de schedel.
  • in slaap houden van de patiënt /kunstmatig coma
  • beademing
  • operatie
    • aanleggen van een hersendrain /shunt.
    • openen van het schedeldak zodat de druk van de hersenen af is.
    • operatie aan de beschadigde hersengebieden.
  • hypothermie /koelen van het lichaam.


Oorzaken van hoge hersendruk /hersenoedeem

  • traumatisch hersenletsel, bij een ongeluk kan hersenweefsel scheuren en opzwellen, mede door bloedlekkage. De bloedingen nemen ruimte in binnen de schedel en veroorzaken een toename van de hersendruk. De wanden van de hersenhaarvaten kunnen lek worden voor bloedplasma en dat plasma lekt vervolgens in het hersenweefsel.
    • zware hersenschudding
    • hersenkneuzing
  • hersenbloeding; een hersenbloeding treedt op wanneer een bloedvat in de hersenen scheurt en lekt. De bloedingen nemen ruimte in binnen de schede en een toename van de hersendruk.
  • herseninfarct; een gebrek aan zuurstof kan de hersencellen beschadigen en zwelling en druk veroorzaken.
  • ontsteking van de hersenen of van de hersenvliezen
  • hersenabces 
    • tyfus
  • hersentumor; deze kan drukken op andere hersengebieden of voorkomen dat hersenvloeistof/liquor afgevoerd wordt.
  • hersencyste
  • hoge bloeddruk dat omringende bloedvaten kan afknellen en dicht kan drukken.
  • zwangerschapscomplicaties
  • aangeboren afwijkingen
    • hydranencefalie of hydro-anencefalie; in meer of mindere mate ontbreken van de grote hersenen, waardoor de schedel zich met vocht vult.
  • waterhoofd /hydrocefalus
  • vernauwing van de verbinding tussen de derde en vierde hersenkamer.
  • verstoring in de ontwikkeling van de vierde hersenkamer.
  • hersenbloeding in de eerste levensdagen van een baby die te vroeg geboren is.
  • verhoogde aanmaak van hersenvocht /liquor.
  • onvoldoende afvoermogelijkheid van hersenvocht /liquor met stuwing van de hersenkamers (holtes of ventrikels) - ventriculomagalie
  • verstoring in de balans tussen productie en afvoer van het hersenvocht /liquor - idiopatische intracraniële hypertensie - benigne intracraniële hypertensie - pseudotumor cerebri
  • tumor in het aanmaakorgaan van hersenvocht - plexuspapilloom.
  • vergrote hersenkamers /vergrote ventrikels na traumatisch hersenletsel /post traumatische ventriculomegalie.
  • Normale Druk Hydrocefalie door ouderdom, lijkt zelfs wat op dementieel beeld. Wordt ook wel NPH genoemd;  Normal Pressure Hydrocephalus. Zie de pagina waterhoofd.
  • onbehandelde of langdurige diabetes  waardoor de bloedvatwand broos kan worden.
  • ziekte van Kawasaki; vaatwandontsteking, waardoor bloedvaten opzetten en de afvoer van vocht wordt belemmerd.
  • het verblijf op grote hoogte boven de 4000 meter.


Verder lezen?

Misschien bent u ook geïnteresseerd in de pagina over waterhoofd /hydrocefalie bij volwassenen en de pagina over afwijkingen aan de  hersenkamers /hersenholtes/ ventrikels.



Hersendrukfeitje

Een normale hersendruk is tussen de 5 en 15 mmHG, maar moet onder de 20 mmHg (kwikdruk) blijven. Een andere waarde is de cerebrale perfusiedruk, die samen gemeten worden om hersenoedeem vast te stellen en te behandelen. Cerebrale perfusiedruk (CPP) wordt gedefinieerd als het verschil tussen de gemiddelde arteriële druk (druk in de slagaders (MAP) en de intracraniële druk (ICP).

ICP > 20 mmHg. CPP <50 mmHg cerebrale perfusiedruk. Zolang de CPP > 60 mm Hg, lijkt ICP-controle belangrijker te zijn dan verdere toename van CPP.


 

Bronnen:
Bratton SL et al. J Neurotrauma 24 (S1): S55-S58, S59-S64 2007,
Lang EW, Chesnut RM. Intracranial pressure and cerebral perfusion pressure in severe head injury. New Horizons 3:400-409, 1995
Robertson CS et al. Crit Care Med 27: 2086, 1999

Eisenberg H, Frankowski R, Contant C et al. Comprehensive central nervous system trauma centers: High dose barbiturate control of elevated intracranial pressure in patients with severe head injury. J Neurosurg 1988;69:15-23

Marmarou A, Anderson RL, Ward JD et al. Impact of ICP instability and hypotension on outcome in patients with severe head trauma. J Neurosurg 75:S59-S66, 1991
Ghajar JB, Hairiri RJ, Paterson RH. Improved outcome from traumatic coma using only ventricular CSF drainage for ICP control. Adv in Neurosurg 21:173-177, 1993

https://www.openanesthesia.org/intracranial_pressure__nervous_system__critical_care_manual/
http://trauma.org/archive/neuro/icp.html
http://trauma.org/archive/neuro/cpp.html