Kennissite gemaakt door professionals en ervaringsdeskundigen sámen. Erkend door zorgprofessionals en patiëntenorganisaties. Winnaar Gouden Speld van Verdienste voor opvallend goed werk voor mensen met hersenletsel

Home » Gevolgen per hersengebied » Basale ganglia

Basale ganglia

De basale ganglia worden ook wel de basale kernen (nuclei basales) genoemd.

De basale ganglia omvat een groep van structuren die het evenwicht, de houding, de oogbewegingen en de aanzet tot bewegingen regelt. Ze zijn sterk verbonden met andere motorische gebieden in de hersenen en verbinden de thalamus de motorische schors (motorische cortex).
Samen met de kleine hersenen worden de basale ganglia ook wel het extrapiramidale systeem genoemd.© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. 

Het is de plek in de hersenen waar automatismen in bewegingen georganiseerd worden, zoals autorijden, fietsen, breien, rechtop staan (balans houden), lopen. Bij volwassenen zijn de houdingsreflexen hier opgeslagen. © Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

De basale ganglia zijn verder betrokken bij het stimuleren bij het leren van simpele processen.

De basale ganglia zijn betrokken bij cognitie en emotie en spelen een belangrijke rol in 'beloning en bekrachtiging' van gedrag, 'respons op een stimulus', verslavend gedrag en gewoontevorming.
De basale ganglia kunnen ook bijdragen aan de neuropathologie van depressie, met name in relatie tot het limbische systeem. Bij personen met een schizofrenie zijn de cognitieve stoornissen als geheugenproblemen en leerachterstand in verband gebracht met de beschadigingen in de basale ganglia.

Recent onderzoek toonde aan dat er iets verandert in de caudate nucleus /basale ganglia dat de vermoeidheid bij MS en traumatisch hersenletsel kan verklaren. 

  © Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

De combinatie van houdingsproblemen bij letsel in de basale ganglia wordt parkinsonisme genoemd, omdat ze doen denken aan de ziekte van Parkinson. © Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst

  • veranderd bewegingspatroon, vertraagde beweging 
  • moeite met praten, woordvindingsproblemen
  • moeite met de houding en bewegingen
  • tremoren; schudden en trillen © Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst
  • onvrijwillige bewegingen, spasmes
  • verhoogde spierspanning, spierstijfheid
  • abnormale lichaamshouding© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst
  • moeite met evenwicht en moeite met lopen
  • moeite met zien door niet kunnen sturen van de oogbeweging
  • moeite met het aanvangen van een beweging, in gang blijven en het weer stoppen van een beweging© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst
  • ongecontroleerde herhaalde bewegingen zoals in tics, ook in het uiten van kreten.© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst

 

Waar in de hersenen?

De basale ganglia is een gebied dat vrij centraal (een beetje onder) in de hersenen ligt. Er zijn meerdere en verwarrende namen voor de onderdelen van de basale ganglia.© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

 

Het bestaat uit:

  • het corpus striatum waarvan de nucleus caudatus deel uitmaakt; de nucleus caudatus heeft de functie om allerlei informatie van andere gebieden van de cortex door te geven door de putamen en de globus pallidus naar de thalamus, waarna het uiteindelijk in de frontale hersenschors (corticale gebieden) terecht komt. Het corpus striatum is op te delen in het striatum dorsale en ventrale. Bepaalde delen van de nucleus caudatus en het putamen worden ook tot het striatum ventrale gerekend.
  • het putamen; onder meer betrokken bij de regulatie van de motoriek.
  • de globus pallidus.
  • de substantia nigra voorziet de basale ganglia van dopamine.
  • de nucleus subthalamicus..© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

Klik op de afbeeldingen om te vergroten:

Striatum

Putamen

Globus Pallidus

 

De pre-motorcortex geeft het signaal ‘ready’ en de basale ganglia-thalamus geven het signaal ‘go’ aan de motorische schors (motorische cortex).


Lim S-J, Fiez JA and Holt LL [CC BY 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
Anatomy_of_the_basal_ganglia.jpg© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. Wij sturen cookies mee als u kopieert en plakt en dan kunt u juridische maatregelen verwachten.

