Home » Soorten hersenletsel hersenaandoeningen » Meer aandoeningen » Covid-19 neurologische gevolgen

Neurologische gevolgen van Covid-19


Er zijn wereldwijd mensen die ernstige neurologische klachten of hersenletsel overhielden na ziek te zijn geweest van Covid-19. Niet alle mensen met Covid-19 houden deze lange termijnklachten over, maar het kan wel voorkomen.
Uit een studie uit Wuhan bleek dat 36,4% van de opgenomen patiënten neurologische klachten had.

Er zijn ook mensen die juist alleen met neurologische klachten in het ziekenhuis kwamen en Covid-19 bleken te hebben zonder typische Covid-19 klachten.

Neurologische ziektebeelden als complicatie van Covid-19:

  • Herseninfarct: Bloedpropjes die in de longen of hersenen terecht kunnen komen. In de hersenen veroorzaken zij een herseninfarct. In de longen veroorzaken zij een longembolie. Het is een belangrijk gevolg van Covid-19 dat veel mensen  bloedpropjes krijgen.
  • Hersenbloeding: Om de bloedpropjes tegen te gaan die door Covid-19 veroorzaakt worden, wordt de patiënt met antistollingsmiddel behandeld, maar dit kan in enkele gevallen een hersenbloeding veroorzaken.
  • Virale encefalitis: een hersenontsteking veroorzaakt door een virus.
  • Virale encefalopathie: een zeldzame complicatie van griep (influenza) en andere virale infecties (zoals het coronavirus) is een acute necrotiserende encefalopathie. Necrotiserend betekent dat hersencellen afsterven. Encefalopathie is een verminderd functioneren van de hersenen.
  • Post anoxische encefalopathie (hypoxic-ischemic brain injury): Door zuurstoftekort werken hersenen verminderd goed.
  • Mogelijk (dat verband wordt vermoed en onderzocht) de ziekte van Alzheimer en Parkinson, wat bleek na besmetting met het SARS virus in 2003. Het MERS virus ( MERS-CoV) veroorzaakte hersenontstekingen, en auto-immuunziektes. Covid-19 geeft een sterke reactie van het afweersysteem. Daardoor gaat het lichaam cytokines produceren (cytokinestorm), wat voor een ontsteking zorgt.


Neurologische en neuropsychologische gevolgen genoemd na coronabesmetting / Covid-19:

 


Neurologische klachten bij opname (niet typische Covid-19 klachten)

Er zijn wereldwijd mensen opgenomen in ziekenhuizen zonder specifieke Covid-19 klachten als hoesten of koorts, maar ze hadden wel typische neurologische klachten. Toen deze patiënten getest werden, bleken ze wel Covid-19 te hebben. In zeldzame gevallen lijkt het er op dat het cornavirus rechtstreeks de hersenen binnen kan dringen, zegt dr. Elissa Fory, een neuroloog bij Henry Ford Health System.

Neurologische symptomen vallen in drie categorieën:

  1. symptomen of ziekten van het centrale zenuwstelsel (CZS) (hoofdpijn, duizeligheid, verminderd bewustzijn, ataxie, acute  beroerte/ CVA en epilepsie)
  2. symptomen van het perifere zenuwstelsel (PNS) (verminderd vermogen om dingen te proeven (hypogeusie), verminderd vermogen om te ruiken en om geuren te detecteren (hyposmie) en zenuwpijn/ neuropathische pijn (neuralgie)
  3. skeletspiersymptomen.


Genoemde klachten (niet bij allen dezelfde klachten):

 

Neurologen in Wuhan, China, waar de uitbraak begon, waren de eersten die de symptomen meldden in een online gepubliceerd voorlopig artikel: https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.22.20026500v1
Uit een studie bleek dat 36,4% van de opgenomen patiënten daar neurologische klachten had (acute CVA /cerebrovasculaire stoornissen, verminderd bewustzijn en spierletsel).


Sinds dat rapport hebben specialisten vergelijkbare symptomen waargenomen in Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Italië en Nederland, evenals in de Verenigde Staten. Onder andere bij patiënten onder de 60 jaar. Zie o.a. https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1091

 

Vier oudere patiënten die met een encefalopathie naar het Danbury Hospital in Connecticut kwamen, testten uiteindelijk positief voor Covid-19, hoewel ze geen andere symptomen hadden, zei Dr. Paul Nee, een specialist in infectieziekten in het ziekenhuis. Twee van de vier ontwikkelden een niet ernstige koorts en hadden even zuurstof nodig, maar twee van hen niet, zei hij.

"De manier waarop het coronavirus in de loop van dagen snel evolueerde, komt overeen met virale hersenontsteking", zei Dr. Elissa Fory, een neuroloog bij Henry Ford Health System tegen de New York Times.

Sommige studies melden dat meer dan een derde van de patiënten neurologische symptomen vertoont.

SARS-CoV-2, het coronavirus dat COVID-19 veroorzaakt, kan neurologische aandoeningen veroorzaken door directe infectie van de hersenen of als gevolg van de sterke activering van het immuunsysteem. Het virus kan de bloed-hersenbarrière doorbreken.

ACE2 is een eiwit dat betrokken is bij de regulering van de bloeddruk en is de receptor die het virus gebruikt om cellen binnen te komen en te infecteren.
ACE2 is te vinden op de binnenwand (endotheelcellen) van de bloedvaten. De menselijke hersencellen hebben het ACE2-eiwit aan de oppervlakte. Infectie van endotheelcellen kan het virus laten overgaan van de luchtwegen naar het bloed en dan voorbij de bloed-hersenbarrière naar de hersenen.

Eenmaal in de hersenen kan vermenigvuldiging van het virus neurologische stoornissen veroorzaken.

 

Recente studies hebben het nieuwe coronavirus gevonden in de hersenen van mensen die overleden waren aan COVID-19. Er is ook gesuggereerd dat besmetting van reukneuronen in de neus het virus in staat kan stellen zich te verspreiden van de luchtwegen naar de hersenen.




Check

Als je twijfelt of jij hersenletsel of cognitieve klachten overgehouden hebt aan de coronabesmetting, dan kan je een checklist NAH invullen. NAH staat voor Niet-Aangeboren Hersenletsel, dus later in het leven opgelopen hersenschade.