Home » Gevolgen » Niet-zichtbare gevolgen » Emotionele overprikkeling

Emotionele overprikkeling

Geschreven door Arnie en Rianne ervaringsdeskundigen bij Hersenletsel-uitleg

Emoties, iedereen heeft ze, maar bij iemand mens met hersenletsel lijken deze onder een vergrootglas te liggen en talloze malen versterkt te worden.

Mensen met emotionele overprikkeling zijn kwetsbaar, een open wond, gemakkelijk te raken. Elke keer als dat gebeurt, komt er een klein littekentje bij. Een onbegrepen en onbewijsbaar deel van hersenletsel. Opmerkingen als “kop op”, “wel positief blijven”, “je moet wat harder worden” kunnen de persoon met emotionele overprikkeling erg onzeker en ongerust maken.

 

Een veelvoorkomend onzichtbaar verschijnsel bij NAH, maar wat is emotie nou eigenlijk?

We vinden op internet de volgende definities:

 

 

  • Een emotie is een plotselinge reactie van ons hele organisme op een prikkel, die onbewust en automatisch gestuurd wordt en naar buiten gericht is. Een emotie heeft fysiologische, cognitieve en gedragsgerelateerde componenten. ( lichaam, geest en omgeving) (Bron: http://psy.cc/psy/wiki/pmwiki.php?n=Begrippen.Emotie)

 

  • Een emotie (affect, gevoel) Bepaald gevoel als gevolg van een zintuiglijke waarneming en-of mentale ervaring (o.a. herinneringen, gedachten, fantasieën). - Waarschijnlijk speelt het limbische systeem van de hersenen een belangrijke rol in het ontstaan en de verwerking van gevoelens. 
    (Bron: http://www.encyclo.nl/lokaal/11262)

 

We kunnen hiermee stellen dat een emotie het gevolg is van een prikkel van buitenaf en binnen af, wat gestuurd wordt door onze hersenen. Zoals de beschrijving hierboven zegt is een emotie niet meer dan een waarneming of ervaring. Wij mensen hebben echter de neiging om iets te labelen. Bij emoties als vrolijk, lachen, plezier, labelen we dat graag als positief en emoties als huilen, frustratie, boosheid als negatief. Dit is echter niet nodig, een emotie staat los van onze waardering en zou zo ook gezien moeten worden. Frustraties of boosheid komen veel terugkerend voor bij NAH, dit is volledig normaal en zeker niet negatief. Door dit wel als negatief in te vullen zijn mensen snel geremd en beschaamd om hun emotie. Door een emotie zoals vreugde, liefde en blijheid als positief in te vullen hebben veel mensen het gevoel dat alleen dat er mag zijn.

 

Nu de schakel naar emotionele overprikkeling bij N.A.H. Waarom hebben sommige mensen met N.A.H. zoveel plotselinge boosheid, frustratie, verdriet? Waarom ervaren mensen met N.A.H. vaak vergrote emoties? Of zijn zij sneller van slag en worden zij zelfs als nerveus gelabeld? Zoals te lezen is op deze site kan N.A.H. over meerdere gebieden in de hersenen zitten, er zijn ook meerdere gebieden in de hersenen betrokken bij emoties.

Het limbische systeem, de pre frontale cortex en de hersenstam. Het leven met N.A.H. is 180 graden anders dan voor het letsel, dit vergt aanpassingsvermogen en aanvaarding. Sommige mensen kunnen dit makkelijker en sneller dan een ander, afhankelijk van het soort letsel, leeftijd en persoon. Deze prikkel wordt aangestuurd door de hersenen maar als dat deel schade heeft opgelopen is het eigenlijk heel logisch dat de schakel daarna, onze reactie op de prikkel, ook anders geworden is. Mensen worden snel weggezet als huilebalk, moeilijk of drama queen. Dit is zeer kwetsend en onterecht, de mens met hersenletsel kiest immers niet voor zijn letsel en de gevolgen.

 

In de folder van Project Overprikkeling van Hersenletsel-uitleg wordt emotionele overprikkeling als volgt omschreven:

Emotionele overprikkeling heeft te maken met emotionele kwetsbaarheid en of gevoeliger zijn voor andermans emoties. Emotionele overprikkeling komt ook voor als stapelingseffect; eenmaal overprikkeld door geluid of beeld of andere prikkels is een persoon niet meer in staat de emoties te reguleren en kan daardoor emotioneel overbelast worden.