Beschadigingen in de basale ganglia kunnen door verschillende soorten hersenletsel veroorzaakt worden, waaronder een hersenbloeding, herseninfarct, tumor of stil infarct (SCI, silent cerebral infarct) dat niet opgemerkt wordt behalve tijdens een toevallige hersenscan.

 

Bij de volgende aandoeningen en omstandigheden zijn de basale ganglia betrokken:© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst. 

Bij de erfelijke Ziekte van Huntington, gaan er cellen in de basale ganglia dood in een snel tempo. Dat gaat gepaard met onvrijwillige bewegingen (overbewegelijkheid).

 

Bij de Ziekte van Parkinson krijgt de basale ganglia geen dopamine meer van de substantia nigra, waardoor de patiënt steeds minder goed kan bewegen.© Hersenletsel-uitleg Kopieer niet onze tekst.

Lijst is mogelijk niet volledig.


Disorders Of The Basal Ganglia
PDF – 215,1 KB

 

 

 

 

 

bronnen:

Aantekeningen hoorcollege.

Basal ganglia dysfunction: MedlinePlus Medical Encyclopedia. (z.d.). Geraadpleegd van https://medlineplus.gov/ency/article/001069.htm

Cecil, R. L. F., Goldman, L., & Schafer, A. I. (2011). Goldman's Cecil Medicine, Expert Consult Premium Edition -- Enhanced Online Features and Print, Single Volume,24: Goldman's Cecil Medicine. Maarssen, Nederland: Elsevier Gezondheidszorg.

Eyskens, E., Feenstra, L., Meinders, A., Vandenbroucke, J. P., & Van Weel, C. (1997). Codex Medicus (10e ed.). Maarssen, Nederland: Elsevier Gezondheidszorg.

Hersenletsel uitleg team| Hersenletsel-uitleg.nl. (z.d.). Geraadpleegd van https://www.hersenletsel-uitleg.nl/

Jankovic J. Movement disorders. In: Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J, Mazziotta JC, eds.Bradley's Neurology in Clinical Practice. 6th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2012: hoofdstuk 71.

Kéri, S., (2008) Interactive memory systems and category learning in schizophrenia. Neurosci Biobehav Rev. 2008;32(2):206-18. doi: 10.1016/j.neubiorev.2007.07.003. Epub 2007 Aug 6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17854895/

Kuks, J. B. M., Snoek, J. W., Oosterhuis, H. G. J. H., & Fock, J. M. (2003). Klinische neurologie (15e ed.). Houten, Nederland: Bohn Stafleu van Loghum.

Lang AE. Parkinsonism. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:hoofdstuk 416.

Lang AE. Other movement disorders. In: Goldman L, Schafer AI, eds. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2011:hoofdstuk 417.

Mulder,M., Jaarboek integrale geneeskunde, 2007.

http://www.stritch.luc.edu/lumen/MedEd/neurology/Disorders%20of%20the%20Basal%20Ganglia.pdf

P Stathis I G Panourias, M S Themistocleous, D E Sakas (2007)

Connections of the basal ganglia with the limbic system: implications for neuromodulation therapies of anxiety and affective disorders. Acta Neurochir Suppl. 2007;97(Pt 2):575-86. doi: 10.1007/978-3-211-33081-4_67. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17691350/

Van Wijk, R., & Van Nieuwenhuijze, O. (2007). Jaarboek Integrale Geneeskunde 2007. Leiden, Nederland: Boekenservice.nl.

Wylie, G. R., Dobryakova, E., DeLuca, J., Chiaravalloti, N., Essad, K., & Genova, H. (2017). Cognitive fatigue in individuals with traumatic brain injury is associated with caudate activation. Scientific Reports, 7(1). https://doi.org/10.1038/s41598-017-08846-6

Yatsu, F. M. (2004). Neurology in Clinical Practice: The Neurological Disorders, 4th ed.. Neurology, 62(9), 1657. https://doi.org/10.1212/wnl.62.9.1657-a

https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001069.htm

http://www.stritch.luc.edu/lumen/MedEd/neurology/Disorders%20of%20the%20Basal%20Ganglia.pdf