 

Het is een vicieuze cirkel. Zintuiglijke overprikkeling kan emotioneel instabiel maken. Emotionele overprikkeling kan er voor zorgen dat zintuiglijke overprikkeling veel sneller toeslaat.  De emoties veroorzaken vele gedachtes wat het hoofd niet kan verwerken.
Veelgegeven antwoorden waren ook:

  • Er is een stapeling van zintuiglijke of cognitieve overprikkeling en daarna voel je je emotioneel instabiel. (126)
  • Er is een emotie, dat kan aanvoelen als wilde paniek en je kunt het niet meer overzien. (65)
  • Heel gauw geraakt en niet zelfstandig uit deze emotie kunnen komen. De emotie draait door in je hoofd als het ware.(50)
  • Overvol zijn en vaak vreselijk moe of een wattenhoofd hebben; het kan zich alleen nog uiten door een emotionele reactie. Die is dan buitenproportioneel en heeft zelden met de “inhoud” te maken.

 

Huilen is dan ook niet het gevolg van verdriet, maar van bijvoorbeeld vermoeidheid. Troostende woorden zijn niet altijd nodig en kunnen de situatie alleen maar verergeren. Geef iemand de ruimte, laat de emotie er zijn en benoem dat dit bij het aanvaardingsproces hoort.

 

We geven enkele voorbeelden:

 

Arnie vertelt:

"Ik maak aan het begin van de week een overzicht van de menu’s van die betreffende week. Ik vul dan ook gemakshalve mijn boodschappenbriefje in, al naar gelang het menu is.

Het kan een keer voorkomen dat ik wat ingrediënten niet opschrijf omdat ik in de veronderstelling ben, die nog op voorraad te hebben.

Voelt u hem aankomen?

De dag dat het betreffend ingrediënt aan de orde is, en het blijkt niet in huis te zijn, is niet mijn beste dag. Ik ben dan totaal van slag. Begin te huilen, ben buitenproportioneel verdrietig en gefrustreerd en kan dan absoluut niet schakelen en een ander gerecht maken.

Ikzelf heb daar last van, veel last, maar mijn omgeving niet in het minst. Ik word getroost, mijn tranen gedroogd, iemand anders in mijn gezin neemt de taak van het koken over en iedereen gaat door met leven.

Bij mij is daarmee de kous niet af. Ik blijf daar de hele dag last van houden en iedere keer als het voorval weer “boven komt drijven” in mijn brein, barst ik in tranen uit.

Dat is erg moeilijk te begrijpen voor mijn omgeving. Het was toch voorbij, verholpen, getroost enzovoort.’’

 

Rianne vertelt:

"Ik heb de neiging om me altijd sterker voor te doen dan hoe ik me eigenlijk voel, dit resulteert in een overschatting van mijn omgeving. Er werd me eens gevraagd om lijstjes bij te houden voor mezelf, of een arts, of therapeuten zodat zij steeds inzicht kunnen hebben in mijn gedachten, dagschema of vragen. Op zich een heel begrijpelijk plan, echter ik voel hier enorme druk van, alsof ik een vergadering moet voorbereiden voor mijn werk. Ik voel paniek in mijn hoofd opkomen en huil als een peuter met een driftbui. Mijn partner probeert me dan te steunen door me te troosten en laten vertellen, maar heeft snel de neiging om dan ‘’stil maar, niet huilen’’ te zeggen. Iets wat mij enorm frustreert! Nadien blijf ik lange tijd verdriet, frustratie en leegte voelen. ‘’Waarom kan ik dit niet?’’ “Waarom doe ik zo?’’ Dit is een vorm van zelfafwijzing waar ik niks mee op schiet, de kunst is voor mij om dit niet persoonlijk te maken. Het is immers niet mijn karakter wat zo doet maar een opstapeling van emoties die geen uitweg en relativeringsvermogen vinden, door mijn letsel".

 

Door juist deze emoties er ook te laten zijn kunnen we ruimte en acceptatie in persoon voelen. Door het te betitelen als negatief, of te zeggen dat iemand nou eindelijk eens z’n schouders eronder moet zeggen bereik je het tegengestelde effect. Emoties zijn wat ze zijn, niet meer dan dat. Laten we dit met z’n allen aanvaarden en zonder oordeel of labels bekijken. Alles mag.

 

Het kan een behoorlijke tijd duren eer iemand weer in de balans is en dan nog blijft het leven een dans, een dans die je alleen én met je omgeving danst. De golven van het leven zijn niet altijd voorspelbaar, gelukkig maar, echter voor iemand met emotionele overprikkeling wel een pittige.

 

Disclaimer aan deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend.

Disclaimer